PL40452B1 - - Google Patents

Description

Mydla lub syntetyczne substancje piorace o odczynie alkalicznym jak równiez sole reagu¬ jace alkalicznie w roztworze wodnym, jak we^ glan sodowy, metakrzemian sodowy, szklo wod¬ ne, fosforan trójsodowy i (lub) zawierajace bez¬ wodne fosforany domowe srodki do prania nada¬ ja sie dobrze, jak wiadomo, do prania bielizny zwyklej wytworzonej z bawelny lub lnu, jak równiez z mieszaniny tych materialów wlókien¬ niczych z wlóknami z regenerowanej celulozy. Do prania materialów welnianych, zawierajacych welne, jedwabnych lub materialów barwionych wrazliwymi barwnikami tego rodzaju srodki pio¬ race nie nadaja sie. Z tych wzgledów do mate¬ rialów wlókienniczych wrazliwych na pranie spo¬ rzadzono tak zwany delikatny srodek pioracy wytworzony z srodków syntetycznych reaguja¬ cych obojetnie w. roztworze wodnym. Za pomoca niego mozna prac bez przeszkód i uszkodzen welniane materialy wlókiennicze i inne mate¬ rialy wrazliwe na dzialanie alkaliów, wykazu¬ jace w alkalicznych kapielach sklonnosci do spil- sniania i kurczenia sie.Znane sa równiez srodki do prania, których pH w roztworze wodnym dzieki uzyciu wiek¬ szych ilosci bezwodnych fosforanów, czesto w polaczeniu z metakrzemianem sodowym jako srodkiem alkalicznym jest obnizona w porów¬ naniu do zwyklych srodków pioracych waha sie jednak jeszcze w granicach 9—10. Te srodki do prania zalecane sa czesto do prania zarówno bielizny zwyklej jak równiez i delikatnej.Jak wykazalo doswiadczenie, tego rodzaju produkty pomimo ograniczonej wartosci pH na¬ daja sie bardzo dobrze do prania na goraco albo do gotowania bielizny na skutek wybit¬ nych wlasciwosci pioracych bezwodnych fosfo-ran£w. Pranie materialów wlókienniczych bar- .wionarch wrazliwymi barwnikami, zwlaszcza V*Jy*wwyirifcga jecjnak pewnych srodkóW ostroz- .8ffci jak pranie na zimno, i ostrozna mechanicz- f*^f^ obróbke materialu wlókienniczego podczas prania. Do tych celów nie stosuje sie wspomnia¬ nych srodków pioracych na skutek ich zbyt wy¬ sokiej alkalicznosci.Stosowane równiez do prania zarówno bielizny bialej jak i welnianej jedne i te same srodki piorace, których wartosc pH zalezna jest od temperatury kapieli i podczas gotowania osiaga wartosc 10,3, a w temperaturze prania welny wynoszacej 40°C pH nie przekracza prawie 8.Przy stosowaniu delikatnych srodków piora¬ cych najkorzystniejsza wartosc pH wynosi 7 a najwyzej 7,5 gdyz tylko wówczas unika sie calkowicie „puszczania** barwnika wrazliwego na dzialanie alkaliów jak równiez spilsniania i kurczenia welny.Wynalazek ma za zadanie wytworzenie srodka pioracego, który w temperaturze prania bielizny delikatnej posiada pH od 7 do 7,5, a podczas prania na goraco jest tylko slabo alkaliczny.Stwierdzono, ze mozna otrzymac srodek pio¬ racy odpowiadajacy wymaganiom stawianym przez bielizne delikatna i zwykla, jesli do kom¬ pozycji obojetnych srodków pioracych, która jak wiadomo obok czynnych substancji piora¬ cych moze zawierac dowolnego rodzaju pomocni¬ czy srodek pioracy, zwiazki wydzielajace tlen lub podobne dodatki, doda sie mieszaniny buforu¬ jacej, zawierajacej dwuweglany w takiej ilosci i o takim skladzie, iz srodek pioracy w roztwo¬ rze wodnym w temperaturze prania bielizny delikatnej 30—40°C bedzie wykazywal pH = 7 — 7,5, a w temperaturze prania na goraco 70 — 100°C bedzie osiagal przy równoczesnym wydzielaniu kwasu weglowego, pH = 8,5 — 10.Kompozycje stosowane do wytwarzania srodków pioracych moga zawierac znane obojetne sole odwodnionych kwasów fosforowych, jak kwas wielofosforowy, metafosforowy, pyrofosforowy, sole kwasu ortofosforowego lub inne znane po¬ mocnicze srodki piorace, jak glukanian celulozy i np. siarczan sodowy jako srodek rozciencza¬ jacy.Stwierdzono ponadto, ze do przeprowadzenia sposobu wedlug wynalazku nadaja sie zwlaszcza mieszaniny buforowe, utworzone z jednej stro¬ ny z kwasnego weglanu alkalicznego, szczególnie sodowego, i z drugiej strony z dowolnego w temperaturze normalnej stalego kwasu lub z kwasnej soli dowolnego kwasu wielozasado- wego albo soli hydrolizujacej mocnego jedno- lub wielozasadowego kwasu i slabej zasady albo z mieszaniny kilku wspomnianych kwasów i (lub) kwasnych soli.Zamiast mieszaniny buforowej, utworzonej z weglanów alkalicznych i kwasów albo kwasno reagujacych w roztworze wodnym soli mozna dodac do dowolnej obojetnej kompozycji srod¬ ków pioracych, takie mieszaniny substancji, z których w roztworze wodnym tworza sie za¬ wierajace dwuweglany mieszaniny buforujace, przy czym dodaje sie ich w takiej ilosci i w takim skladzie, iz srodek pioracy w roztwo¬ rze wodnym w temperaturze 30 —40°C uzyskuje pH okolo 7—7,5 a w temperaturze prania na goraco 70—100°C pH = 8,5 — 10.Wedlug wynalazku jako skladnik alkaliczny mieszaniny mozna stosowac weglan alkaliczny przewaznie wegJan sodowy, a jako skladnik kwasny dowolny kwas staly i (lub) kwasne sole kwasów wielozasadowych i (lub) sole hydroli- zujace jedno- lub wielozasadowych mocnych kwasów i slabych zasad.Jako nadajace sie kwasne skladniki buforu¬ jace, mozna wymienic np. kwas adipinowy, wi¬ nowy, cytrynowy, szczawiowy, ftalowy, sulfani- lowy, dwusiarczan sodowy, potasowy, pyrofos- foran dwusodowy, ortofosforan jednosodowy, kwasny szczawian potasowy, azotan mocznika, siarczan glinu.W przypadku uzycia weglanów alkalicznych jako tworzacych z kwasami w roztworze wod¬ nym zasadowe skladniki zawierajace dwuwe¬ glany, mozna wedlug wynalazku postepowac w ten sposób, iz weglan alkaliczny najkorzyst¬ niej sodowy doaaje sie do wystepujacych w po¬ staci pasty lub roztworu wodnego obojetnej kompozycji skladników pioracych juz przed su¬ szeniem i wraz z nia suszy w sposób dowolny, np. przez rozpylenie lub na walcach suszarni- czych, po czym do wysuszonej zawierajacej we¬ glany kompozycji dodaje sie mieszajac skladni¬ ki kwasne mieszaniny buforujacej w postaci stalej.Oprócz mieszaniny buforujacej do srodka pio¬ racego mozna domieszac jak zwykle nadsoli.Srodek pioracy wedlug wynalazku oprócz pra¬ nia materialów wlókienniczych nadaje sie do czyszczenia w gospodarstwie domowym i prze¬ mysle, np. do czyszczenia naczyn, okien, posa¬ dzek itd. Przyklady nizej przytoczone wyjas¬ niaja blizej istote wynalazku. W przykladach tych ilosci poszczególnych skladników podane sa w czesciach wagowych. - 2 —Przyklad I. Do 50 czesci obojetnej kompozy¬ cji srodków pioracych otrzymanej przez rozpy¬ lenie wodnych roztworów jej skladników i za¬ wierajacej: 34°/o pierwszorzedowego siarczanu alkilowego 6% sulfonianu alkilowego 16°/o wielofosforanu sodowego (NaP03) x • H20 10% trójfosforanu sodowego 4% glukonianu celulozowego 30% mieszaniny soli obojetnych skladajacej sie zasadniczo z siarczanu sodowego i malych ilosci chlorku sodowego jako srodka rozcienczajacego, dodaje sie 50 czesci mieszaniny buforowej utworzonej z 30% pyrofosforanu dwusódowego i 70°/o dwuweglanu sodowego.Roztwór wodny otrzymanego produktu zawie¬ rajacy 5 g/l wykazuje w temperaturze 30—40°C po 30 minutach pH = 7,1 — 7,2. Równiez po wie¬ logodzinnym przebywaniu w tej temperaturze wartosc pH roztworu njje przekracza 7,5. Jesli jednak roztwór ten ogrzac do temperatury pra¬ nia na goraco (90—100°C), pH osiaga szybko wartosc 9,3—9,6. Produkt ten dziala bardzo do¬ brze jako obojetny srodek pioracy jak równiez jako alkaliczny srodek do prania na goraco.Przyklad II. Do 50 czesci obojetnej kompozycji srodków pioracych, która od wspomnianej w przykladzie I kompozycji rózni sie tym, ze zamiast 30% zawiera tylko 10°/© srodka rozcien¬ czajacego i 20°/o obojetnej mieszniny soli alka¬ licznych kwasu pyrofosforowego, dodaje sie 50 czesci mieszaniny buforowej, skladajacej sie z 70 czesci dwuweglanu sodowego i 30 czesci dwusiarczanu sodowego lub potasowego. Pro¬ dukt zachowuje sie w roztworze wodnym tak samo jak i produkt opisany w przykladzie I.Przyklad III. Do 60 czesci sproszkowanej kom¬ pozycji srodków pioracych, skladajacej sie z 30% dodecylobenzenosulfonianu sodowego, 5% pierw¬ szorzedowego siarczanu alkilowego o 10—18 ato¬ mach wegla w lancuchu alkilowym, 30°/© obo¬ jetnej mieszaniny bezwodnych fosforanów, 3°/o glukonianu celulozowego i 32°/© srodka rozcien¬ czajacego w pojtaci siarczanu sodowego dodaje sie 40 czesci mieszaniny buforowej, skladaiacej sie z 25°/© kwasu adipinowego i 75°/© dwuwegla¬ nu sodowego. Wartosc pH wodnego roztworu zawierajacego 5 —10 g/l tej mieszaniny w tem¬ peraturze 30 — 40°C wynosi nawet po dluzszym staniu 7 — 7,3. Po ogrzaniu roztworu do 90 — 100°C pH wzrasta po kilku minutach do 9 —9,5.Przyklad IV. Do 60 czesci obojetnej kompozycji srodków pioracych wedlug przykladu III do¬ daje sie 40 czesci mieszaniny buforowej, skla¬ dajacej sie z 15°/© kwasu winowego i 95% dwu¬ weglanu sodowego. Produkt posiada w roztwo¬ rze wodnym w temperaturze 30 — 40°C war¬ tosc pH 7 — 7,4 i w temperaturze 90 — 100°C pH = 9,3 — 9,6.Przyklad V. Do 50 czesci obojetnej kompozycji srodków pioracych, która rózni sie od wspom¬ nianej w przykladzie I tym, ze kompozycja za¬ miast 30°/© zawiera tylko 27% srodka rozcien¬ czajacego i 3% krzemianu magnezowego, dodaje sie 40% mieszaniny buforowej, skladajacej sie z 20 czesci pyrofosforanu dwiisodowego, 10 cze¬ sci kwasu adipinowego, 70 czesci dwuweglanu sodowego i 10 czesci nadsiarczanu potasowego.Otrzymany srodek pioracy posiada w roztworze wodnym w temperaturze 30 — 40%°C odczyn praktycznie obojetny. Jego wartosc pH wzrasta przy ogrzewaniu roztworu powyzej 70°C i osia¬ ga w temperaturze 90^100°C wartosc 9,4 — 9,7.Przy uzyciu go jako srodka do prania na gora¬ co posiada wlasciwosci bielace.Przyklad VI. Do 60 czesci obojetnej kompozycji srodków pioracych wedlug przykladu III dodaje sie 40 czesci mieszaniny buforowej skladajacej sie z 25% kwasnego szczawianu potasowego i 75% dwuweglanu sodowego. Otrzymany sro¬ dek pioracy wykazuje w roztworze wodnym przy uzyciu w ilosci 2 —10 g/l i w temperaturze prania 30 — 40°C wartosc pH = 7^-7,3, a przy uzyciu w ilosci 5 —10 g/l w temperaturze 90 —100°C pH = 9,2 —9,7.Przyklad VII. Do 50 czesci kompozycji srodków pioracych wedlug przykladu I dodaje sie 50 cze¬ sci mieszaniny buforowej skladajacej sie z 22 czesci fosforanu jednosodowego, 8 czesci kwasu amidosulfonowego i 70 czesci dwuweglanu so¬ dowego. Otrzymany srodek pioracy zachowuje sie w roztworze wodnym prawie tak samo jak produkt otrzymany wedlug przykladu I.Przyklad VIII. Do 50 czesci obojetnej kompo¬ zycji srodków pioracych, otrzymanej przez roz¬ pylenie wodnego roztworu jej skladników i skla¬ dajacych sie z 25% dodecylobenzeno-sulfonianu sodowego 10% pierwszorzedowego siarczanu alkilowego 30% obojetnej mieszaniny bezwodnych fosfo¬ ranów 3% glukonianu celulozowego i 32% srodka rozcienczajacego w postaci siarcza¬ nu sodowego dodaje sie 50 czesci mieszaniny buforowej, zawierajacej 70% dwuweglanu sodo- — 3 —wego i 30% azotawa jnocznika,. Wartosc pH wodnego roztworu, zawierajacego 5 — 10 g/l te¬ go produktu wynosi w temperaturze 30 —40°C po dluzszym staniu 7 —7,4, Przy ogrzewaniu roztworu do 9t-f-lli?C wartosc pH wzrasta do Przyklad IX, Dq 60 czesci sproszkowanej obo¬ jetnej kompozycji srodków pioracych-o dowol¬ nym skladzie dodaje sie 40 czesci miesza¬ niny buforowej, zawierajacej 72% dwuwegla¬ nu sodowego 1 28% siarczanu glinowego Ais fSOjj-lSHgOJ, 0,5 —l°/ft-owy wodny roz¬ twór otrzymanego produktu wykazuje w tem¬ peraturze 30 — 40°C pH — 7 — 7,2. Po ogrzaniu roztworu do 00 —100°C wartosc pH wzrasta do 9,3 — 9,6.Przyklad X. Po 50 czesci sproszkowanej obojet¬ nej kompozycji srodków pioracych wedlug przykladu VIII dodaje sie 50 czesci mieszaniny buforowej, skladajacej sie z 65 czesci bezwod¬ nego weglanu sodowego i 35 czesci kwasu szczawiowego. 0,5%-owy wodny roztwór tej mie- szanicy wykazuje w temperaturze 30—4Q°C war¬ tosc pH = 7. Po ogrzaniu roztworu do 00—100°C wartosc pH wzrasta w przyblizeniu do 0,4.Przyklad XI. Do 60 czesci obojetnej Kompozycji srodków pioracych o dowolnym skladzie doda¬ je sie 40 czesci mieszaniny buforowej, sklada¬ jacej sie z 21*i% weglanu sodowego, 25% dwu¬ weglanu sodowego i 48% dwusiarczanu sodowe, go. Wodny roztwór 5—10 g/l tej mieszaniny po¬ siada w temperaturze 30—40°C odczyn prak¬ tycznie obojetny. Po krótkotrwalym gotowa¬ niu ^roztworu wykazuje ona pH = 0,5—0,8.Przyklad XII. Do 80 czesci sproszkowanej kom¬ pozycji srodków pioracych zawierajacej 10% pierwszorzedowego siarczanu alkilowego, 10% do- deeylobenzenosulfonianu sodowego, 10% wielo- fosforanu sodowego, 10% trójfosforanu sodowe¬ go, 3% pyrofosforanu dwusodowego, 3% pyro¬ fosforanu czterosodowego, 37% bezwodnego we¬ glanu sodowego, 3% glukonianu celulozowego, 14% srodka rozcienczajacego przewaznie w po¬ staci siarczanu sodowego i malych ilosci chlor¬ ku sodowego, dodaje sie 20 czesci kwasu cytry¬ nowego. Produkt zachowuje sie w roztworze wodnym tak samo jak i produkt opisany w przykladzie X.Przyklad XIII. Do 40 czesci kompozycji srod¬ ków pioracych zawierajacej 60% czynnej sub¬ stancji pioracej w postaci alkilobenzenosulfonia- nu sodowego, 20% trójfosforanu sodowego, 4% glukonianu celulozowego i 16% siarczanu so¬ dowego, dodaje sie 60 czesci mieszaniny bufo¬ rowej, zawierajacej 44% bezwodnego weglanu sodowego, .32% dwusiarczanu sodowego i 24% pyrofosforanu dwusodowego, Wodny roztwór tej mieszaniny w ilosci 10 g/l w temperaturze 30— 40°C wykazuje wartosc pH -= 7—7,2 po ogrzaniu do 70—100°C pH = 8,5—0,7.Przyklad XIV. Do 68 czesci zawierajacej sode kompozycji srodków pioracych wedlug przykla¬ du XII dodaje sie 25 czesci siarczanu glinowego i 7 czesci azotanu mocznika; Wodny roztwór tego produktu przy uzyciu w ilosci 7—10 g/l wy¬ kazuje pH = 7—7,2 w temperaturze 30—40°C i po krótkim ogrzewaniu do 00—100°C wartosc pH = 9,3—0,6. PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania srodka do prania deli¬ katnej i zwyklej bielizny, znamienny tym, ze do obojetnej kompozycji srodków pio¬ racych, która moze zawierac obok znanych czynnych substancji pioracych dowolnego rodzaju pomocniczy srodek pioracy, zwiaz¬ ki wydzielajace tlen lub podobne domieszki i srodki rozcienczajace, dodaje sie miesza¬ niny buforujacej, zawierajacej dwuweglany, w takiej ilosci i takim skladzie, ii srodek pioracy w roztworze wodnym w tempera¬ turze prania delikatnej bielizny wynoszacej 30—40°C posiada pH = 7—7,5 i w tempera¬ turze prania na goraco 70—100°C, pH =¦ = 8,5—10.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze mieszanina buforowa sklada sie z jednej strony z dwuweglanu alkalicznego, prze¬ waznie sodowego, i z drugiej strony z do¬ wolnego kwasu stalego w temperaturze nor¬ malnej lub kwasnej soli dowolnego kwasu wielozasadowego lub soli hydrolizujacej mocnego kwasu jedno- lub wielozasadowego i slabej zasady albo z mieszaniny kilku wspomnianych kwasów i (lub) kwasnych soli
3. 3. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, zna¬ mienna tym, ze do dowolnej o znanym skladzie, obojetnej kompozycji srodków pio¬ racych dodaje sie mieszaniny substancji, z których w roztworze wodnym wytwarza sie mieszanina buforowa zawierajaca dwu¬ weglan w takiej ilosci i w takim skladzie, iz srodki piorace w roztworze wodnym w temperaturze prania delikatnej bielizny wy. noszacej 30—40#C wykazuja pH = 7—7,5, a w temperaturze prania na goraco 70— — 4100°C uzyskuja wartosc pH = 8,5—10 wy¬ dzielajac przy tym kwas weglowy.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze jako skladniki alkaliczne mieszaniny sub¬ stancji stosuje sie weglan alkaliczny, naj¬ korzystniej sodowy i jako kwasne skladni¬ ki dowolne stale kwasy i (lub) kwasne sole kwasów wielozasadowych i (lub) sole hy- drolizujace jedno- i wielozasadowych moc¬ nych kwasów i slabych zasad.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 3 i 4, znamienny tym, ze skladniki alkaliczne mieszaniny substan¬ cji, stanowiace weglany alkaliczne, dodaje sie do obojetnej kompozycji srodków piora¬ cych wystepujacej w postaci pasty lub wod¬ nego roztworu przed suszeniem i wraz z nia suszy w sposób dowolny, przy czym do wy¬ suszonej mieszaniny dodaje sie kwasnych skladników w postaci stalej. VEB Fettchemie Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych GZGraf. 1929 - 100 PL