ftkert 09 wyrtoJaztk |ett pmmm Wfy lqcznegq korzystania w tpotób przemy* lowy i handlowy z tego wynalazku na fe rylorlum Polski przez oJcresJony czas.Zgodnie z art. 39 rozporzqdzenla Pre* zydenta Rzeczypo spoi tej z dnia 22 marco 1928 r. o ochronie wynalazków, wzorów i znaków towarowych (Dz. U. Nr 39, POK» 384) udzielenie patentu na wynalazek nit stwierdza przydatnosci wynalazku* y £ Opublikowano ditia 16 kwietni* 1957 r.«*ATjv POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY ^--,~MM-M ^Y^.^^-,^^^^ ^ .^ri n^hn.BDtr -m-siiii-gm t --.iTrirttyirm Nr 39928 Henryk Jablonski Kraków, Polska KI. 3? a, 4 Sciana skladana zirlaazcza dó budtnifll tuiejakich Patent trwa ód dnia 29 -jnarca 1954 r.Przy wykonywaniu scian w budownictwie wiejskim i mieszkaniowym stosuje sie drogie materialy budowlano jak cegle, cement, zelazo i drewno. Ten sposób budowania nie jest eko* ndtoliczny jako powolny i drogi.Wady oftecfiego s$os$btt budowania usuwa wynalazek, polegajacy na wykorzystaniu tanich i pows&Schnych surowców i na wykonaniu spo^ sofcetii fabrycznym sciari budynków z elemen¬ tów skladanych, to jest ze slupów i podwój^ ri^ch plyt sporzadzonych z tworzywa gliniano- pias^wfc-oementoiwe^o, glinianó-piaskowo-wa- pienhego lub zuzlówó-gipsowego. Wolna prze¬ strzen pomiedzy plytami wypelnia sie wysoko wartosciowa termicznie mieszanina gliny, ce¬ mentu i sieczki lub trofciho-betonem. Plyty scienne sa zbrojone pretami drewnianymi oko¬ rowanymi lub lodygami trzciny zwyklej, oczyszczonej o lubosci lodygi np. 6—9 mm.Zaleci sie stosowanie pretów z drzew iglastych.Fr^ty drewniane" pfrzed uzyciem musaa byc poddane" procesowi mineralizacyjnemu. Minera¬ lizacja zabezpiecza prety drewniane przed gni¬ ciem, zmniejszeniem objetosciowym przy wy¬ sychaniu i nawilzaniu oraz zwieksza przyczep¬ nosc drewna do tworzywa. Do mineralizacji moga byc stosowane: roztwór chlorku wapnia, chlorku magnezu, mleko wapienne lub zaczyn cementowy z domieszka chlorku wapnia. Ó grubosci plyt i wypelnienia pomiedzy plytami decyduja obliczenia statyczne i obliczenia war¬ tosci izolacyjnej scian. Sklad objetosciowy mie¬ szaniny gliniaino-piaiskowo-cementowej plyt sciennych wynosi np< 1:1:6, wypelnien pomiedzy plytami np. 1:4:12.Wynalazek nadaje sie do projektowania modularnego. Trzy plyty kwadratowe w pionie daja wysokosc pomieszczenia. Opuszczenie obu¬ stronne pierwszej i drugiej plyty od dolu daje otwór drzwiowy* Opuszczenie plyty srodkowej stwarza otwór okienny* Przy zalozeniu, ze mo¬ dul siatkowy wynosi np. MS = 100 cm, to wielkosc plyty wynosi np* jeden metr kwadra* towy* a szerokosc slupa np. 20—30 cm.W analogiczny sposób wykonuje sie" sciane, której szkielet wypelnia sie pustakami, spo¬ rzadzonymi z tworzywa gliniano-piaskdwo- eementowego zmiesaanegó z sieczka. PropofiO*wany sklad objetosciowy mieszaniny wynosi 1:1:6. Pustaki scienne, podobnie jak plyty, sa zbrojone pretami tkewtnianymi lub trocina.Oprócz wymienionych scian skladanych ze slupów i plyt wzglednie pustaków prefabryko¬ wanych moze byc wykonana takze recznie lub maszynowo sciana z mai w ten sposób, ze po¬ miedzy slupami zamocowuje sie i napina wgra¬ nicach slupów plecione z pretów drewnianych maty. Maty te zastepuja siatki druciane.Przytwierdzone do haków wbetonowanych w slupy maty zamykaja pola majace sie wypel¬ nic. Azeby zapobiec wybrzuszeniu stosowane byc musza przewiazania usztywniajace, które utrzymuja maty w wymaganej odleglosci.Przewiazania w poziomie i pionie stosuje sie w odleglosci np. 30—50 cm. Prócz drutu' do przewiazan nadaje sie lyko. W razie potrzeby maty mozna usztywnic latami poprzecznie za¬ mocowanymi pomiedzy slupami. Prety drew¬ niane uzywane do wyrobu mat musza byc oko¬ rowane i poddane procesowi mineralizacyjne- mu, najlepiej chlorkiem magnezu.Nastepna czynnoscia po zamknieciu pola scian od zewnatrz i wewnatrz matami jest wylepianie zewnetrznego pola mat zaprawa glinianc-piaskowo-cementowa wzglednie glinia- no-piaskowo-wapienna o skladzie objetoscio¬ wym zaprawy np. 1:1*.Zamiast wylepiania moze byc stosowane równiez spryskiwanie maszynowe. W ten spo¬ sób powstaje forma zamknieta w granicach zewnetrznego i wewnetrznego lica sciany. Te forme wypelnia sie od góry do dolu mieszanina gliny, piafeku, cementu t sieczki o skladzie objetosciowym np. 1:2:10. W ten sposób zbudo¬ wana sciana jest wysoko wartosciowa termicz¬ nie.W identyczny sposób moga byc wykonane sciany warstwowe wedlug patentu nr 36784 z ta róznica, ze zamiast siatek drucianych mozna zastosowac plecione maty z pretów drewnia¬ nych lub trzciny wzglednie z welny zuzlowej, szklanej oraz slomiane na plecionce drewnia¬ nej. Te nowe sposoby wykonania scian skla¬ danych umozliwiaja wykorzystanie tanich, pow¬ szechnych i latwych do wydobycia surowców, oraz stosowanie cementu murarskiego marki 150, wzglednie zastapienie cementu wapnem.Opisane wyzej sciany sa proste w wykonaniu i daja sie obrabiac sposobem ciesielskim. Sa wysoko wartosciowe termiczne i daja duze oszczednosci Fig. 1 przedstawia w rzucie poziomym sciane skladana ze slupów i podwójnych plyt z wy- pelnieniem posrodku, fig. 3 — te sama sciane w widoku z przodu. Na' fig. 3 uwidoczniono w rzucie poziomym sciane z pustaków, której widok z przodu przedstawia fig. 4, fig. !5 — rzut poziomy sctóiy^ pokrytych zaprawa mat z wypelnieniem ^osrddku.Fig. 6 i 7 przeftstotflaja widok z praOdu i w rzucie poziomym zaprojektowany dla przy&ta- •du dom jednorodzinny o powierzchni zabudo¬ wanej 104 m8, skladany ze slupów i podwój¬ nych plyt.Przyklad I. Pomiedzy slupami A, B od¬ dalonymi od ich osi np. 1,20 m zaklada sie od zewnatrz plyte C, a od wewnatrz plyte D.Plyty C i D zamykaja pole sciany majace sie wypelnic. Kazda z plyt posiada obustronne zaciecia na pól grubosci f, n, n, rs, które to zaciecia odpowiadaja wpustom pozostawionym w slupach, w które wsuwa sie plyty. Wielkosc plyty w swietle slupów wynosi np. jeden metr kwadratowy. Trzy plyty w pionie daja wyso¬ kosc pomieszczenia. Opuszczenie obustronne pierwszej i drugiej plyty od dolu daje otwór drzwiowy. Opuszczenie plyty srodkowej stwa¬ rza otwór okienny. 'Przyjeto przykladowo gru¬ bosc plyty 5—8 cm. Plyta C posiada wewnatrz trzy kanaly o, b,co wymiarze np. 2—3 cm i 20 cm szerokosci. Te puste kanaly przebiegaja przez prawie cala wysokosc plyty, a od góry sa przesklepione w tym celu, aby w czasie spajania plyt nie dostawala sie do nich zapra¬ wa. Rozmieszczenie kanalów pustych z prze- sklepieniem górnym uwidoczniono takze na fig. 2. Takie same co do wielkosci kanaly a\, b'i, cf\ sa pozostawione w plycie If. Plyty scienne C, D sa wykonane z tworzywa glinia- no-piaskowo-wapdennego lub zuzlowo-gipsowe- go o skladzie mieszaniny np. 1:1:6. Plyty te sa zbrojone mata pleciona z pretów drewnia¬ nych z, 2? z" lub tez luzno ukladanymi pod¬ luznie i poprzecznie pretami z, z* z". Prety drewniane wzglednie trzcinowe, którymi rów¬ niez mozna zbroic plyty, poddane byc musza procesowi mineralizacyjnemu. Puste pole W pomiedzy plytami Ci P wypelnia sie wysoko wartosciowa termicznie mieszanina gliny, pia¬ sku, cementu i sieczki o skladzie objetoscio¬ wym np. 1:4:12.Przyklad II. Przestrzen pomiedzy dwoma slupami CD (fig. 3), ustawionymi w odstepach np. 1,20 m liczac od osi slupów, wypelnia sie pustakiem P. Boki pustaka wchodza we wpu¬ sty W pozostawione w bocznych scianach slu¬ pów. Wymiar pustaka w centymetrach wynosi np. dlugosc 100, szerokosc 24, wysokosc 24.*l*ri*k F Jest throjbi^ patami, drewiftfeiiymi Si, Si ukladanymi w teech warstwach zala¬ nych zaprawa #MM^pl**k*rHtr&nKwa zmieszana t mierzw* slomiana w zdzblach t, ti. f*tistak posiada 1$ feanalów r^anieszozoftych w &*ech radach i iprze^tawionych w stosunku tio sMHte. Baaaly I, 2, 3, 4, $, 6, ?, 8, 9, 10 od góry pustaka P (fig. 3) sa pMSeaklepiofte w tym celu, azeby w czasie scigania pustaków nie dostawala sie do nich zaprawa. Sklad obje¬ tosciowy mieszaniny wynosi np. 1:1:6. Pustaki moga *9* róWftlt* «pqnz*dao0e fc twtDcrywa gliniano-piiaskowo-fwapienniegKa zmieszan/egio z mierzwa slomiana w zdzblach.Przyklad III. Pole sciany majace sie wypel¬ nic pomiedzy dwoma slupami EF (fig. 5) zamyka sie w granicach slupów od strony zewnetrznej mata Mi i od wewnatrz mata Mt. Maty Mi i Mi przytwierdza sie obustronnie u góry, dolu i W srodku slupów do haków Hi, H2, Ha, IU wbetatfiowanych w slupy. Maty Mi, Mi sa spo* rzadzone z plecionki z pretów drewnianych, okorowanych i poddanych procesowi minera- liaacyjnernu. Powierzchnie zewnetrzne mat Mi i Mt wylepia sie zaprawa gliniano-piaskowo- cementowa. Sklad objetosciowy zaprawy wy¬ nosi njp. 1:1:6. Nastepnie przystepuje sie do wypelnienia od góry do dolu pola sciany Wi, wlewajac rozrobiona mieszanine gliniano* pitaskowo^cementowa zmieszana z siecaka, Sklad objetoscjowy tworzywa wypelniaja¬ cego pole Wi wynosi 1:2.' 10. Azeby za* pobiec ewentualnemu wybrzuszeniu sie po+ krytych zaoprawa mat plecionych Mi, Mt stosuje sie przewiazanie J£i, Kt z drutu lub lyka. Przewiazania te powtarzaja] sie np. co 30—50 cm w poziomie i pionie. W celu jeszcze lepszego] usztywnienia mat w iczasie wypel* niania pola srodkowego sciany Wi zaklada sie poprzecznie zamocowane pomiedzy skipami KF laty drewniane silnie zaklinowane od czola.Kilka takich lat usztywnia dostatecznie pole i zapobiega ewentualnemu' wybrzuszeniu sie sciany w czasie betonowania jej srodkowego pola.Po zabetonowaniu sciany i zwiazaniu tworzywa wypelniajacego laty zdejmuje sie. Azeby umo¬ zliwic wysychanie wypelnionego pola sciany, na¬ lezy pozostawic szereg otworów. W tym celu przed pokryciem wyprawa mat Mi M2 wklada sie pomiedzy prety plecionki mat kilka kolków drewnianych przechodzacych przez cala sciane wzglednie dochodzacych do jej srodka. Po lekkim obeschnieciu narzutu i po uprzednim wypelnieniu wnetrza sciany, kolki wyjmuje 0i* PoWtftai* W ttt& apatfb OtWWy UmoiHwi*- Ja S28rb*«e wysehni*eie icfarty. Otwory po cal- Hanitym wyschnieciu sciany zalepia ofe.W malogkasny *p€*6fe itiede byc wykonana Sciana wedlug patentu itr 36184 e ta róznica, ze zautfast *i*lek drucianych *fc*tzj* sde maty * p**§dw d*e*afattye?i rab traefeiy, welny zuz¬ lowej, szklane} wzglednie stany. Te telas* warstwowa wedlug patentu ar M7S4 wykonuje siaw ten sposób* zewpierwsaej kolejnosci za¬ klada sie maty srodkowa, * p© ich wylepieniu kolejno zaklada sie aastejme, wylepiajac kaz¬ da pierwsza przed zalozeniem drugiej. Zamiast wytepiania moze byc stosowane spryskiwanie.Zamiast zaprawy cementowej, jak w opisie, mozna stosowac zaprawe • gliniano-piaskowo- cementowa lub gliniano-cemeiitowo-wapienna, do wypelnien zas te sama zaprawe z domieszka sieczki. Sklad objetosciowy zaprawy podany jest w opisie sciany z mat. Przyklady podano w opisie patentu nr 36784. PL