Niniejszy wynalazek dotyczy maszyny elektrycznej do spawania szwów, nada¬ jacej sie zwlaszcza do laczenia podluz¬ nych szwów rurowych i dzialajacej jak nastepuje: Krazkowe elektrody elektryczne sa przesuwane w ten sposób, ze szew po¬ dlegajacy spawaniu zostaje posuniety o krótka odleglosc, np. 10 mm, poczem po szwie zostaje przetoczony na niewiel¬ kiej dlugosci, np. 8 mm, krazek w kie¬ runku wstecznym tak, ze caly proces odbywa sie na podobienstwo t. zw. spo¬ sobu o ruchu wedrujacym. Spawanie odbywa sie podczas ruchu wstecznego.Dla osiagniecia tego celu wlaczanie pra¬ du pierwotnego sprzezone jest z uru¬ chomieniem krazków w ten sposób, ze wlaczanie odbywa sie zawsze tylko w okresie ruchu wstecznego.Tegorodzaju sposób zastepuje w pew¬ nej mierze daleko posuniete uprzednie sczepianie szwów, poniewaz, jak to daje sie zauwazyc przy blizszem rozpatrze¬ niu, szew zostaje poczatkowo posuniety w stanie niespojonym, poczem przy ru¬ chu wstecznym wlacza sie spawanie, przyczem czesc rury zostaje spojona podczas ruchu wstecznego, az do ze¬ tkniecia sie ze spojona juz czescia szwu.Dla unikniecia zwalcowania zbytniej dlu¬ gosci do spojenia szwu praca odbywa sie przy duzym skoku ruchu wedruja¬ cego z nieznacznem cisnieniem elek¬ trod, podczas gdy przy krótkim ruchu wstecznym, a wiec podczas spawania,stosowane jest cisnienie najbardziej od¬ powiednie dla spawania. Przy grubszym materjale jednak pozadany jest czesto odwrotny sposób pracy, t. j., ze przy dlugim skoku stosuje sie silne cisnienie, by, np. przy spawaniu grubych blach, zwalcowac je w pewnej mierze razem by przy ruchu wstecznym dzialac naj¬ czesciej najodppwiedniejszem dla spa¬ wania mniejszem cisnieniem. Zwlaszcza zas przy blachach z czysta powierzch¬ nia lub przy materjale z nieznacznym oporem przechodnim powierzchni przy co¬ kolwiek grubszych blachach zaleca sie stosowac do zaciskania szwów wieksze cisnienie niz do spawania.Na zalaczonym rysunku fig. 1 przed¬ stawia schematycznie przyklad sposobu wykonania maszyny.Fig. 2 przedstawia szczegól w zwiek¬ szonej skali.Na belce i, kolyszacej sie okolo £? umieszczony jest krazek elektrodowy 3, Walec podporowy 4 umieszczony jest na ramieniu 5. Na wale krazka elektrodo¬ wego 3 osadzone jest kolo zazebione 7, za zeby którego zachodza hamulczyki 9 i 10, umieszczone na drazku wahadlo¬ wym 11, który, kolyszac sie okolo walu elektrodów 6, otrzymuje ruch od zlacz¬ ki 8, uruchomianej przez wal glówny 12 za posrednictwem korby lub mimosrodu.Punkt zaczepienia zlaczki moze byc wie¬ cej lub mniej przysuniety do srodka ko¬ lysania sie drazka, by osiagnac rozma¬ ite przesuwy. By otrzymac rozmaite dlu¬ gosci obu skoków oraz osiagnac poste¬ powy ruch wedrujacy przy przekladni zaporowej, urzadzony jest nastepujacy mechanizm: Obok kola zaporowego 2 znajduje sie, wedlug fig. 2, odcinek kola 13, który moze byc przestawiany w kierunku obrotu zapomoca sruby IL Hamulczy¬ ki 9 i 10 sa szersze niz kolo zebate 7.Jezeli odcinek zostanie odpowiednio na¬ stawiony, to lezacy nad nim hamulczyk 9 bedzie sie po nim slizgac przy ruchu wstecznym, i wskutek tego przy ponow¬ nym posuwie bedzie zaskakiwac za ze¬ by pózniej, przez co skok, o który ha¬ mulczyk 9 posunie kólko 7, bedzie krót¬ szy. Skok posuwowy wiec odbywa sie w kierunku ruchu drugiego hamulczy- ka 10, pozbawionego ruchu jalowego.Równiez przy przestawianiu odcinka w inna strone krótki skok moze byc przeniesiony na inna strone.Azeby wlaczanie, jak powyzej opisa¬ no, odbywalo sie zawsze w jednym okre¬ sie, kazda czesc lacznika pierwotnego 15, 16 jest umieszczona na odpowiedniej czesci zlaczki 8, skladajacej sie z dwóch czesci wzajemnie przesuwalnych, tak, ze wlaczanie odbywa sie przy krótkim sko¬ ku ruchu wedrujacego. Osadzony na glównym wale mimosród 17, na który cisnie walec 18, jest przestawiony na wale tak, ze zwieksza cisnienie elektro¬ dów w pozadanym okresie ruchu wedru¬ jacego. Wielkosc tego cisnienia reguluje sie przez sprezyne wita, nastawialna 19.Przebieg spawania jest nastepujacy: Rura, jak to przedstawia fig. 3, zo¬ staje podsunieta pod elektrody spawa¬ jace w stanie otwartym. Wewnetrzna elektroda spawajaca ma ksztalt wygiete¬ go trzpienia 20, osadzonego na klinowa- tem ramieniu 21. Szew rurowy zamyka sie za ramieniem. Walce, znajdujace sie z boków rury, wywoluja w znany spo¬ sób jej zaginanie i zarazem zamykanie szwu. Teraz rura zostaje przesuwana skokami, t. j. otrzymuje krótki posuw postepowy, poczem pozostaje przez krót¬ ki czas nieruchomo. W tym nierucho¬ mym okresie ruohu- skokowego zostaje górna elektroda 3 przesunieta po szwie w kierunku strzalki I, wywolujac jego spawanie. Rura w okresie spawania po¬ zostaje nieruchomo na trzpieniu 20. Gdy walec 3 osiagnie polozenie, pokazanelinja kreskowana, cisnienie spawania zo¬ staje wykluczone, poczem i cisnienie elek- trodów, pod dzialaniem którego odbywa sie spawanie, zostaje usuniete tak, ze elek¬ troda trzpieniowa o cokolwiek mniejszej srednicy miesci sie swobodnie wewnatrz rury. Teraz odbywa sie przesuw rury w kierunku strzalki II. Równoczesnie przesuwa sie zewnetrzna elektroda walco¬ wata o tyle, ze przy nastepne^m spawaniu zaczyna oua przesuwac sie na koncowym punkcie tylko co spojonego szwu.Widzimy wiec, ze caly szew rurowy zostaje rozlozony na pojedyncze krótkie czesci, spawane na nieruchomej elektro¬ dzie trzpieniowej za posrednictwem prze¬ suwajacego sie walca. Poniewaz rura przesuwa sie po trzpieniu bez tarcia, przeto trzpien ten nie ulega scieraniu.Jezeli trzpien bedzie obracalny okolo swej osi podluznej, to wskutek jego obrotu, wywolanego badz recznie, badz mechanicznie, zostaje od czasu do cza¬ su zmieniona kolejna jego strefa styko¬ wa tak, ze cala powierzchnia trzpienia przyjmuje stopniowo udzial w pracy.Ochladzanie trzpienia moze byc latwo przeprowadzone.Na fig. 4 jest przedstawiony schema¬ tycznie sposób wykonania maszyny do spawania rur. Dla jasnosci poszczegól¬ ne czesci sa umieszczone w jednej pla¬ szczyznie.Na glównym wale znajduje sie mi- mosród lub krazek lukowy 23. Czesc ta dziala, za posrednictwem przekladni drazkowej 24 i hamulczyka So, na zeDaR 26 i nadaje w ten sposób rurze ruch skokami. Walec 3 badz otrzymuje ruch skokowy tam i zpowrotem o tejze szybkosci za posrednictwem przekladni zaporowej, której zeby dzialaja tak pod¬ czas posuwu jak i przy cofaniu sie, badz tez zostaje przesuwany tam i zpowro¬ tem o dlugosc posuwu bezposrednio przez korbe lub krazek lukowy. Na tym samym wale osadzony jest drugi krazek lukowy, który dzialajac na walec 27, podnosi w okresie posuwu rury walec 3, podczas gdy walec podtrzymujacy 22 zbliza sie do trzpienia tak, ze rura ota¬ cza trzpien swobodnie.Laczenie pierwotne odbywa sie przy¬ musowo zapomoca osadzonego nawale glównym wlacznika pradu 28 (fig. 5) it.d. tak, ze prad spawajacy dziala tylko podczas posuwu walca 3 po spawanym szwie w kierunku strzalki. W tym celu wlacznik 28 posiada czesc stykowa 29, stykajaca sie z nim na okreslonej czesci obwodu, która przy zetknieciu sie ze stykiem przeciwleglym 30 zamyka prad.Wlacznik ten zostaje nastawiony w spo¬ sób konieczny do osiagniecia powyzej opisanego procesu. Wlacznik ten moze byc zastapiony równiez przez wlacznik olejny.Zapomoca tej maszyny moga byc spawane szwy juz zamknietych rur. Ten sposób przedstawiaja fig. 6—8. Do rury wprowadza sie trzpien cokolwiek mniejszy od jej sredniej^ w swietle, przez który jednak nie przechodzi prad elektryczny. Elektrody pracuja badz jak to przedstawia fig. 6, gdzie jedna elektro¬ da 31 przesuwa sie tuz przy szwie, dru¬ ga zas 32 pod cisnieniem spawania biegnie po szwie, badz tez wedlug fig. 7 obie elektrody 33, 34 biegna obok zalo¬ zonego szwu, podczas gdy trzeci walec 35, nie przewodzacy pradu, wywiera cisnienie spawania. Równiez moga we¬ dlug fig. 8 obie elektrody spawajace 36, 37 biec obok szwu, tworzac jeden bie¬ gun, podczas gdy walec 38, biegnacy po daszkowato uksztaltowanej krawedzi szwu, sluzy jako drugi biegun.Przy wszystkich tych urzadzeniach rura jest stale podtrzymywana przez krazek 39.Sposób dzialania zapomoca ruchu wedrujacego zostaje w danym wy- — 3 —padku wykonany tak, ze rura z we¬ wnetrznym trzpieniem posuwa sie o dlu¬ gosc skoku, poczem dziala wówczas cisnienie spawania oraz prad spawajacy, a trzpien, swobodny wewnatrz rury, cofa sie o dlugosc skoku, by nastepnie wraz z rura wykonac nowy skok naprzód.Trzpien wiec, który powinien posiadac dlugosc skoku jest przytrzymywany przez pret o dlugosci odpowiadajacej rurze, ewent. cofany przezen, podczas gdy ru¬ ra pozostaje w spoczynku. PL