Wynalazek niniejszy dotyczy udosko¬ nalonych przyrzadów, sluzacych do pasie - ryzowania mleka i temu podobnych plynów w butelkach i w innych naczyniach.Aby mleko moglo dojsc do rak konsu¬ menta w stanie nieszkodliwym dla zdrowia i bylo uwolnione od bakteryj, nalezy je po wlaniu do butelek lub innych naczyn paste¬ ryzowac, przyczem naJpelnione mlekiem bu¬ telki nalezy starannie zakorkowac lub za¬ pieczetowac.Pomimo tego, ze fakt ten jest juz od- dawna powszechnie znany, to jednak nie zdawano sobie sprawy z donioslosci tego w takim stopniu, na jaki on zasluguje; z dru¬ giej zas strony nie zdolano dotychczas skon¬ struowac przyrzadu, nadajacego sie do po- wyzszego celu, który odpowiadalby stawia¬ nym mu wymaganiom jednoczesnie pod wzgledem ekonomicznym i higienicznym.Wynalaizek niniejszy usuwa wady, któ- remi odznaczaja sie wszystkie znane do¬ tychczas przyrzady, a dotyczy on komplet¬ nego przyrzadu lub calej instalacji pastery¬ zowania mleka w butelkach, które zaraz petem zostaja zapieczetowane.Przyrzad lub instalacja niniejsza oraz odpowiadajacy im sposób ogrzewania, pa¬ steryzowania i nastepujacego potem ochla¬ dzania mleka odpowiadaja najsurowszym nawet wymaganiom higjenicznym i ekono¬ micznym.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 jest przekrojem pionowyfc przyrzadu lub urzadzenia (instalacji), fig. 2 jest widokiemzgóry tegoz, fig. 3 jest przekrojem poprzecz¬ nym czesci przyrzadu, a fig. 4 jest szczegó¬ lem konistriikcyjliyitL^ Urzadzenie sklada sie glównie z"szeregu posiadajacych odpowied¬ nie pokrywy komór 1, do których wklada sie napelnione mlekiem butelki 2, z urza¬ dzen, sluzacych do ogrzewania wody, która krazy systematycznie w kcmerach, oraz z u- rzadzen, przeznaczonych do podtrzymywa¬ nia krazenia wody ochladzajacej w tychze komorach. Wode cchladzajaca mozna czer¬ pac ze zwyklej rury wodociagowej lub tez uzyta juz do tego' celu wode ochladzac do ponownego uzytku.Wszystkie czesci urzadzenia sa tak do siebie dostosowane i wspóldzialaja w taki sposób, iz osiaga sie zupelna ciaglosc dzia¬ lania. Jezeli wiec np. z komory Nr 1 wyj¬ muje sie gotowe juz butelki i nastepnie na¬ pelnia sie ja nowemi, to wówczas zawartosc komory Nr 2 podlega ochladzaniu; mleko w komorach Nr 3 i Nr 4 pasteryzuje sie, a w komorach Nr 5 jest ogrzewane.Budowa i sposób uzycia przyrzadu lub urzadzenia sa nastepujace: Pompa odsrodkowa! 3, napedzana np. przez silnik elektryczny, podnosi ciepla wo¬ de, wracajaca z komór i zbierajaca sie w studzience 4 zapomoca rury ssacej 5 i prze¬ pompowuje ja zapomoca rury zasilajacej 6 do ogrzewacza (grzejnika) 7. Ogrzewacz ten sklada sie z szeregu pionowych lub pochy¬ lych rurek 8 o male] srednicy, zamknietych w izolowanej powloce 9.Para, potrzebna do ogrzewania wody, doplywa do ogrzewacza przez rure 10, zao¬ patrzona w zawór, a para zuzyta czyli skro¬ plona odplywa bezposrednio do studzienki 4 przez rure 11, zaopatrzona równez w za¬ wór.Ogrzana do temperatury 70° C woda przetlaczana jest z ogrzewacza 7 przez glówna rure 12 i odgalezione rurki 14 zao¬ patrzone w kraniki 13 do rurek rozdziel¬ czych 15.Rurki rozdzielcze umieszczone sa w dol¬ nej czesci komory 1 pomiedzy jej dnem i dnem posredhiem 16, skladajacem sie z podziurkowanych plytek, kratek, zrobio¬ nych z zelaza o przekroju w ksztalcie teo- wym lub temu podobnych, przyczem rurki te posiadaja po obu bokach po jednym sze¬ regu malych otworków 17, przez które wo¬ da wtlaczana jest do dolnej czesci komory, gdzie rozdziela sie równomiernie pod cala powierzchnia posredniego dna i skad na¬ stepnie poziom jej podnosi sie pionowo przez posrednie dno.Wpompowana w ten sposób do komory woda pasteryzujaca podnosi sie w tej ko¬ morze nieco powyzej poziomu mleka w bu¬ telkach 2, poczem odplywa samoczynnie przez pionowa rure odplywowa 18, umie¬ szczona wzdluz osi kazdej komory, a nar stapnie przez rure odplywowa 19, posiada¬ jaca ponizej komory kranik 20, przeplywa do glównej rury odplywowej 21, obsluguja¬ cej wszystkie komory, a wreszcie dostaje sie do studzienki 4, w której zbiera sie ciepla woda.Kazda z rur odplywowych 18 posiada pierscien 22 (fig. 4), podtrzymujacy tulejke lub cylinder 23, zrobiony z cienkiej metalo¬ wej blachy, który mozna zastapic innym, dluzszym lub krótszym, zaleznie od wyso¬ kosci uzywanych butelek.Przy takiej konstrukcji mozna jedna i te sama komore uzywac do butelek lub na¬ czyn posiadajacych rózne wysokosci, ponie¬ waz od wysokosci rury 18 zalezy wysokosc poziomu wody w komorze, Z dnem kazdej komory polaczona jest rura 30, która mozna zapomoca trój przelo¬ towego kranika 24 polaczyc z rura odply¬ wowa 19, przeznaczona doi cieplej wody lub z kanalem 25, odprowadzajacym woda o- chladzajaca; Z rurkami rozdzjelczemi 15 komór pola¬ czone sa równiez rurki odgaleziajace 27, po¬ laczone ze swej strony ze zródlem 28 wo¬ dy ochladzajacej i zaopatrzone w kraniki 26. — 2 —Woda pasteryzujaca, wchodzac w opisa¬ ny juz sposób do' komory, poczynajac od jej dna, rozprzestrzenia sie w niej równomier¬ nie i podnosi sie stale w kierunku pionowym, ogrzewajac najpierw najtrudniej nagrzewa¬ jaca sie czesc butelek, to jest ich dna, a na¬ stepnie woda ta oddzialywa na mleko wzdluz pionowej osi butelek, w których jest ono za¬ warte, W rezultacie, w plynie, zawartym w butelkach, powstaja prady czyli przeplywy w przeciwnym kierunku, czyli ze osiaga sie ogrzewanie wedlug zasady przeciwprado- wej, dzieki czemu otrzymuje sie najwyzsza mozliwa wydajnosc i ekonomje, o wiele wieksza, anizeli np. w wypadku, przeplywu wody ogrzewajacej pod prostym katem do slupa plynu, znajdujacego sie w butelkach.Po wlozeniu napelnionych butelek do ko¬ mory i zaniknieciu jej pokrywy, ogrzewa sie mleko do temperatury okolo 65° Ct ai na¬ stepnie zamyka sie kranik 13; umieszczony na rurze 14 do cieplej wody, nalezacej do tejze komory i kranik 20—na rurze odply¬ wowej 19, wówczas komora ta wchodzi w okres pasteryzowania, bedac stale napelnia¬ na pewna iloscia cieplej wody.Cieplo nagromadzone natenczais w mle* ku w butelkach, w wodzie i w samej masie komory wystarcza do pasteryzowania, któ¬ re trwa okolo pól godziny, W czasie tego okresu pasteryzacji tem¬ peratura mleka podnosi sie jeszcze na jakie %° C pomimo tego, ze do komory nie do¬ prowadza sie juz wiecej ciepla.Po ukonczeniu procesu pasteryzacji mleko ochladza; sie.Najpierw otwiera sie kurek 20 i trój- przelotowy kurek 24, umieszczone na ru¬ rach odplywowych 19 i 30 tak, aby cala za¬ wartosc wody odplynela z komory do stu¬ dzienki 4, przyczem trój przelotowy kurek otwiera polaczenie pomiedzy wylotem 30, biegnacym od dna komory i odplywowa ru¬ ra 19.Kurek 20 zamyka sie nastepnie, a trój- przelotowy kurek 24 przekreca sie tak, aby wytworzyc polaczenie pomiedzy rura od¬ plywowa 19 i kanalem odplywowym 25, przeznaczonym do zuzytej wody ochladza¬ jacej, przyczem kanal ten jest wspólny dla wszystkich komór.Nastepnie otwiera sie kurek 26 na odga¬ lezionej rurze 27.Woda chlodzaca doplywa teraiz do ko¬ mory przez te same rurki rozdzielcze 15% które poprzednio sluzyly do doprowadza¬ nia cieplej wody pasteryzujacej do wnetrza komory.Wode chlodzaca mozna czerpac ze stud¬ ni lub glównej rury wodociagowej; mozna równiez uzyta juz wode ochladzajaca skie¬ rowac kanalem 25 do studni zbiorczej, skad wode te mozna nastepnie odpompowywac do chlodnicy, a po ochlodzeniu—uzywac, po¬ nownie; mozna te wode ochlodzic takze .w jakikolwiek inny sposób. Dzialanie komory w czasie ochladzania odpowiada dzialaniu jej, opisanemu w zwiazku z Qgrzewaniem.Po ukonczeniu ochladzania mleka, trój? przelotowy kurek 24 przekreca sie tak, aby wytworzyc polaczenie pomiedzy odplywo¬ wa rura 30 komory i odplywowym kanalem 25, a wówczas komora ta opróznia sie. Pod¬ nosi sie jednoczesnie z tern pokrywe komory i wyjmuje butelki, wkladajac nastepnie no¬ we. Potem zamyka sie pokrywe i wlacza ko¬ more ponownie do ogrzewania, poczem na¬ stepuje opisana juz pasteryzacja i ochladza¬ nie.Opisany tu sposób postepowania podzie¬ lony jest na piec równych sobie okresów, które oddzielaja sie od siebie w sposób wy¬ razny,, przyczem jeden okrec reguluje i jest regulowany przez okres nastepny.Przedluzenie jednego okresu powoduje opóznienie wszystkich innych.Oto piec okresów, trwajacych po 15 minut: 1 okres—ogrzewanie, 2 ,, —pierwszy okres pasteryzacji, 3 „ —drugi okres pasteryzacji, — 3 —4 okres—ochladzanie, 5 *» —wyjmowanie i wkladanie butelek.Woda cyrkulaeyjna o temperaturze 70° C mozna ogrzac mleko do 65° C w przecra- gu 15 minut, ale niemozliwe Jest w opisa¬ nych warunkach ogrzac mleko do tempera¬ tury powyzej 65° C. Osiagniete w ten spo¬ sób bezpieczenstwo dzialania przyrzadu posiada ogromne znaczenie, poniewaz mle¬ ko^ ogrzane przy cisnieniu atmosferycznem do 70° C lub wyzej, straciloby wlasciwosci swiezego mleka, gdyz bialko ulegloby zmia¬ nie, stajac sie niestrawne, a witaminy byly¬ by zniszczone. PL