Opublikowano dnia 20 grudnia 1956 r.El ©grr:v"-c POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY ^ ^ B9U M/W Nr 39287 Biuro Projektów Górniczych*) A ~) f£/o 1 Katowice,Polska ' ' Zelbetowy fundament pod wszelkiego rodzaju maszyny Patent trwa od dnia 29 lipca 1955 r.Fundament wedlug wynalazku moze byc sto¬ sowany pod wszelkie maszyny zmontowane na stale w ich miejscu pracy.W szczególnosci nadaje sie on do ustawienia ciezkich maszyn nisko- i sredlnioobrotowych.Wiekszosc dotychczasowych fundamentów zel¬ betowych pod maszyny wykonuje sie jako fundamenty masywne blokowe lub skrzynkowe o grubych scianach i grubej plycie dolnej.Dlugosc srub kotwiowych wyznacza sie prze¬ waznie w zaleznosci od przyczepnosci zaprawy, która zalewa sie kanaly. Konstrukcja taka wy¬ maga duzej kubatury betonu i bardzo dlugich, uciazliwych w montazu srub kotwiowych.Wolne przestrzenie w fundamencie dla obslugi, montazu i konserwacji maszyny oraz dla u- mieszczenia urzadzen pomocniczych sa projek- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wynalazku sa inz. Jacek Wojciechowski i Mie¬ czyslaw Grzegorczyk. towane skapo, co powoduje duze niedogodnosci, trudnosci kontroli i koszta.Niedogodnosci te usuwa czesciowo typ fun¬ damentów ramowych, który jednak ze wzgledu na mala sztywnosc pozioma, znajduje ograni¬ czone zastosowanie i dla maszyn przekazuja¬ cych na fundament duze sily poziome nie na¬ daje sie zupelnie. Fundamenty ramowe wyma¬ gaja silnego zbrojenia i ciezkiej sztywnej plyty dolnej, przez co nie sa ekonomiczniejsze od fundamentów masywnych.Propagowane przez niektóre firmy funda¬ menty, zlozone z plyty stolcowej (górnej) i fun¬ damentowej (dolnej) oraz slupów i scian równoleglych do linii dzialania glównych sil, nie rozpowszechnily sie na skutek malej sztyw¬ nosci w kierunku poprzecznym do scian.W sklad fundamentu wedlug wynalazku wchodza nastepujace elementy: 1. sztywny wieniec bezposrednio pod rama (plyta fundamentowa) maszyny,3*a« 2. uklad cienkich pionowych tarcz pod ; Wiencom jyzajemnie sie stykajacych lub krzyzu- fikfych 4worzacycJi sztywna we wszystkich kie¬ runkach tarczo'whice* et przekroju poziomym w ksztalcie ukladu czworoboków, 3. cienka plyta fundamentowa usztywniona tarczami wymienionymi w punkcie 2 i w mia¬ re potrzeby dodatkowymi zebrami.Na rysunku uwidoczniono przyklad wyko¬ nania fundamentu wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy po¬ dluzny wzdluz linii A — A na fig. 3, fig. 2 — przekrój pionowy poprzeczny B — B na fig. 3, fig. 3 — przekrój poziomy przez tarczownice C — C na fig. 2, fig. 4 i 5 przedstawiaja szcze¬ góly zakotwienia ramy maszyny, fig. 6 i 7 — przyklady przekroju wienca z kolnierzem, wreszcie fig. 8 — przyklad przekroju wienca ze wspornikiem stropowym.Wieniec 1 sluzy do ustawienia i usztywnie¬ nia ramy 4 maszyny. Sruby kotwiowe 5 prze¬ chodza tylko przez wieniec i sa zaopatrzone u dolu w podkladki 6 obliczone na zginanie i docisk do dolnej plaszczyzny wienca. Szero¬ kosc wienca zalezy od szerokosci ramy maszyny i wymaga sztywnosci, wysokosc wynika z oble¬ czenia. Z wienca mozna wypuscic kolnierze 7 dla zabezpieczenia ramy przeciw przesunieciom poziomym, krótkie plyty 8 stanowiace element stropu.Tarcze 2 powinny byc ustawione w zasadzie symetrycznie pod osiami belek 4 ramy maszyny i wienca 1, mozliwe sa jednak przy mniejszych obciazeniach odchylenia od tej zasady. Grubosc tarcz wynika z obliczenia na sciskanie z wybo- czeniem i scinanie ze zwichrzeniem. Przedluze¬ nie 9 tarcz poza ich krawedz przeciecia sie usztywnia wieniec 1 przeciw skrecaniu i stwa¬ rza dogodne warunki zakotwienia pretów po¬ ziomego zbrojenia tarcz.Jezeli warunki zakotwienia nie wymagaja przedluzenia tarcz, wystarczy wykonanie prze¬ dluzenia w postaci wspornika 10 pod wiencem.W miejscach silnie obciazonych mozna tarcze wzmocnic pionowymi zebrami 11.Mozliwe jest wykonywanie w tarczach otwo¬ rów 12 z odpowiednim uzbrojeniem.Grubosc plyty fundamentowej 3 i ewentu¬ alnych zeber dodatkowych 13 wynika z oblicze¬ nia. Istnieje mozliwosc pozostawienia w niej otworów na fundamenty innych konstrukcji, które powinny byc oddzielone od fundamentu pod maszyne.Tam, gdzie jest konieczny duzy ciezar funda¬ mentu, zaklada sie plyte 3 odpowiednio nizej i wykonuje na plycie nasyp IL PL