Wynalazek dotyczy filtru z materialu wlókni¬ stego, sluzacego do oczyszczalnia gazów np. do wydzielania pylów z gazów przemyslowych, oczyszczania powietrza i innych gazów, rozdzia¬ lu powietrza itd.Przy wydzielaniu pylu zwlaszcza z gazów przemyslowych, oczyszcza sie je z pylu przewaz¬ cie w takim stopniu, aby zawieraly ponizej 4 mg pylu na m8.Pirzy oczyszczaniu powietrza np. do pomiesz¬ czen, urzadizen klimatyzacyjnych itd., dajacych czyste powietrze, wymagane jest oczyszczenie z pylu do ilosci ponizej 4 mg na m3 powietrza.Pirzy rozdziale powietrza zalezy na równomier¬ nym napowietrzeniu pomieszczen, a wiec np. suszarn, sal zebran itd., czystym powietrzem bez powodowania wirów. jLnane jest zastosowanie do tego celu filtrów i inaterialów wlókienniczych, najlepiej z rózne¬ go rodzaju tkaniny. Równiez znane sa filtry do gazów i do powietrza w postaci filców, mat lub pakunków z materialów wlóknistych, z których tq ostatnie sa przewaznie zaopatrzone w przy¬ krycia.Wybór stosowanego dotychczas filtru z mate¬ rialu wlóknistego zalezy od celu i wymaganej sprawnosci. Wybór jednego ze znanych dotych¬ czas filtrów wlóknistych nastepuje w zaleznosci od jego wlasciwosci np. odnosnie przepuszczal¬ nosci powietrza, jego zdolnosci zatrzymywania pylu, czasu pracy, odpornosci na wyzsze tempe¬ ratury i wplywy chemiczne oraz kosztów ich konserwacji. Mozna np. za pomoca stosunkowo grubych filtrów z materialów wlótóenniczych wydzielic z oczyszczanego powietrza równiez i male czastki pylu np. o wielkosci od 0,7|x do 2jm, ale nalezy wtedy uwzglednic niekorzysci duzego ich oporu dla przechodzacych przez nie gazów i stosunkowo duzego ich ciezaru.Przedmiotem wynalazku jest filtr do oczysz¬ czania gazów, zwlaszcza powietrza*, wylawiany z materialu typu runa. Przez material taki na¬ lezy rozumiec nietkany uklad wlókien zawiera¬ jacy najlepiej wlókna krzyzujace sie w róznych kierunkach i w calym swym przekroju zaim¬ pregnowany najlepiej elastycznym srodkiem wiazacym w ten sposób, ze poszcziczególne wlókna sa ze soba silnie sklejone, lecz miedzynimi jest jeszcze duzo'nieregularnych najlepiej pMska rozmieszczonych przestrzeni pustych.Tego rodzaju material typu ruina mozna wy¬ twarzac w rózny sposób np. ten sposób, ze runo z wlókna zgrzeblnego 0,5 —14 den impregnuje sie dyspersja lub emulsja srodka klejowego blonotwórczego np. sztucznego i (lub naturalnie^ go kauczuku, sztucznej zywicy itp. i zaraz po tym wprowadzonego do runa srodka klejowego, w celu koagulacji lub wzmocnienia, poddaje sie je odpowiedniej obróbce, najlepiej obróbce cieplnej.Do wytwarzania ruina moga znalezc zastoso- wainie róznego rodzaju wlókna i ich mieszanki.Miedzy ininymi, moga byc uzyte wlókna roslin¬ ne, jak bawelna, ramia, kapok; zwierzece, jak welna, jedwab; nieorganiczne, jak wata szklana, wata mineralna, azbest, wlókno bazaltowe itd.; wlókna sztuczne celulozowe, algsnafowe, kazei¬ nowe oraz wlókna syntetyczne, jak superpolia- midowe, chloropoliwinylowe, tereftalowe i in¬ ne, które moga byc wytwarzane z masy powsta¬ lej przez polimeryzacje, polikondensacje i / lub poliprzylaczanie.Wlókna winny zasadniczo nadawac sie do zgrzeblenia, ale nie musza nadawac sie do przedzenia, moga wiec posiadac mala dlugosc np. 12 mm, grubosc wlókien, jak to powiedziano wyzej, moze byc w granicach 0,5 — 14 den.Przez zastosowanie okreslonych wlókien lub ich mieszaniny, mozna osiagnac specjalne ko¬ rzysci. Przez zastosowanie wlókien o duzej wy¬ trzymalosci na zerwanie np. wlókien superpolia- mitiowych i podobnych oraz przez zastosowanie odpowiedniego materialu wiazacego np. natu¬ ralnego lub sztucznego kauczuku w emulsji lub dyspersji mozna otrzymac runa wyrózniajace sie dobrymi wlasciwosciami wytrzymalosciowymi, a w szczególnosci nadzwyczajna wytrzymaloscia na zerwanie. Przez zastosowanie mieszanin róz¬ nych wlókien mozna otrzymac duze korzysci od¬ nosnie porowatosci runa Do wlókien zgrzeblnycn mozna domieszac wló¬ kna nieodpowiednie do zgrzeblenia np. za krót¬ kie, które w mieszance moga byc zgrzeblone na runo. W ten sposób mozna np.wytworzyc runo z na¬ dajacych sie do zgrzeblenia wlókien bawelnianych i krótkich wlókien azbestowych, których wlasciwo¬ sci z powodu obecnosci wlókien azbestowych moga byc bardzo korzystne. Przy polaczeniu wlókien róznego rodzaju i róznych grubosci poleca sie wytworzyc mieszanke przed przepuszczeniem wlókien przez zgrzeblarke. Czasem moze byc ko¬ rzystne uzycie lub domieszanie wlókien karbi- kowanych.Wlókna uzyte do wytwarzania materialu filtru¬ jacego moga byc przystosowane do specjalnych wymagan przez poddanie ich dzialaniu srodków chemicznych np. alkalicznych (merceryzowanie) kwasowych (perganainowanie) lub przez inne dzialanie jak dekazytowanie, gwaltowne dzialanie cieplne itd. Przez poddanie wlókien dzialaniu takich substancji jak olej, gliceryna, sole higro- skopiijne, mozna przy zastosowaniu runa do wy¬ robu filtru gazowego polepszyc przyczepnosc czastek pylowych.Jako srodek wiazacy moze byc uzyty kauczuk naturalny lub sztuczny i inne tworzywa o wla¬ sciwosciach podobnych, sztuczne zywice, jak po- liwiinyle, poliestry, np. ester poliakrylowy, mie¬ szane polimery np. poliwinyle i poliwlnyladeny i ich zwiazki. Równiez moga byc uzyte lub do¬ mieszane fenoloplasty i/lu"b amilnoplasty. Bardzo dobre rezultaty moga byc osiagniete przez zasto¬ sowanie srodków klejacych, zdolnych do wulka¬ nizacji na bazie kauczukowej i szitucznych zywic.Wyzej wymienione srodki klejace, ^wprowadza sie do runa najlepiej pod postacia wodnej dy¬ spersji lub emulsji lub w postaci roztworu. Dy¬ spersje lub emulsje moga zawierac, poza wlasci¬ wymi srodkami klejacymi równiez dodatki szcze¬ gólnie polepszajace przyleganie srodka wiaza¬ cego do wlókna. JaTko dodalM mozna miedzy in¬ nymi wymienic rezorcyne, latex winylpirydyno- wy fltp.Jako szczególnie dtfbre kleje okazaly sie miedzy innymi kleje z syntetycznych kauczuków, jak polimer butaddenakrylniitrylu, butadienstyrolu i chloropren. Kauczuk naturalny i sztuczny mo¬ ze byc równiez uzyty jako mleczko kauczukowe lub zawierajace tylko czesciowo kauczuk uprze¬ dnio zwulkanizowany.Nizej wymienione srodki klejace moga byc uzyte w postaci roztworów w rozpuszczalnikach organicznych: zywice superpoliamidowe, epo¬ ksydowe, produkty przylaczen poliestrów dwui- zocyanatu (VuIkollan), nitroceluloza, acytyice- luloza i jej pochodne lub tez np. plastopale, któ¬ re mozna przeprowadzic w emulsje za pomoca rozpuszczalników organicznych.Nieorganiczne spoiwa jak cement, cement So- rela, koloidalne kwasy tozemowe itd, moga byc uzyte w postaci zawiesiny lub roztworu. Wresz¬ cie moga byc uzyte osobno lub lacznie z innymi spoiwami roztwory krochmalu i jego pochodne — 2 —np. krochmal, allylowy „oraz roztwory kazeiny, estru celulozy np. metyloceluloza itp.Etyspersje, emulsje lub roztwory zawarte w wyzej wyinienionych spoiwach moga zawierac dodatkowe srodki wulkanizacyjne, srodki przy¬ spieszajace wulkanizacje, srodki laczace, prze¬ ciwdzialajace starzeniu sie, gladzace, utwardza¬ jace, srodki wypelniajace i czyniace calosc trud- nozapalna i to pojedynczo lub w dowolnej kom¬ binacji.Jako srodki wygladzajace, wchodiza w gre np. emulsja plrafinowa, roztwory zywic silikonowych, jako utwardzacze, zywice silikonowe i melami¬ nowe (Trialninotriazina), krochmal, koloidalny kwas krzemowy; jako przeciwzapalne, zwiazki amonowo fosforowe. — Jako elektrostatycznie czynne nalezy rozwazyc elektrolity jak siarczan amonu, jalko wypelniacze, sadzaj siarka, tlenek cyniku itp.Impregnowanie runa moze byc przeprowadzone jakimkolwiek znanym sposobem, dajacym rów¬ nomierne przesycenie runa np. przez impregno¬ wanie miedzy walcami, przez zanurzenie itd.Okazalo sie celowe nasycanie impregnatem spienionym. Celowe jest przeprowadzanie im¬ pregnacji w ten sposób, ze najpierw dla po¬ wierzchniowego wzmocnienia pokrywa sie ru¬ no jednostronnie srodkiem klejacym w ten spo¬ sób jednak, aby zachowac porowatosc i tak utrwalone runo przeprowadza sie przez pare walców ustawionych od siebie na pewnej odle¬ glosci, przez co, srodek impregnujacy, najlepiej w postaci ¦» spienionej, zostaje wtloczony w ramo przez powierzchnie meimpregnowana.W ten siposób mozna otrzymac runo,, którego poszczególne wlókna sa ze soba mocno zlaczone w punktach stylku lub krzyzowania przez lamel- kolwate czastki spoiwa, ale miedlzy poszczególny¬ mi wlóknami pozostaje jeszcze duzo stosunkowo duzych nierównomiernie uksztaltowanych, naj¬ lepiej plasko uksztaltowanych wolnych przestrze¬ ni,, które zasadniczo tworza plaszczyzny równo¬ legle ido glównej 'plaszczyzny warstwy wlóknistej, lecz sa wzgledem siebie rozmaicie przesuniete.Utrwalenie impregnacji runa, nastepuje naj¬ lepiej przez ogrzewanie. Przy obecnosci srod¬ ków zdolnych do wulkanizacji, np. kauczuk natu¬ ralny lub sztuczny albo zywice sztuczne, które wprowadza sie do runa w postaci wstepnie lub slabo slaondensowaniej, celem utrwalenia impre- gnacJL poddaje sie calosc ogrzewania w tempe- ratuinze wulkanizacji skladników zdolnych do wulkanizacji lub przejscie zywicy wstepnie lub slabo skondensowanej w produkt nierozpuszczal¬ ny w wodzie.Wlasciwosci materialu runa moga byc mody¬ fikowane w pozadanym kierunku za pomoca róz¬ nych czynników. Mozna np. nadac jemu zwiek¬ szona porowatosc za pomoca srodków gazujacych, np. sody, weglanu, amonu itd, wprowadzonych w mase wlóknista. Do wytworzenia porów roz¬ lozonych pod wplywem ciepla, albo przez wpro¬ wadzenie w runo w postaci bardzo rozdrobnio¬ nej, organicznych srodków rozpuszczalnych, naj¬ lepiej srodków rozpuszczalnych w wodzie, np. mocznika, krochmalu itd. lub srodków nieorga¬ nicznych, jak sól glauberska (uwodniony siarczan sodu) i usuniecie ich przez rozpuszczenie po uprzednim utrwaleniu impregnacji runa z po¬ zostawieniem porów. Rozpuszczalne srodki ppro- twórcze moga byc wprowadzone do runa w po¬ staci roztworu stezonego i nastepnie przez odpa¬ rowanie wody wytracone w postaci rónomiernie rozmieszczanych w runie krysztalów. Jezeli te krysztaly nie zostana rozpuszczoine przez zwiek¬ szenie powierzchni, otrzymuje sie w runie pod¬ wyzszenie dzialania odbijajacego, co ma ogrom¬ ny wplyw na zdolnosc zatrzymywania czastek kurzu.Przez wprowadzenie rozpuszczalników srodków klejacych, jak benzol, aceton itd. lub plastyfika¬ torów, jak fosforan trójlkrezylowy, oleje itd., mozna odpowiednio modyfikowac powierzchnie wewnetrzna materialu runa. W pewnych przy¬ padkach mozna równiez wplywac na material filtrujacy przez substancje regulujace wartosc pH, np. przez doibór surowca wlókienniczego, przez dodatek kwasu borowego itd. Ognioodipor- nosc i wytrzymalosc runa na dzialanie tempera¬ tury, mozna polepszyc przez dobór odpowiednich wlókien, np. waty bazaltowej lub acetyloceluloz zy i odpowiedniego spoiwa np. typu cementowe¬ go. Ten sam cel mozna osiagnac przez wprowa¬ dzenie do runa odpowiednich srodków, jak zwiazki fosforowe np. produkty kondensacji, fo- sforamidów lub zwiazków azotowo-fosforowych i/lub zwiazków amonowych, np. dwuzasadowego fosforanu amonu, dwuzasadowego siarczanu amo¬ nu, boraksu itd. Tego rodzaju srodki mozna doda¬ wac razem z materialem wiazacym lub tez osobno.Ponizej podano pare przykladów wytwarzania runa.Przyklad 1. 50 czesci wagowo wlókien superpoliamidofwych przerabia sie przez zgrzeblenie i bezposredni odbiór z walków zgrzeblarki, ewentualnie za — 3 —pomoca zespolu zgrzeblnego; uzyskuje sie runo o wlóknach równoleglych z mala iloscia wlókien krzyzujacych sie, które impregnuje dyspersja za¬ wierajaca 50 czesci wagowo naturalnego kau¬ czuku z dodatkiem . srodka wulkanizacyjnego.Tak zaimpregnowane runo zostaje wysuszone i w czasie suszenia lub po wysuszeniu zwulkanizo- wane.Przyklad 2.Runo otrzymane przez zgrzeblenie mieszaniny 10 czesci wagowo wlókna bawelnianego, 20 cze¬ sci wagowo wlókna wiskozowego i 10 czesci wa¬ gowo wlókna superpoliamidowego (perlonowego).Uzyskana mieszanka, dzieki zastosowaniu ukla- dacza poprzecznego, zawiera wlókna krzyzujace sie. Poddaje sie ja impregnowaniu dyspersja zawierajaca 40 czesci wagowo estru poliakrylo- wego. i 20 czesci wagowo polimeru foutadien- akrylo-nitrilowego z srodkami wulkanizujacymi.Zaimpregnowany material suszy sie i wulkani¬ zuje.Przyklad 3.Runo z wlókna octanowego zostaje zaimpreg¬ nowane dyspersja spoiwa melaminowego (itria- minotriazina) w warunkach dobranych tak, aby na 75 czesci wagowo wlókna octanowego przypa¬ dalo 25 czesci wagowo spoiwa melaminowego.Zaimpregnowany material wlóknisty utwardza sie przez ogrzewanie.Jak stwierdzono, do wyrobów filtrów do gazów i do powietrza nadaja sie tego rodzaju runa, któ¬ re zawieraja spoiwa skladem swym odmienne w stosunku do wlókien. Dalej podano przyklady tego rodzaju run. a) mieszanka wlókiennicza: 40% ramii, 30% bawelny, 30% celulozy wiskozowej, spoiwo: mieszany polimer butadieno-akryloinitry- lowy; b) mieszanka wlókiennicza jak pod a), spoiwo: mieszany polimer chloro-octanu-poliwinylo- wego z estrem akrylowym; c) mieszanka wlókiennicza: 10% wlókien welnianych, spoiwo jak pod a).Materialy runowe moga posiadac polaczenia punktowe, plytkowate lub rurkowate. Materialy posiadajace na stykach poszczególnych wlókien (sklejenie punktowe) posiadaja zalete duzej po¬ rowatosci i bardzo malego ciezaru. Materialy posiadajace na stykach sklejenia plytkowate czy plefcwowate maja szczególnie dobre wlasciwosci powierzchni odbijajacych.Materialy runowe, których Wlókna sa klejone rurkowato, a wiec w których wlókna sa w duzej mierze lub i calkowicie zamkniete w cienkiej po¬ wloce kleju, wyrózniaja sie duza wytrzymaloscia mechaniczna, zwlaszcza wzgledem ostrych cza¬ stek pylu np. twardego pylu mineralnego. Mate¬ rialy runowe, zawierajace bardzo mocne wlókna sklejone punktowo, pomimo malej ilosci kleiwa. posiadaja bardzo diobre wlasciwosci mechaniczne, zwlaszcza bardzo duza wytrzymalosc na rozdzie¬ ranie, maly ciezar wlasciwy i duza porowatosc.Stwierdzono dalej, ze materialy runowe, któ¬ rych skladniki posiadaja rózne stale dielektrycz¬ ne, wykazuja specjalne zalety jako filtry do gazów.Szczególnie wyrazne to jest w odniesieniu do wyjatkowo duzej zdolnosci pochlaniania pylu.Filtry takie moga byc wykonane tak, ze posiada¬ ja wlókna, spoiwa lub wlókna i spoiwa o róznych stalych dielektrycznych. W koncu, moga byc do¬ dane skladniki, które posiadaja stale dielektrycz¬ ne, rózniace sie od stalych dielektrycznych wló¬ kien i/lub spoiw. Materialy o róznym ksztalcie w ukladzie labiryntowym wykazuja latwa prze¬ puszczalnosc gazów przy dobrym chwytaniu py¬ lów, szczególnie wtedy, gdy material runowy jest" wytworzony ze skladników o róznych stalych dielektrycznych.W celu lepszego przystosowania materialu ru¬ nowego na filtr do oczyszczania powietrza, nada¬ je sie gladkie wewnetrzne i zewnetrzne powierz¬ chnie czastkom materialu, które mozna jeszcze polepszyc np. przez kalandrowanie, szlifowanie lub dzialanie na material runa srodkami wygla¬ dzajacymi, np. emulsja parafinowa, rozcienczo¬ nym roztworem nitrocelulozy itd.Szczególna zaleta filtru z materialu typu runa jest jego dzialanie jako plaszczyzna sprezysta.Gdy przeplywajacy przez filtr strumien powiet¬ rza, trafia na wlókna, to plaszczyzna, na która trafia ten strumien dziala jak plaszczyzna powo¬ dujaca podzial i zmiane kierunku strumienia powietrza, przy czym majace byc wydzielone czastki pylu, w wieksizym lufo mniejszym stopniu zostaja zatrzymane na powierzchni wlókien, a odchylony strumien gazu wpada na nowe po*- wierzchnie wlókien, wobec czego znów sie pow¬ tarza odchylanie strumienia, powodujace wydzie¬ lenie sie czastek pylu. Ze wzgledu na budowe zamknieta filtru z materialu runowego, proces uderzania i odchylania gazów powtarza sie tak czesto, ze mozliwe jest, praktycznie biorac zupel¬ nie odidzielenie pylu lacznie z inajidrobtniejsizymi jego czastkami. Dzieki sklejeniu wlókien po¬ wierzchnia uderzenia jest wielokrotnie powie- — 4 —kiszona, przez co odpowiednio zwieksza sie zdol¬ nosc filtru do zatrzymywania pylu. Dotyczy to szczególnie materialów z plytkowatymi sklejenia¬ mi wlókien lub sklejeniami o duzych plaszczyz¬ nach.Stwierdzono, ze otrzymuje sie szczególnie do¬ bre rezultaty przy klejeniu srodkami o wlasci¬ wosciach odrózniajacych sie znacznie od wlasci¬ wosci wlókien.W jedlnym przykladzie wykonania wedlug wy¬ nalazku filtru do oczyszczenia gazu lub powie¬ trza, zewnetrzne warstwy stanowia materialy runowe, zas wewnetrzna warstwe (rdzen) stano¬ wia, praktycznie biorac wlókna nieimpreginowa- ne i najlepiej poplatane. Tego rodzaju uklad wlókien moze byc wytworzony w ten sposób, ze runo impregnuje sie obustronnie tak, aby war¬ stwa srodkowa pozostala niezaimjpregnowana lub, praktycznie biorac, niezaimpregnowana.Przez dobre powierzchniowe wzmocnienie tak impregnowanego runa otrzymuje sie uklad, któ¬ rego warstwy zewnetrzne posiadaja zamkniete materialy runowe z gladkimi powierzchniami, podczas gdy warstwe wewnetrzna stanowia wlókna nieimpregnowane. Tego rodzaju uklad moze byc wytworzony w ten sposób, ze wlókna warstwy srodkowej, dzieki odpowiedniemu przy¬ gotowaniu wstepnemu, wykazuja specjalnie duza zdolnosc zatrzymywania pylu.Wedlug innego wykonania filtr sklada sie z pa¬ ru róznych warstw typu runa, które moga byc wykonane z tych samych lub róznych wlókien lub mieszanin wlókien i moga zawierac te same lub inne materialy wiazace i inne dodatki. Rów¬ niez i tutaj warstwy zewnetrzne moga stanowic gotowe runa, a warstwa wewnetrzna moze byc wykonana z nieimjpregnowanego lub slabo im¬ pregnowanego materialu wlóknistego. Filtry ta¬ kie sa specjalnie odipowiedniie do pewnych celów lub moga byc przystosowane do róznych celów przez zestawienie warstw o róznym wykonaniu.Poszczególne warstwy mozna polaczyc wzajem¬ nie przez proste sciskanie zwlaszcza na goraco, lecz przez zastosowanie malej ilosci kleju z po¬ zostawieniem porów.Przez wprowadzenie do materialu tkaniny, dzianiny, przedzy, siatki drucianej, drutów itd., mozna podwyzszyc wytrzymalosc takiego filtru runowego. Ten cel mozna równiez osiagnac przez pózniejsze nalozenie lub naklejenie wyzej opisa¬ nego wzmocnienia, które oczywiscie musi byc nalozone tak, aby ani porowatosc filtru, ani jego przepuszczalnosc dla powietrza nie byly nieko¬ rzystnie zmniejszone.Wyzej opisany filtr z runa ma wiele zalet w stosunku do znanych i stosowanych filtrów wlókienniczych, zwlaszcza filtrów z tkaninami.•Jak to juz powiedziano wyzej, filtry wedlug wynalazku maja szczególnie dobra przepuszczal¬ nosc dla gazów i jednoczesnie szczególnie duza zdolnosc zatrzymywania pylu. Badania porów¬ nawcze ustalily miedzy innymi, ze filtr runowy z bawelny o grubosci 0,5 mm przy cisnieniu 10 mm slupa wody na kazdy metr kwadratowy swej powierzchni przepuszcza 1000 m8 powietrza na godziine, podczas gdy filtr z tkaniny bawel¬ nianej o tej samej grubosci i w tych samych wa¬ runkach przepuszcza tylko 600 m3 powietrza na kazdy metr kwadratowy swej powierzchni.Filtr z tkaniny „Redon", w tych samych wa¬ runkach wykazal przepuszczalnosc 450 ms na metr kwadratowy. Pomimo tak duzej przepu¬ szczalnosci dla powietrza filtry runowe wedlug wynalazku posiadaja niespodziewanie duza zdol¬ nosc oddzielania i zatrzymywania pylów.Przy próbach porównawczych z powietrzem obciazonym pylem bazaltowym, filtr z tkanina wykazal zdolnosc zatrzymania 95% pylu, pod¬ czas gdy z tego samego surowca wykonany filtr runowy tej samej grubosci, w tych samych wa¬ runkach pracy wyfcazal zdolnosc zatrzymania 99, 98e/« pylu. Tenrezultat jest szczególnie ude¬ rzajacy ze wzgledu na duzo wieksze pory fil/tru runowego. To nieoczekiwane dzialanie filtru zdaje sie polegac na tym, ze runo sklada sie z pa¬ ru materialów (wlókna, srodki wiazace, srodki dodatkowe), które posiadaja rózne stale dielekt¬ ryczne. Poza tym wydaje sie, ze duza zdolnosc zatrzymywania pylu przez filtr runowy polega w duzej mierze na jego budowie labiryntowej z ulozonych na sobie i sklejonych wlókien.Ladunki elektrostatyczne pylu zderzaja sie wewnatrz filtru runowego w duzo mniejszym stopniu niz w filtrach tkaninowych. Z tego wzgle¬ du przy stosowaniu filtrów runowych, praktycz¬ nie biorac, nie ma zadnego niebezpieczenstwa samozaplonu.Stwierdzono, ze przy próbach z filtrami z tka¬ niny bawelnianej wystepuje napiecie okolo 4000 woltów, podczas gdy po wstawieniu filtru z runa bawelnianego, klejonego kauczukiem na¬ turalnym, napiecie wynosi 300 — 400 woltów.Tak duza róznice mozna tylko usprawiedliwic specjalna budowa filtru runowego utworzonego z wlókien i kleiwa. -5 —Ponadto ladunek elektrostatyczny mieszanki powietrza z pylem w filtrze mozna znacznie zmniejszyc przez dodatek do srodka wiazacego srodków o dobrej przewodnosci elektrycznej np. sadzy, pylu metalowego, glikolatu, celulozy itd. przez jego wprowadzenie do srodka runa. i/lub osadzenie go na jego powierzchni. Druga mozli¬ wosc zmniejszenia ladunków elektrostatycznych polega na domieszaniu wlókien metalowych.Przy uzyciu filtrów tkaninowych otrzymuje.sie dobre fil Lrowamie w ten spojsób, ze z powodu wlo¬ chatej (przewaznie drapanej) powierzchni zew¬ netrznej tkam:my, na tej powierzchni tworzy sie gruba warstwa pylu, która ze swej strony po¬ lepsza filtrowanie, ale silnie utrudnia przelot powietrza i od czasu do czasu musi byc usunieta przez trzepanie. Natomiast na gladkiej powierz¬ chni filtru runowego osiada tylko cienka warstwa kurzu, która po dojsciu do pewnej grubosci sa¬ ma oidrywa sie od gladkiej powierzchni filtru pod wplywem wlasnego ciezaru.Gladkosc powierzchni filtru runowego moze byc ewentualnie' poleptzona za pomoca specjal¬ nych srodków, np. przez naniesienie na nia pylu metalowego przez metalizowanie w prózni lub przez naniesienie srodków wygladzajacych np. w postaci dyspersji parafiny lub wosku lub tez przez naniesienie srodków jednoczesnie wygla¬ dzajacych i utwardzajacych np. zywic melami¬ nowych lub silikonowych.Filtr runowy o budowie z zamknietych sklejo¬ nych ze soba wlókien posiaida*w stosunku do filt¬ rów tkaninowych. te duza zalete, ze zatrzymuje czastki pylu nawet o wielkosci ponizej 5 mikro¬ nów z wydajnoscia 99% lub wieksza. Dalsza''za¬ leta zastosowania zamknietego wiazania wlókien filtru runowego polega na tym, ze w tym przy¬ padku wlókna filtru nie moga z niego uciekac do oczyszczonego gazu.' ¦• Doswiadczenia wykazaly, ze gaz z przewodów dalekosieznych ocz^Szczainy filtrami swiecowy¬ mi,, skladajacymi sie z sialiki z okraglego drutu, z których jedna partia byla pokryta materialem filtrujacym runowym, a druga tkanina z tego samego surowca i tej samej grubosci, zachowaly sie w ten sposób, ze filtry swiecowe pokryte tkanina przepuszczaly wiekszosc pylu zawartego w tym gazie, podczas gdy filtry swiecowe pokry¬ te materialem runowym po 5 miesiecznym uzyt¬ kowaniu wykazaly wbicie, sie pylu na glebokosc zaledwie 0,25 mm.Dalsza zaleta materialów runowych polega na ich bardzo malym ciezarze. Przy porównaniu filtrów bawelnianych tkaninowych, filtrów wel¬ nianych tkaninowych i wykonanych z tych sa¬ mych wlókien filtrów runowych o tej samej grubosci, filtr- bawelniany tkaninowy wykazal wydzielanie pylów ponizej 95°/o, filtr welniany tkaninowy — wydzielanie ponizej 97°/o, a filtr z materialem runowym — wydzielenia powyzej 99°/o, przy czym uzyta tkanina bawelnana wazy¬ la 288 g/m2, tkanina welniana — 490 g/m2, a ma¬ terial runowy tylko 190 g/m2. " -#*-'¦ Wyjatkowo maly ciezar mat|||§|u yunowego, upraszcza i potania konstrukcje/|!§tru, zwlaszcza przy przymocowywaniu materialu runowego do stalych czesci drewnianych lub metalowych obu¬ dowy filtru w najprostszy sposób ^trzez np. kle¬ jenie, jf' W zaleznosci od doboru rodzaJjpvlókien spoiwa i ewentualnych dodatków, maHSialy runowe moga byc bardziej lub mniej elastyczne. Filtry z mate¬ rialów elastycznych posiadaja szczególna za¬ lete, ze scianki ich porów dzialaja jako elastycz¬ ne plaszczyzny odbijajace, a przy zwolnieniu cisnienia powietrza pory ukladu elastycznego same sie otwieraja, bez ujemnego wplywu na gladka powierzchnie wewnetrzna i zewnetrzna materialu runowego. Dzieki temu w czasie uzyt¬ kowania materialu filtrujacego runowego jego pory nie zapychaja sie.Materialy runowe impregnowane odpowiedni¬ mi kleiwami np. kauczukiem, szczególnie impreg¬ nowane lub wykanczane srodkami dzialajacymi wygladzajaco jak parafina, woski itd. moga byc dobrze zszywane np. w postaci rj,iry bez perforo¬ wania. Poniewaz wlókna sa tu okryte powloka elasityczna, mozna otrzymac szew pyloszczelny.Szczególna zaleta materialu runowego w sto¬ sunku do filtrów tkaninowych jest latwosc jego sklejania. Mozna wiec np. wytwarzac rury fil¬ trujace przez proste isiklejenie brzegów materialu runowego. Dzieki dobremu sklejaniu sie materia¬ lu runowego mozna równiez w prosty sposób sklejac uszkodzone miejsca przez doklejenie latki.Wybór filtru runowego, najodpowiedniejszego dla danego przypadku, zalezy od zastosowania i wystepujacych przy tym obciazen. Do technicz¬ nego oddzielania *pylów, przewaznie wskazane jest zastosowanie filtru runowego, posiadajacego duza wytrzymalosc na wystepujace tu napreze¬ nia. Tego rodizaju filtry sa wytwarzane celowo o stosunkowo duzej zawartosci spoiwa. Moga one np. zawierac 80 do 20 czesci wagowych spoiwa na 20 do 80 czesci wagowych wlókien. — 6-Do oczyszczania powietrza za pomoca filtru, którego powierzchnie filtrujace moga byc dobrze podparte, mozna uzyc Ideiwa w ilosci 10 do 5 czesci wagowych na 90 do 95 czesci wagowych materialu wlókienniczego. PL