PL38935B1 - - Google Patents

Description

^biblioteka! p; i2ntov.'eg Opublikowano: dnia 20 lutego 1956 r. 4l ¦ ¦u aw iwicyu i7uu r. 6 a»6 jm/w POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38935 Hans Kohler Berlin, Niemiecka Republika Demokratyczna Joachim Muller Lipsk, Niemiecka Republika Demokratyczna Helmut Rogoss Lipsk, Niemiecka Republika Demokratyczna Walter Hoffmann Lipsk, Niemiecka Republika Demokratyczna Aluminiowy stop lozyskowy Patent trwa od dnia 1 lipca 1954 r.KI. 40 b, 18< M/W Przedmiot wynalazku stanowi aluminiowy stop lozyskowy, wykazujacy dobre wlasciwo¬ sci odlewnicze i nadajacy sie do odlewania pod cisnieniem oraz jako stop lozyskowy.Stopy aluminiowe, jako tworzywa do wyrobu czesci maszyn narazonych na tarcie, sa juz zna¬ ne. Moga one zastapic stopy drozsze, np. stopy lozyskowe, jak brazy olowiane, cynowe, bialy metal itd. Za pomoca dotychczas proponowa¬ nych stopów np: AISn, AlCuZu, AlCuNi, AISiCuNi udalo sie to tylko czesciowo, o ile twardosc tych stopów przy narazeniu ich na tarcie wahala sie w granicach 30 — 70 wedlug Brinella. Stopy takie zawieraja jako glówne skladniki aluminium i miedz lub aluminium i • krzem.Najczesciej stosowane podobne stopy .alumi¬ niowe zawieraja 4% miedzi, 2% niklu. 1,5% magnezu i 1% krzemu lub 13% krzemu, 1,5% niklu, 1,5% miedzi i 1,5% magnezu, przy czym reszta tych stopów stanowi aluminium.Jakkolwiek powyzsze stopy wykazuja bardzo dobre wlasciwosci, to jednak przy wystepowa¬ niu wysokich naprezen i silnego wytwarzania sie ciepla wykazuja one ujemne wlasciwosci smarowania. Wlasciwosci smarowania w przy¬ toczonym stopie aluminiowo - krzemowym sa wprawdzie lepsze/ to jednak wystepuje tu mniej korzystna wytrzymalosc i przewodnic¬ two cieplne stopu, jak równiez niekorzystne wlasciwosci obróbki.Dalsza niedogodnosc wspomnianych stopówsuariowi wysoka cena ich metali skladowych., która daje sie odczuc równiez przy wytwarza¬ niu innych stopów aluminiowych, zawieraja¬ cych miedz, cynk, cyne, liikiel, olów, kadm, an¬ tymon, . srebro »itd. stosowanych czesto o dosc malej zawartosci ze wzgledu na ich wysoka cene.Uwzgledniajac powyzsze niedogodnosci pro¬ ponowano równiez inne stopy aluminiowe, za¬ wierajace obok pewnych ilosci miedzi i cynku równiez magnez i zelazo. Jednak stopy takie posiadaja te niedogodnosc, ze przy odlewaniu wydzielaja grube krysztaly pierwotne w posta¬ ci igiel, które ograniczaja zakres stosowania stopów jako tworzywa lozyskowego.Próbowano takie stopy poddawac po odlaniu zgniataniu, które1 mialo na celu wydzielajace sie grube krysztaly przeprowadzic w krysztaly drobniejsze o ksztalcie okraglym. Osiagniety wynik nie usprawiedliwial jednak tego dodat-, kowego nakladu pracy. Ponadto wspomniane * powyzej stopy wykazuja znaczna zawartosc metali deficytowych.Przytoczone powyzej wady znanych stopów byly powodem zbadania mozliwosci wytworze¬ nia stopu aluminiowego do wyrobu czesci na¬ razonych na tarcie. Stop taki powinien posia¬ dac dobra wytrzymalosc i nie zawierac znacz¬ niejszych ilosci metali deficytowych oraz powi¬ nien nadawac sie latwo do obróbki.Stop aluminiowy wedlug wynalazku, zawie¬ rajacy jako glówne dodatki zelazo i mangan czesciowo rozwiazuje powyzsze zagadnienie.Dokladne badania wykazaly, ze stopy alu¬ miniowe o zawartosci okolo • 2 — 8% zelaza, 1 — 30/0 manganu, 0 — 1,5% chromu i 0 — 0,5% tytanu, posiadaja bardzo dobre wlasciwosci po¬ slizgowe, sa odporne na scieranie oraz daja sie dobrze odlewac i latwo obrabiac. Uzyskany nadspodziewany wynik mozna objasnie tym ze stop zawiera twarde krysztaly pierwotne roz¬ mieszczone w miekkim podlozu, które przej¬ muja nacisk walu, przy czym wystepuje tu oszczedne smarowanie, a cieplo wytwarzane w lozysku jest latwo odprowadzane po przez ma¬ se podstawowa stopu.Przy przecietnej twardosci stopu wedlug wy¬ nalazku okolo 50 wedlug Brinella mozna go za¬ liczyc do miekkich stopów aluminiowych.Zalety takie stopu mozna objasnic tym, ze oba jego glówne skladniki zelazo i mangan da¬ ja scisle polaczenie wzajemne. Tworza sie przy tym skoagulowane i zaokraglone krysztaly o zwartej strukturze pomimo, ze zelazo i man¬ gan przy topieniu pojedynczo tworza krysztaly w postaci igiel. Podwyzszenie zawartosci i koagu¬ lacji krysztalów pierwotnych mozna ponadto osiagnac przez dodatek chromu. Wytrzymalosc na nacisk stopu zwieksza sie ze wzrostem za¬ wartosci w nim zelaza i manganu, wynoszacej 2 — 8% zelaza i 1 — 3°/o manganu.Przy mniejszej zawartosci tych skladników odpornosc stopu na scieranie jest zbyt mala, natomiast zwiekszenie zawartosci zelaza i man¬ ganu poza podane ilosci jest ograniczone przez znaczne pogorszenie wlasciwosci odlewniczych stopu.Odpowiednio do stromego, wynoszenia sie linii plynnosci ukladu Al-Fe i Al-Mn koniecz¬ ne jest stosowanie stosunkowo wysokich tem¬ peratur topnienia i odlewania. Wystepujacej w tych wysokich temperaturach gruboziarnistosci przeciwdziala sie przez nieznaczny dodatek ty¬ tanu. Nie nalezy obawiac sie szkodliwego dzia¬ lania tytanu, gdyz wystepujace w aluminium róznorodne rodzaje krysztalów zawierajace ty¬ tan odpowiadaja w wysokim stopniu pierwot¬ nym krysztalom nosnym tego stopu.Stop wedlug wynalazku o nastepujacym skla¬ dzie chemicznym okazal sie jako korzystny: 5 — 6% zelaza, 1,5 — 1,7% manganu, ?0,5 — 0,8°/o chromu, do 0,2% tytanu oraz reszte stopu stanowi aluminium.Nieznaczne zanieczyszczenie stopu krzemem okazalo sie przy tym jako nieszkodliwe.Przytoczony stop nadaje sie do odlewania w formach piaskowych, wlewnicach, do odlewa¬ nia pod cisnieniem i do odlewania odsrodkowe¬ go. Ponadto stop ten nadaje sie do laczenia przy wylewaniu lozysk z kadlubem stalowym lub zeliwnym lozyska.Okazalo sie, ze aluminiowy stop lozyskowy wedlug wynalazku, nie zawierajacy metali de¬ ficytowych, daje sie dobrze odlewac i latwo obrabiac, wskutek czego nadaje sie on do sze¬ rokiego zastosowania, np. równiez do wyrobu koszyków lozysk walcowniczych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe \ 1. Aluminiowy stop lozyskowy, znamienny tym, ze posiada nastepujacy sklad chemicz¬ ny: — 2 -2 — 8% zelaza, 1 — 3°/o manganu, O — 1,5% chromu, do 0,5°/o tytanu oraz reszte stopu stanowi aluminium, najkorzystniej 5 — 6°/o zelaza, 1,5 — 1,7% manganu, t),5 — 0,8% chromu, do 0,2% tytanu oraz reszte stopu stanowi aluminium. . Stop wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera zelazo w ilosci równej lub wiekszej, niz laczna zawartosc w nim innych skladni¬ ków stopowych oprócz aluminium, tak iz twardosc jego wynosi 45 — 60 wedlug Bri- nella. Hans Kohler Joachim Muller Helmut Rogoss Walter Hoffmann Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych w-Bltk 3303 13.12.55 r. 100 B-5 pism. ki 7 T-,6-2309 PL