Opublikowano dnia 15 czerwca 1957 r. fJlvz3/0O POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39730 KL 4 b, 23 Stanislaw Tchorzewski Sopot, Polska Urzadzenie elektronowe do samoczynnego wlaczania pelnego oswietlenia wystawy sklepowej w przypadku zblizenia sla do niej obserwatora Patent trwa od dnia 10 kwietnia 1956 r.Przedmiot wynalazku stanowi urzadzenie elek¬ tronowe do samoczynnego wlaczania pelnego oswietlenia wystawy sklepowe] w przypadku zblizenia sie do niej obserwatora'. W urzadzeniu tym jako element, wykazujacy zblizanie sie ob¬ cych cial, stosuje sie sonde pojemnosciowa, pra¬ cujaca w ukladzie oscylacyjnowzmacniakowym, obslugujacym przekaznik, sterujacy obwodami oswietlenia stalego i oswietlenia dorywczego wy¬ stawy sklepowej.Na zalaczonym rysunku przedstawiono tytulem przykladu uklad elektryczny urzadzenia elektro¬ nowego wedlug wynalazku. Uklad ten zawiera lampe oscylacyjno-wzmacniakowa 1 w postaci podwójnej triody. Do siatki czesci oscylacyjnej lampy 1 przyl.aczona jest sonda S, stanowiaca napylona na wewnetrznej powierzchni szyby wy¬ stawowej cieniutka pólprzezroczysta warstewke metalu, odizolowana od ziemi. Sonda S tworzy w stosunku do innych mas metalowych lub ziemi kondensator o okreslonej pojemnosci.Uklad oscylacyjny, obejmujacy wlasciwy ob¬ wód drgajacy w postaci polaczonych równole¬ gle kondensatora 7 i cewki 8 oraz elementy stro¬ jeniowe w postaci zmiennego kondensatora szere¬ gowego 6 i dwctch zmiennych kondensatorów rów¬ noleglych 4, wytwarza samowzbudne drgania szybkozmienne o okreslonym napieciu przy za¬ silaniu go czestotliwoscia sieciowa za posred¬ nictwem transformatora 3. Prad zmienny wiel¬ kiej czestotliwosci jest prostowany za pomoca prostownika 11. Ujemny potencjal, uzyskany na prostowniku powoduje blokowanie czesci wzmac- niakowej lampy 1, uniemozliwiajac tym samym przeplyw pradu anodowego w tej czesci, w zwiaz¬ ku z czym przekaznik 2, znajdujacy sie w od¬ nosnym obwodzie, pozostaje odwzbudzony. Styki spoczynkowe 2a przekaznika 2 pozostaja wów¬ czas zwarte, natomiat styki robocze 2b — roz¬ warte. W tym polozeniu przekaznika 2 swieci sie lampka wystawowa 9 o malej mocy, oswietlaja¬ ca wystawe sklepowa jedynie konturowo. Jest to oswietlenie stale wystawy.W przypadku zblizenia sie do szyby wystawo¬ wej obserwatora, stanowiacego cialo o duzej sta* lej, dielektrycznej, zachodzi w ukladzie oscyla- , cyjnynv zmiana parametrów elektrycznych tego ukladu, wywolujaca tlumienie amplitudy drgan oraz odpowiadajace mu zmniejszenie napiecia w obwodzie drgajacym i potencjalu ujemnego na siatce czesci wzmacniakowej lampy 1. Powo¬ duje to przeplyw pradu anodowego w obwodzie tej czesci lampy i wzbudzenie przekaznika 2, który zwiera wówczas styki robocze 2b, rozwie¬ rajac jednoczesnie styki spoczynkowe 2a. W zwiazku z tym gasnie lampka wystawowa 9, a za¬ swieca sie reflektor 10, rzucajac na wystawe rze¬ sisty snop swiatla. Obserwator zostaje mile za¬ skoczony tego rodzaju wyróznieniem jego osoby, zwracajac na zawartosc wystawy szczególna uwa¬ ge, co posiada duze znaczenie reklamowe.Po oddaleniu sie obserwatora od wystawy caly uklad wraca do polozenia pierwotnego, tzn. ga¬ snie reflektor 10, a zaswieca sie z powrotem lampka 9.Opisany uklad jest zasilany z sieci 220V po¬ przez bezpieczniki 12 i wylacznik dwubiegunowy 5. Prócz tego w jednym z przewodów, zasilaja¬ cych zespól elektronowy, znajduje sie zarójwecz- ka kontrolna 13, spelniajaca jednoczesnie role do¬ datkowego bezpiecznika, oraz wylacznik jedno- biegunowy 14.Zaznacza sie, ze warstewka metalu, stanowiaca sonde pojemnosciowa S, nie musi byc napylona na calej powierzchni szyby wystawowej, lecz mo¬ ze posiadac postac dowolnego pasa dekoracyj¬ nego lub dowolnego ciaglego napisu reklamo¬ wego. W tym ostatnim przypadku warstwa me¬ talu posiada odpowiednio wieksza grubosc, w ce¬ lu wyeliminowania zjawiska pólprzezroczystosci.Ponadto sonda moze byc utworzona z dowolnych metalowych elementów dekoracyjnych wystawy, umieszczonych w najblizszym sasiedztwie szyby wystawowej (przed szyba lub za szyba).Dzieki zastosowaniu urzadzenia wedlug wyna¬ lazku uzyskuje sie znaczne oszczednosci energii elektrycznej, poniewaz wystawa sklepowa zostaje w pelni oswietlona jedynie wówczas, gdy jest to celowe z punktu widzenia reklamowego.Dalszym zródlem oszczednosci jest psycholo¬ giczne zabezpieczanie wystaw sklepowych, za¬ opatrzonych w urzadzenia wedlug wynalazku, przed ewentualnymi kradziezami, gdyz dzialanie tego urzadzenia stwarza pozory przebywania na terenie danego sklepu osób dozorujacych. PL