Wyrób sztucznych kamieni budowla¬ nych, plyt i innych zespolów odbywa sie zwykle zaponioca pras mechanicznych, hy¬ draulicznych i podobnych urzadzen, lub tez zajpomoca istosowamia uderzajacej masy, stlaczajacej ma/terjal w formach.Te rozmaite sposoby wymaga;ja ciezkich maiszyn o duzej objetosci, o mniej lub wie¬ cej skomplikowanych urzadzeniach mechar- nieznych, zuzywajacych znaczne ilosci' sily.Przedmiot wynalazku niniejszego polega z jednej strony nai zastosowaniu, jako spo¬ sobu stlaczamia, zasady osiadania, wywo* lywanego wstrzasnieniami formy, zawiera¬ jacej materjaly do ksztaltowania, z drugiej zas strony—na wywolywaniu osiadania' za- pomoca urzadzenia o bardzo prostych cze¬ sciachi prostem dzialaniu.Zalaczony rysunek przedstawia jeden z przykladów wykonania urzadzenia. Fig. 1 jest to widok zprzedu, czesciowo w przecie¬ ciu, fig. 3 przedstawia forme wkoncu czyn¬ nosci wstrzasania, fig. 4 wskazuje sposób wyjmowania sporzadzonego kamienia.Przyrzad sklada sie ze stalej ramy e, której czesc górna tworzy cylinder e1, przyjmujacy tlok p. Nad tlokiem tym znaj¬ duje sie stól d, podtrzymujacy forme a, przymocowana do niego srubami lub sworz¬ niami.Tlok poruszany jest naprzemian wgóre i wdól zapomoca mimosrodu /, zaklinionego na wale, przechodzacym przez podstawe ratmy i zlaczonego z kolem zebatem, zaze¬ biajacem sie z tybem e, zaklinionym na kon¬ cu walu napednego n, obracanego badz ko-lem pasowem g, badz recznie zapomoca ko¬ lowrotka lub korby.Tlok opiera sie o mimosród zapomoca krazka m, osadzonego na oisi swobodnej, umieszczonej poprzecznie w podstawie tlo¬ ka. Dwa drazki1 zebate k sa rozmieszczone nazewnatrz cylindra i diametralnie prze¬ ciwstawione. Drazki te zazebiaja sie z dwoi- ma trybami /,' zah^inionemi na osi i1, prze¬ chodzacej przez cylinder i przez tlok i spo¬ czywajacej w panewkach, nalezacych do cylindra. Tlok posiada wydluzone otwory p* w celu umozliwienia ruchu pionowego. Ta os i jest zaopatrzona w reczny kolowrotek i. Forma a zawiera1 na samej górze wznie¬ sienie &, mogace byc nastawiane i przezna¬ czone do ograniczania ruchu wdól ciezaru G, przymocowajnego do dwóch kierownic C1, posuwajacych sie zewnetrznie u kadlu¬ ba. Ciezar C przybiera dokladnie ksztalt i rozmiary wnetrza formy a.Mimosród / ma taki profil, ze jego obrót powoduje stopniowe unoszenie tloka do wy¬ sokosci okreslonego maximum i gwaltowne opadanie tego tloka. Fig. 2 przedstawia ry¬ sunek mimosrodu /, powodujacego ten ruch tloka, przyczem kierunek ruchu jest na nim oznaczony strzalka.Wyrób kaimieni lub innych materjalów zapomoca przedstawionego urzadzenia jest nastepujacy.Plyta c zostaje usunieta, poczem forma zostaje calkowicie zapelniona materjalem i ponownie przykryta plyta. Nastepnie zosta¬ je wlaczone kolo pasowe g, uruchamiajace mimosród / zapomoca kól zebatych o, h o wymiarach, zaleznych od pozadanej szyb¬ kosci ruchu tloka, stosownie do wlasciwo¬ sci zastosowanych materjalów i do rodzaju ksztaltówek, majacych byc otrzymanemi, a takze do szybkosci katowej zastosowanej napednej sily. Przy kazdym obrocie mimo¬ srodu / tlok stopniowo siie podnosi, pocia¬ gajac za soba forme a i jej zawartosc, po¬ tem tlok i forma raptownie opadaja. Wsku¬ tek tego naiglego opadania powstaje osiada¬ nie masy materjalu, powodujace dokladne stlaczanie tej masy, zwiekszajace sie (w górnej czesci wspomnianej masy) dziala¬ niem sily zywej, nabytej przez ciezka po^ krywe C.Po kilku obrotach mimosrodu dzialanie osiadania spowodowalo stloczenie materja¬ lu, równoznaczne z otrzymywanem dotych¬ czas zapomoca prasy lub ubijacza. Liczba obrotów lub raczej liczba opadan formy jest zmienna i zalezy od rodzaju materjalu, gestosci materjalów i stopnia twardosci, wy¬ maganej od bryly.Wystep wzniesienia 6, ponad krawedzia formy, jest regulowany, stosownie do po¬ wyzej wspomnianych warunków. Odbijak, lezacy ponad ciezka pokrywa c, wskazuje koniec przebiegu tloczenia (fig, 3). W tej chwili robotajik wylacza pasowe kolo g, u- suwa ciezar c, poczem wprowadza odpo^ wiednio w ruch kolowrotek i, wprawiaja¬ cy w ruch drazki zebate k, i zapomoca ply¬ ty 7, opierajacej sie na drazkach i tworza¬ cej dno formy, podnosi sie wytworzona bry¬ le na dostatecznai wysokosc poza krawedzia ramy (fig. 4) i usuwa sie ja w dowolny sposób.Nastepnie zostaje uruchomiony kolowro¬ tek i w 'kierunku przeciwnym do poprzed¬ niego i ruchome dno formy i podstawy draz¬ ków zebatych opuszczaja sie wdól, forma ulega ponownemu napelnieniu materjalem i nastepuje ksztaltowanie drugiej bryly. Te same czynnosci zostaja wznawiane przy kazdem ponownem ksztaltowaniu kamienia budowlanego.Forma moze posiadac zmienne i rózne ksztalty i rozmiary, moze byc pojedyncza lub tez byc urzadzona do jednoczesnego wytwarzania kilku bryl.Podnoszenie formy i raptowne je:j opa¬ danie, wywolujace osiadanie materjalu, jak równiez odrzucanie zakonczonej bryly moze byc uskuteczniane przy pomocy wszystkich ^stosownych srodków mechanicznych.Wynalazek stosuje sie zarówno do o- — 2 —trzymywania m-aiterjalów pelnych, jaic i pu¬ stych, to jest czesciowo wydrazonych, W ostatnim wypadku przestrzenie prózne sa otrzymywane zapcmoca rdzeni, majacych ksztalty i wymiary prózni, które ma zawie¬ rac uksztaltowany przedmiot. Terdzenie sa w tej samej ilosci, co i próznie i moga byc przymocowane w dowolnych miejscach na dnie d tloka. Ruchome dno / formy po¬ siada, naturalnie, otwory odpowiadajace tym rdzeniom i ciezar C jest równiez wy¬ drazony tak samo. Przy wyrobie pustaków materjal ulega stlaczaniu, tak samo jak przy wyrobie bryl pelnych. Wyjmowanie pustaków z formy odbywa sie tak samo, jak przedmiotów pelnych. PL