J&" Opublikowano dnia 30 wrzesnia 1955 r. ano dnia 30 wrzesnia 1955 r.BIBLIOTEK.- # POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38184 KL 30 f, 3 Skarb Panstwa (Ministerstwo Zdrowia) *) Warszawa, Polska Urzqdzenie do mechano-terapii biernej, zwlaszcza stawu biodrowego Patent trwa od dnia 24 lipca 1954 r.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do me¬ chano-terapii biernej, zwlaszcza stawu biodro¬ wego.Stosowane dotychczas zabiegi operacyjne chi¬ rurgiczne, jak np. plastyka stawu biodrowego, metalo-plastyka, osteotomia dynamiczna Grucy, czy tez zabiegi Puttiego lub Wittmana sa jedynie pierwszym etapem wytworzenia mozliwosci ru¬ chów. Zabiegi te bez nastepnej kuracji mechano- terapicznej nie daja jednak wyników zadawala¬ jacych. Wszystkie dotychczas znane urzadzenia do mechano-terapii ibiernej sa oparte na zasadzie wprawiania leczonej konczyny w ruch gwal¬ towny, zwiazany zawsze z powodowaniem uczu¬ cia bólu. Jak wiadomo kazdy ruch w swiezo wy¬ tworzonym stawie jest bardzo bolesny, a tym¬ czasem dla powstania powierzchni stawowych *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest dr Józef Juszko. konczyny jest wlasnie konieczne wykonywanie ruchu. Poniewaz rozpoczecie ruchów po chirur^ gicznych operacjach .stawowych moze nastapic naj¬ wczesniej po uplywie 2—4 tygodni, a w niektó¬ rych przypadkach nawet po kilku miesiacach, przeto w tym okresie pooperacyjnym narasta no¬ wa torebka stawowa, dostosowana do unierucho¬ mionego polozenia odnosnej konczyny, oraz po¬ wstaja zrosty i blizny, niektóre zas miesnie ule¬ gaja skróceniu i zbliznowaceniu przez odwiedze¬ nie i unieruchomienie tej konczyny w gipsie. Do¬ prowadzenie zoperowanej konczyny do prawidlo¬ wej pozycji i umozliwienie ruchów wymaga wy¬ dluzenia tych skróconych miesni oraz rozdarcia i rozluznienia blizn laczno-tkankowych. Nalezy zaznaczyc, ze tarcie nowo wytworzonych po¬ wierzchni stawowych, silnie do siebie przylegaja¬ cych na skutek napiecia miesni, jest nader bo¬ lesne. Poniewaz odruchowy skurcz miesni przy ruchach czynnych i biernych doprowadza dojeszcze wiekszego docisniecia powierzchni sta¬ wowyich — wystepuje wiec tendencja do zrostu.Zapobiezenie tym niepozadanym zjawiskom ma na celu urzadzenie wedlug wynalazku, polegajace na zastosowaniu wyciagu wzdluz osi konczyny w celu uzyskania odbarczenia obu powierzchni stawowych i poszerzenie szpary stawowej. Osiaga sie to w mysl wynalazku przez powodowanie w zoperowanym stawie bardzo powolnego i sta¬ lego ruchu, jak równiez zginania, prostowania, od¬ wodzenia i przywodzenia go droga powolnych cwi¬ czen biernych na specjalnie d« tego celu opraco¬ wanym urzadzeniu mechano-terapicznym, przy czym wyzej wspomniane trudnosci pooperacyjne pokonuje sie za pomoca urzadzenia wedlug wy¬ nalazku kosztem malego bólu. Stwierdzono, ze do uzyskania nalezytych wyników konieczne jest nalezyte unieruchomienie miednicy chorego, gdyz tylko wówczas uzyskuje sie calkowite zniesienie dodatkowych ruchów w kregoslupie i stawach krzyzowo-biodrowych oraz . odpowiednie prowa'- dzenie konczyny. W mysl wynalazku ruchy, jakim musi byc poddana konczyna, sa powodowane za pomoca ciezaru o wielkosci odpowiednio dostoso¬ wanej do; danego przypadku chorobowego, który to ciezar dziala stale z jednakowa sila i powoduje zawsze bardzo powolny ruch konczyny w odpo¬ wiednim kierunku.Urzadzenie wedlug wynalazku jest wykonane tak, ze chory lezacy na nim moze sam dowolnie regulowac posuwanie sie konczyny, co daje mu pewnosc, ze jest zalezny tylko od siebie i* tylko sam decyduje o sile ewentualnego bólu przy tym ruchu konczyny. Poniewaz jest zrozumiale, ze chory bedzie zawsze dazyl do oszczedzania kon¬ czyny i zmniejszania bólu kosztem zmniejszenia ruchów, chory umieszczony na urzadzeniu wedlug wynalazku nie potrzebuje sie obawiac tych ru¬ chów, gdyz wskutek powyzej wspomnianej powol¬ nosci ruchów urzadzenie usuwa niejako u chorego hamulec pochodzenia odruchowego i psychiczne¬ go, albowiem dlugotrwale powolne dzialanie cie¬ zaru, wywolujacego maly staly ruch, nie wywo¬ luje odruchowego napiecia miesni, natomiast wprost przeciwnie rozciaga i wydluza miesnie skrócone i doprowadza do stopniowego rozluznie¬ nia i rozejscia sie zrostów.Urzadzenie do mechano-terapii biernej, wedlug wynalazku jest blizej wyjasnione na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z góry urzadze¬ nia, a fig. 2 — jego widok z boku.Do obu boków podstawy A urzadzenia sa przy¬ mocowane dwie szyny metalowe 20, stanowiace prowadnice, na których sa umieszczone przesuw¬ nie w plaszczyznie poziomej jarzma 19 z wysta¬ jacymi w góre slupami 16. Na slupach tych sa osadzone przesuwnie uchwyty 16', sluzace do przy¬ trzymywania kolców przednich miednicy chorego za pomoca swych plytek 17, któ-re maja za zada¬ nie unieruchamianie wspomnianych kolców przed¬ nich miednicy.- Plytki 17 sa wykonane najlepiej z aluminium i wytozone miekkim filcem, przy czym ich ksztalt odpowiada ksztaltowi kolców miednicy, mianowicie posiadaja one trzy po¬ wierzchnie, z których górna przytrzymuje kolec miednicy od przodu, boczna powierzchnia dziala bocznie na odnosny kolec, trzecia zas ich po¬ wierzchnia przytrzymuje talerz biodrowy od stro¬ ny grzebienia biodrowego. Uchwyty 16' sa wyko¬ nane tak, ze daja sie dowolnie podnosic do góry i ku dolowi oraz przesuwac w kierunku srodko¬ wym ku sobie.Na wspomnianych szynach 20, oprócz uchwy¬ tów 16' zakonczonych plytkami 17, sa umocowane przesuwnie lozyska talerzowe 25, w których sa osadzone przegubowo w plaszczyznie poziomej - ramiona pretowe lub rurowe 27, zaopatrzone na zewnetrznych swych koncach w rolki linkowe 27'.Na dwóch wystepach przednich 36 ramy A oraz na dwóch jej podobnych wystepach tylnych 37 ulozona jest plyta metalowa Bt pokryta miekkim materialem, której przedni koniec B' posiada ksztalt trójkata. W wierzcholku tego trójkata jest zamocowany slupek 13, na którym jest osadzona przesuwnie w plaszczyznie pionowej lapa 14, slu¬ zaca do przymocowania lonowego spojenia cho¬ rego w urzadzeniu. Ta lapa 14 oraz wyzej omó¬ wione dwie plytki 17 stanowia narzady do uchwy¬ cenia miednicy chorego w trzech punktach, co daje moznosc wykonywania pelnych ruchów bier¬ nych i czynnych w stawie biodrowym przy rów¬ noczesnym wyeliminowaniu dodatkowych ruchów w kregoslupie i stawach krzyzowo-biodrowych.Wspomniany przedni trójkatny koniec B' plyty B jest utworzony z trzech czesci polaczonych ze soba przegubowo w plaszczyznie pionowej za po¬ moca dwóch zawiasów C, co pozwala na rózne ustawienia tej czesci urzadzenia.Pod czescia B' plyty B jest osadzona sruba 22 z gwintem lewym i prawym, wzdluz której z obu stron mozna przesuwac ku sobie i od siebie, prze¬ guby 1. W kazdym z tych przegubów osadzone jest ramie 1', polaczone za pomoca przegubu 2 z drazkami 3, na których sa osadzone przesuwnie narzady do przytrzymywania konczyny, a miano¬ wicie pólkoliste uchwyty 12 do dolnej czesci nogi oraz podobne podchwyty 7 z pasami 34, 35 do za¬ mocowania uda i podudzia. Na zewnetrznych kon-' f each drazków 3 sa osadzone teleskopowo wygiete palakowato do wewnatrz koncówki 5, zaopatrzone * w rolki 5\ Wspomniany przegub 7 pozwala na ruch poziomy drazkowy 3, natomiast przegub 2 na ich ruch w plaszczyznie pionowej. Wskutek takiej konstrukcji dlugosc drazka 3 moze byc zwieksza¬ na lub zmniejszana odpowiednio do dlugosci kon¬ czyny chorego. W celu zapobiezenia obracaniu sie narzadów 7 i 2 dokola drazków 3 te ostatnie sa zaopatrzone w zeberko-4.Na szynach 20 osadzone sa przesuwnie takze przeguby 26, do których sa przymocowane tuleje 28, osadzone wysuwnie w rurowych wystepach 29 poprzeczki 30. Ta poprzeczka 30 mozte byc zatem zarówno podnoszona w góre i opuszczana w dól, jak i odpowiednio wysuwana i nasuwana na tuleje 28. Na poprzeczce tej sa umocowane rolki lin¬ kowe 30' i 30", których przeznaczenie, podobnie jak rolek 5' bedzie wyjasnione ponizej.Z drazkiem 3 za pomoca przegubu 10 polaczony jest drazek 9, którego ruch w dól i w góre umoz¬ liwia zginanie nogi chorego w stawie kolanowym.W wydrazeniu drazka 9 jest osadzone telesko¬ powo drazkowe przedluzenie 9' zakonczone rolka linkowa 9". Do ramy A przymocowana jest po¬ przeczka 31 z zamocowanymi na niej przesuwnie rolkami linowymi 31' i 31".Po umieszczeniu chorego na plycie Bi po unie¬ ruchomieniu jego miednicy w trzech punktach za pomoca lapy 14. i plytek 17 uklada si^ konczyny na uchwytach 12 i 7 przytwierdzajac je na udzie, i podudziu za pomoca pasów 34 i 35. Nastepnie na stopy chorego wklada sie miekki wyciag ka- maszowy, po tzynr wyciag ten zaopatruje w linke prowadzac ja po przez rolke 5' i obciazajac, od¬ powiednim ciezarem, [powodujacym stale rozcia¬ ganie miesni konczyny. Do srodka leku obejmu¬ jacego piete przymocowuje sie linke E, prowa¬ dzac ja poprzez jedna z rolek 30', 30" poprzeczki 30 i poprzez jedna z rolek 31', 31" poprzeczki 31 i obciazajac te linke ciezarem D. Ciezar ten ciag¬ nac ku dolowi pociaga linke i tym samym powo¬ duje podnoszenie nogi ku górze, czyli zginanie jej w stawie biodrowym z pewna sila, której wiel¬ kosc zalezy od wielkosci ciezaru D. Nalezy za¬ znaczyc, ze powyzej wspomniany wyciag przy¬ mocowany do stopy wyciaga podluznie konczyne stale niezaleznie od jej polozenia. W celu wywo¬ lania bocznego lub przysrodkowego ruchu kon¬ czyny linke przerzuca tsie na rolke 27' ramienia bocznego 27, obciazajac ja odpowiednim cieza¬ rem potrzebnym do wywolania zamierzonego ru¬ chu. Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia wykonywanie biernych ruchów konczyna dolna w stawie biodrowym w kazdej plaszczyznie. W ten sposób powierzchnie stawowe stawu biodrowego, na skutek wspomnianego wyciagania podluznego, - beda* rozciagane i odbarczone. Szybkosc ruchu konczyna moze byc dowolnie regulowana i zalezy jedynie od wielkosci uzytego ciezaru.Nalezy podkreslic, ze ruchy konczyna moze po¬ wodowac sam chory. Jezeli np. chory ma wyko¬ nywac ruch konczyna w. kierunku rozkroku, to linke obciazona ciezarem prowadzi sie poprzez rolke 9', nastepnie poprzez odpowiednia rolke lub oczko umocowane na koncówce 5 (niezaleznie od rolki 5' obciazonej stale ciezarem) i dalej do rolki 27' drugiego ramienia bocznego 27 wrecza¬ jac wolny koniec tej linki choremu, Jak podkreslono na wstepie urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia wykonywanie powolnych ruchów i dlugotrwale dzialania wyciagu, co przy zastosowaniu zwlaszcza znieczulenia daje moznosc latwego i trwalego rozciagania skróconych miesni i popekania zrostów laczno-tkankowych bez wy¬ wolywania przez chorego, korzystajacego z tego urzadzenia, odruchórw; obronnych. PL