Przedmiot wynalazku stanowia mlyny razdrabniajace typu, opisanego w ame¬ rykanskich patentach Nr Nr 849779; 922468; 1039721 i 1358837. W mlynach tych strefa rozdrabniania posiada tor, na którym wykonywa 'pralce pewna ilosc kul mielacych^, wprowadzonych w/ dzialanie przez obiegowe organy napedne. Zmie¬ lony materjal w znacznej ilosci zostaje podnoszony przez obiegowe plyty podno^ sne, które nastepnie przerzucaja go w sfe¬ re dzialania pewnej ilosci umieszczonych nad niemi skrzydel zaworowych. Skrzy¬ dla te pedza materjal ku i przez cylindrycz¬ ne sito zamykajace górna czesc komory roz¬ drabniajacej. W tym mlynie na pionowym wale osadzone jest jarzmo, które ze swej strony sluzy jako dzwigar ruchomych, rozrzadzonych wewnatrz mlyna organów.Pomiedzy temi organami sa takie, które stykaja sie z kulami i pedza je; dalej przy¬ rzady w rodzaju lemieszy, które wspól¬ dzialaja z pierscieniem mielacym albo to¬ rem mielacym i podnosza zmielony mate¬ rjal; nastepnie pewna ilosc nad lemieszami lezacych podnosnych plyt, wspóldzialaja¬ cych przy unoszeniu materjalu ze strefy rozdrabniania i pewna ilosc skrzydel za¬ worowych, umieszczonych nad podnosne- mi plytami i przepychajacych materjal przez sito. Jarzmo sklada sie ze srodko¬ wej, polaczonej z napednym walem piasty z rozchodzacemi sie z jej dolnego konca ramionami, lezacemi w jednej poziomej plaszczyznie.W mlynie, opisanym w patencie Nr1358837 jarzmo posiada cztery takie ra¬ miona, z których dwa zaopatrzone sa w napedy dla kul, a dwa nastepne, lezace taiedzy pierwszemi, zaopatrzone sa w le¬ miesze lub lopatki, które sluza do przeno¬ szenia materialu ze listrefy [rozdrabniania w strefe znajdujacych sie nad niemi plyt podnosnych. W plaszczyznie, lezacej nie¬ co wyzej ponad plaszczyzna pierwszych ramion, wystaje z piasty promieniowo dal¬ szy zespól ramion, które niosa podnosne plyty i z których kazde posiada pionowa nasade, do którefji przymocowany jest pierscien, posiadajacy skrzydla zaworowe.Takie wykonczenie jarzma jest dosyc skomplikowane i wskutek tego wykonanie jego jest kosztowne, przyczem przy niem rozdzial materjailu do wytwarzania nie jest pod kazdym wzgledem ekonomicznym.Niniejszy wynalazek ma na celu wyko¬ nanie dla mlynów wzmiankowanego typu lepszego jarzma, które przy tej samej wa¬ dze byloby bardziej wytrzymale od zwy¬ klego.Jarzma wedlug| wynalazku zdstaje w ten sposób skonstruowane, ze wszystkie wystepujace podfczas pracy naprezenia zo¬ staja równomiernie rozlozone, i moze byc ono latwiej od dotychczasowych wykona¬ ne z materjalów lanych. Dalsze godne u- wagi cechy i zalety wyjasnione sa w naste¬ pujacym opisie.W przykladzie wykonawczym wyna¬ lazku jarzmo sklada sie ze srodkowej pia¬ sty, z której promieniowo rozchodzi sie pewna ilosc ratmion, konce których pola¬ czone sa pierscieniem. Z tego pierscienia zwiesza sie wdól pewna ilosc ramion, sta¬ nowiacych z nim jedna calosc i dochodza¬ cych do strefy mielenia. Kazde takie ra¬ mie konczy sie czworokatem, na który nióze byc nasadzony naped lemieszowy albo takze moga byc przytwierdzone na ziniane do jednego ramienia naped a do drugiego ilemiesz. Na! zewnetrznej stro¬ nie kazdego famienia umieszczoni jest skierowana wdól, a w kierunku obrotowym jarzma wstecz podncsna plyta, dzialajata ssaco, która to wlasciwosc zuzytkowywu- je sie do podnoszenia drobno zmielonego materjalu w strefe dzialania skrzydel za¬ worowych. Zawór sklada sie z pewnej ilosci skrzydel, umieszczonych w stój a-* kach, i które od górnej strony pierscienia Wystaja wgóre. Stosownie do okolicznosci zawór moze byc zbudowany jako oddziel¬ na pojedyncza! czesc, która w calosci mo¬ ze byc odlaczona od jarzma. W wykona¬ niu, przy którem zawór zbudowany jest razem z jarzmem i tworzy z niem jedna calosc, stojaki skrzydel rozrzadzone zo¬ staja miedzy skierowanemi nadól ramio¬ nami, a konce stojaków dla wzajemnego wzmocnienia laczy sie pierscieniem. Srod¬ kowa piasta, z której wychodza promie¬ niowe ramiona, polaczona jest w dowol¬ ny sposób z pionowym walem, napedza¬ nym w zwykly sposób. Napedy lemieszo¬ we, w które moze byc zaopatrzone zbudo¬ wane wedlug wynalazku jarzmo, moga po¬ siadac najrozmaitszy ksztalt, np. taki, przy którym naped lemieszowy sklada sie z ciala z wycieciem, w które nasadza sie i umocowuje zapomoca cwieka czworokatni koniec spuszczajacego sie nadól ramienia jarzma. Przednia czesc tego organu uksztaltowana jest w ten sposób, ze wcho¬ dzi w zetkniecie z jedna z kul i kule te jio- suwa. Ponizej powierzchni zetkniecia! sie z kula urzadzenie lemieszowe jest tak na¬ ciete, ze powstaje pionowy wystep, od którego idzie wstecz skosna powierzchnia naprzeciw wewnetrznej strony ciala. Rów¬ niez wtyl rozciaga sie naprzeciw we¬ wnetrznej strony organu druga skosna po¬ wierzchnia, która w przednim koncti urza¬ dzenia lemieszowego jest dosyc fczeroka, w tylnym koncu jednak sie zweztf. W ze¬ wnetrznej scianie ciala wydrazony jest kap¬ nal, który znajduje sie w zetknieciu ze wspomniana ostatnio skosna powierzchnia; podczas pracy ^materjal, który zwykle po — 2 —przejsciu kul przywiera do toru w mlynie, pod dzialaniem skosnych powierzchni spulchnia sie, przyczem jedna czesc mate¬ rjalu zostaje wyrzucona do srodka mlyna, a druga je^o czesc wchodzi w kanal, wy¬ drazony w zewnetrznej stronie napedu u- rzadzenia lemieszowego i stamtad zostaje wysypana na tor najblizej posuwajacej sie kuli.Na rysunku fig. 1 przedstawia przecie¬ cie pionowe n\lyna, wymienionego na wstepie typu z jarzmem, wykonanem we¬ dlug wynalazku* fig. 2—plan jarzma z pew¬ na iloscia kul w zwyklem ich wzgledem siebie polozeniu, fig; 3—widok zgóry na jarzmo wedlug fig. 2, fig. 4—widok zgóry na przyklad wykonawczy napedu lemie¬ szowego, fig. 5—widok boczny tegoz na¬ pedu z zewnatrz, fig. 6 — widok zprzodu, fig. 7 przedstawia widok jarzma w innem wykonaniu, fig. 8—pionowe przeciecie te¬ goz, fig. 9^-widok zgóry zaworu, fig. 10— widok zgóry jarzma przy zdjetym zaworze, fig; 11—widok lozyska jarzma, fig. 12 — przeciecie po liriji 12—12 fig. 11.Mlyn, jak to widac z fig. 1, sklada sie z zamknietej zewnetrznej oprawy 13, na górnej czesci której nasadzone jest cylin¬ dryczne sito o otworach odpowiadajacych wielkosci czastek materjalu, wychodzai- cych z mlyna. Materjal do mielenia wpro¬ wadza sie do górnej czesci oprawy we¬ wnatrz sita zapomoca przyrzadu zasilaja¬ cego 15. Przez srodek oprawy przecho¬ dzi pionowy wal 16, napedzany kolem par sowem 17. Prawie posrodku mlyna ulo¬ zony jest pierscien 18 z wklesla wewnetrz¬ na powierzchnia. Na wal nasadzony jest wspornik 19, który wraz z pierscieniem w mlynie wytwarza dla kul 20 tor do mie¬ lenia. Kule te zostaja odrzucane na torze w mlynie i sluza tam do rozdrabniania ma¬ terjalu. Wspornik 19 posiada skierowa¬ na ku górze piaste 21, a na wale zapomoca klina 22 obsadzone jest jarzmo 23, które¬ go piasta 24 posiada wyciecie, w które na¬ sadzona jest piasta 21. Z piasty 24, jak to widac z fig. 3, rozchodzi sie pewna ilosc ra¬ mion 25 w kierunku promieniowym. Przed¬ stawione na tej figurze jarzmo posiada cztery takie ramiona. Konce tych ramion zwiazane sa ze soba zapomoca pierscienia 26. Jarzmo bywa przewaznie wyrabiane z lanego materjalu i moze byc w ksztalcie piasty, zaopatrzonej w górnej swej czesci w tarcze z wycieciami 27, które stanowia ramiona. Od pierscienia 26 rozchodza sie wdól wyrobione z nim z jednej czesci ra¬ miona 28, do których przymocowane sa lemiesze i napedy, ewentualnie napedne lemiesze. Na przedstawionym przykladzie posiadaja ramiona 28 zewnetrzne i we¬ wnetrzne powierzchnie plaskie, boczne zas sciany sa zaokraglone, dzieki czemu osiagja sije mozliwie feajwyzsza trwalosc.Ramiona te zakonczone sa czworokatami 29, w których sa urzadzenia, przymocowa¬ ne do tych ramion. Do zewnetrznych po¬ wierzchni1 ramion przylegaja jlujb tworza z niemi jedna calosc plyty podnosne 30 w (ilosci, odpowiadaljlacej Tliczbie ramion.Plyte stanowi zebro, rozciagajace ^ie ku górze, a wzgledem kierunku obrotowego jarzma—wstecz. Zebro konczy sie w tern miejscu, gdzie zaczyna sie czworokatne zakonczenie ramienia tak, ze koniec plyty przylega szczelnie do wierzcholka napedu lemieszowego, jak to wskazuje fig. 2.Dla nadania jarzmu mozliwie jak naj¬ wiekszej odpornosci, umieszcza sie opu¬ szczajace sie wdól ramiona 28 naprzeciw konców pionowych ramion 25 tak, ze te miejsca pierscienia, od których wymagana jest najwieksza trwalosc, (wskutek dzia¬ lajacej tu sily, niezbednej do przesuwania kul i ipodnoisizeniai zmielonego/materjalu, wzmacniane sa przez poziome ramiona.Dalej jarzmo zaopatrzone jest.w zawór sluzacy do tego, aby materjal, podnoszony przez plyty 30, rzucac na sito 14. Zawór ten posiada pewna ilosc pionowych skrzy¬ del 31, umocowanych w stojakach 32 o — 3 —ksztalcie mniej wiecej trójkatów, które od górnej powierzchni /pierscienia 26 wzno¬ sza sie ku górze. Stojaki te znajduja sie pomiedzy ramionami 25 tak, ze kazde skrzydlo zaworu miesci sie za jedna z pod- nosnych plyt. Górne kotnce tych stojaków podparte sa wzajemnie wzgledem siebie zapomoca pierscienia 33. Stojaki zaworu moga tworzyc jedna calosc z jarzmem, chociaz mozliwe, a w pewnych nawet ra¬ zach wskazane jest, zeby zawór tworzyl oddzielna calosc, przyczem nasadza sie go na piaste jarzma i wraz z niem wprawia w ruch zalpomoca walu 16. Ze wzgledu na to, ze zawór mniej sie zuzywa, ta ostatnia konstrukcja jest ekonomiczniej sza w tym wypadku, gdy jakas czesc jarzma ulega zlamaniu, gdyz wtedy zamienia sie tylko te czesc, pozostawiajac zawór. Zawór, tworzacy calosc z jarzmem, w razie zla¬ mania sie tego ostatniego, musi byc wraz z jarzmem zamieniony, chocby byl jeszcze zupelnie zdatny do uzytku.Na fig. 7—11 uwidocznione jest inne wykonanie jarzma, przy którem zawór skonstruowany jest oddzielnie. Przy tej konstrukcji wal 16 jest zaopatrzony w u- lozyskowanie 34, polaczone z nim, np. za^ pomoca zaklinowania, Ulozyskowanie to sklada sie z podstawy 35 z plaskiemi bo¬ kami 36 i z wychodzacego z nich wgóre trzpienia 37 z bokami równiez plaskiemi.Jarzmo posiada piaste 38 ze srodko- wem wycieciem 39, do którego wymiarów dostosowane jest ulozyskowanie 35; piasta obejmuje ulozyskowanie wkolo i, opuszcza¬ jac sie wdól, tworzy zaslone 40. Ksztalt wyciecia 39 umozliwia splaszczonym bo¬ kom ulozyskowania zetkniecie sie z po- dobnemi powierzchniami wyciecia, wsku¬ tek czego miedzy jarzmem i walem wy¬ twarza sie napecbie polaczenie. Na fig. 10 jest przedstawione jarzmo, posiadajace ksztalt promienia 25, którego konce pola¬ czone sa ze soba zapomoca pierscienia 26A od którego ramiona 28 opadaja nadól i maja czworokatne zakonczenia 29. Do ze¬ wnetrznej strony tych ramion przymoco¬ wane sa podnosne plyty 30, które albo sta¬ nowia jedna calosc z jarzmem, albo moga byc z niem polaczone zapomoca sworzni.Te podnosne plyty od górnych krawedzi czworokatów wznosza sie znacznie ponad plaszczyzne jarzma, jak to wskazuje fig, 7.Do czworokatów przymocowane sa czesci, sluzace do odrzucania kul i podnoszenia materjalu. W przedstawionym przykladzie wykonania urzadzenia te stanowia napedy lemieszowe, które wykonywuja jednocze¬ snie obie wspomniane wyzej czynnosci. Te¬ go rodzaju naped lemieszowy przedsta¬ wiony jest na fig. 4, 5 i 6 i bedzie ponizej szczególowo opisany. Kazdy taki naped lemieszowy posiada, jak widac, kwadra¬ towe wyciecie 41 w swoim kadlubie 42 i poprzeczne wyzlobienie 43. Napedy lemie¬ szowe sa zbudowane na czworokatach, które posiadaja wyzlobienia 44, naprzeciw¬ ko których znajduje sie oslona 40 z wy¬ cieciami 45. Napedy lemieszowe, montowa¬ ne na czworokatach, przymocowane sa do nich zapomoca sztyftów, przesuwanych przez wyzlobienia napedów lemieszowych i czworokatów. Wyciecia 45 sluza do wpro¬ wadzenia tych sztyftów, Z wierzcholka piasty wznosi sie wgó¬ re czesc 46 o mniejszej srednicy, przez któ¬ ra przechodzi trzpien 37. Nad jarzmem u- mieszczony jest zawór, posiadajacy piaste 41\ do której wyciecia1 48 dopasowana jest czesc 46. Piasta zaworu ma srodkowy o- twór 49, przez który przechodzi trzpien 37.Otwór ten ma taki ksztalt, ze pomiedzy trzpieniem i piasta powstaje polaczenie napedne. Od piasty zaworu rozchodza sie promieniowe ramiona 75, których konce polaczone sa ze soba zapomoca pierscienia 51. Wokolo pierscienia rozstawione sa sterczace wgóre nasadki 52 o mniej wie¬ cej trójkatnym ksztalcie rzutu z krzywi¬ zna, odpowiadajaca ksztaltom pierscienia51; Na zewnetrznej stronie kazdej nasadki 52 — 4 —obsadzone jest skrzydlo zaworu 53, rozpo¬ scierajace sie od górnej krawedzi nasadki, az do dolnej krawedzi pierscienia 51.Skrzydla te w dowolny sposób moga byc utrzymane w swojem polozeniu, przewaz¬ nie jednak zostaja odlane, jako jedna ca¬ losc z zaworem. Jak widac, plaszczyzna ramion zaworu odstaje nieco od plaszczyzny jarzma, i podnosne plyty 30 wystaja po¬ nad plaszczyzne jarzma o tyle, ze górna krawedz tych plyt lezy mniej wiecej w jednej plaszczyznie z dolna strona zaworu.Równiez i otwór 49 piasty zaworu jest w ten sposób uksztaltowany, ze szkrzydla 53 zaworu ustawione sa naprzeciwko podno- snych plyt i ze za kazda podnosna plyta znajduje sie skrzydlo zaworu, dzieki czemu podnoszony z niego materjal natychmiast dostaje sie w strefe dzialania zaworu i zo¬ staje rzucony nazewnatrz na sito.Kazde znizajace sie nadól ramie 28 jarzma posiada, jak to juz bylo wspomnia¬ ne, urzadzenie, które moze miec ksztalt na¬ pedu dla kul, lemiesza lub lopatki i które jest przeznaczone do uwalniania materja- lu, przywierajacego do pierscienia po przejsciu przezen kuli. Wskazane jest sto¬ sowanie napedu kul, laczacego jednocze¬ snie dzialanie lemiesza. Taki naped, nada¬ jacy sie w zupelnosci do omawianych celów, przedstawiaja fig. 4, 5 i 6. Naturalnie moga byc uzywane i inne wykonania napedu le¬ mieszowego. Przedstawione na fig. 3 na¬ pedy lemieszowe, zastosowane przy ramio¬ nach, skladaja sie z czesci 42 z wycieciem pionowem 41, w które przenika czworo¬ katne zakonczenie ramienia. Na przedniej stronie cialo to ma powierzchnie wklesla 54, która styka sie z kula dla1 jej przesunie¬ cia. Powyzej tej przedniej powierzchni cia¬ lo to jest przy 55, 56, 57 i 58 skosnie scie¬ te w tym celu, aby materjal, spadajacy na jego wierzch, mógl opadac do strefy miele¬ nia. Zewnetrzna krawedz napedu lemie^ szówego ma ksztalt luku i wystaje nieco przy 59. Wklesla powierzchnia 54 jest w dolnej swej krawedzi ograniczana prosta linja 60 i od tej linji, która uwazac mozna za wystep, przebiega wdól nastepny wy¬ step 61. Na lewej stronie tego wystepu cia¬ lo jest tak wyciete, ze powstaje skosna powierzchnia 62 i dolna wewnetrzna kra¬ wedz ciala 1 przy 63 jest spilowana dla nizej podanego celu. Na prawo od wystepu 61 cialo przedstawia dalsza skosna po¬ wierzchnie 64, a z dolnego konca wystepu 61 rozprzestrzenia sie nazewnatrz skrzy¬ dlo 65, które na swym dolnym koncu jest wzglednie szerokie, zweza sie jednak w tylnej czesci odpowiednio do pochy¬ lenia powierzchni 64. Wskutek pochylenia powierzchni 64 zwiesza sie wklesla po¬ wierzchnia 54 ponad swoja zewnetrzna krawedz przy 66, a od zewnetrznej kra¬ wedzi powierzchni, znajdujacej sie w ze¬ tknieciu z kula, rozprzestrzenia sie pochy¬ lona do tylu plaszczyzna 67, która w po¬ laczeniu z powierzchnia 64 wytwarza sze¬ roka powierzchnie 68. Skrzydlo 65, które, jak to bylo wspomniane, zweza sie w tyl¬ nej swej czesci, skierowane jest wgóre do idacej wstecz krawedzi ciala przy 69, a cialo sciete dla wytworzenia skosnych po¬ wierzchni 64 i 67 zwiesza sie nazewnatrz przy 70 tak, ze pomiedzy górna powierzch¬ nia skrzydla 65 i dolna powierzchnia tej zwieszajacej sie czesci powstaje kanal, w który wchodza konce obu skosnych po¬ wierzchni 64 i 68. Takie wykonanie nape¬ dów lemieszowych dziala bardzo sprawnie przy przesuwaniu kul, zrychlaniu i wycia¬ ganiu materjalu, który przywiera pod na¬ ciskiem przebiegajacej kuli do pierscienia w mlynie. Stykanie powierzchni z kula na¬ stepuje w takiem miejscu, aby kula mogla sie swobodnie przesuwac bez jej podnosze¬ nia lub przyciskania, co dalo sie uskutecz¬ nic dzieki temu, ze dolna przednia kra¬ wedz napedu przylega scisle do górnej po¬ wierzchni toru w mlynie. Materjal rozdrob¬ niony kulami, zostaje skrzydlami 65 zry- chlony i uniesiony. Materjal zas, który nieznajduje sie na drodze skrzydla 65, zosta¬ je wciagniety wewnatrz i przechodzi pod skosna powierzchnie 63. Materjal uchwy¬ cony skrzydlem zostaje przeniesiony wstecz przez skosna powierzchnie skrzydla oko¬ lo zewnetrznej strony napedu lemieszo¬ wego, a nastepnie przepchniety przez powyzej wspomniany kanal. Tutaj ma¬ terjal zostaje znacznie podniesiony do wysokosci wystarczajacej, aby drobne czasteczki mogly sie dostac w strefe dzia¬ lania plyt pcdnosnych 30. Ciezki materjal z kanalu zostaje ulozony na droge na¬ stepnej kuli. Dzialanie takiego napedu le¬ mieszowego zabezpiecza pierscien od na¬ gromadzenia sie na nim stwardnialego ma- terjalu w ilosci, która moglaby wywierac szkodliwe dzialanie na proces mielenia.Dalejf mozna zastosowac tyle kul, ile jest ramion u jarzma, i jednoczesnie zastoso¬ wac urzadzenie do zeskrobywania materja- lu, które w zwyklych warunkach wymaga osobnych ramion.Wykonanie jarzma zgodnie z wynalaz¬ kiem nadajje mu, w porównaniu z obecnie uzywanem, wieksza trwalosc przy jedna¬ kowej wadze. Wieksza wytrzymalosc jarz¬ ma osiagnieta zostala dzieki temu, ze mie¬ lony materjal jest tu lepiej rozdzielany i ze wymagania pomyslnego przebiegu pra¬ cy zostaly równomiernie uwzglednione, przyczem czesci jarzma, które podlegaja najwiekszym naprezeniom, zostaly odpo¬ wiednio wzmocnione. Dla umieszczenia u- rzadzenia przy koncach ramion, Jak rów¬ niez do wprowadzenia rozmaitych plyt i skrzydel jest dosyc wolnej przestrzeni. Po¬ za tern pojedyncze czesci jarzma posiada¬ ja liczne otwory, przepuszczajace mielony materjal, co równiez powieksza wydajnosc mlyna. Jarzma wedlug wynalazku prze¬ waznie sa odlewane i widoczne jest, ze ni¬ niejsze wykonanie jarzma jest prostsze od dotychczas uzywanych. Stosowanie jarz¬ ma i zaworu, jako oddzielnych czesci, daje ogromna oszczednosc, gdyz zawór w prak¬ tyce jest bardzo trwaly i nie trzeba go zmieniac w razie zlamania sie wlasciwego jarzma. PL