Przeznaczeniem wynalazku jest pomiar i utrzy¬ mywanie stalego przeplywu cieczy przez zbiorniki przy zmiennych zwierciadlach cieczy w zbiorniku i zmiennych oporach.W szczególnosci wynalazek znajduje zastosowa¬ nie przy otwartych pospiesznych filtrach piasko¬ wych.Istniejace i znane urzadzenia regulujace prze¬ plyw wody przez filtry i podajace ilosc przeply¬ wajacej wody skladaja sie z klap lub zaworów plywakowych, dlawiacych doplyw wody na filtry oraz z urzadzen pomiarowych i redukcyjnych umieszczonych na rurociagu odplywowym z fil¬ trów, które poddaja ilosc wody przeplywowej i reguluja staly odplyw wody, zaleznie od panu¬ jacego cisnienia filtracyjnego.Istota wynalazku jest przeniesienie pomiaru i regulacji przeplywu z odplywu na doplyw i wy- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. mgr Witold Chramiec. korzystanie zasuwy znajdujacej sie na odplywie do dlawienia przeplywu wody odplywowej.Dla pomiaru i regulacji doplywu zastosowano wyplyw zatopiony w formie otworu umieszczo¬ nego na koncu rury, doprowadzajacej wode na filtr. Otwór zaopatrzony jest w zasuwke.Przez zwezenie lub powiekszenie otworu mozna regulowac ilosc wody doplywajacej. Jezeli utrzy¬ ma sie stala róznice poziomów wody w rurze do¬ plywowej i na filtrze, wówczas mozna mierzyc ilosc przeplywajacej wody. Ilosc ta zalezna bedzie od przekroju otworu i róznicy poziomów wody.Recznie nastawia sie odpowiedni przekrój otwo¬ ru zatopionego, zaleznie od zadanej ilosci wody, jaka ma przez filtr przeplywac. Plywaki umiesz¬ czone w rurze doplywowej i na filtrze wskazuja, czy stala róznica poziomów wody jest utrzymana.W razie zmniejszenia lub zwiekszenia sie tej róznicy, plywaki wskazuja, ze zasuwe na odply¬ wie z filtra nalezy nieco wiecej otworzyc lub tez nieco przydlawic.Opisane urzadzenia moga byc w róznym stopniu zautomatyzowane. Pierwszy rodzaj automatyzacji jest czesciowy i polega na zastosowaniu sygnali¬ zacji optycznej lub akustycznej przez polaczenie kontaktów elektrycznych z plywakami. Jezeli przyjeta z góry stala róznica poziomów zmieni sie np# o 1 cm, wówczas sygnal optyczny lub aku¬ styczny daje obsludze znac, ze nalezy odrecznie otworzyc lub przydlawic zasuwe na odplywie.Drugi rodzaj automatyzacji polega na zastoso¬ waniu na odplywie zasuwy hydraulicznej zaopa¬ trzonej w specjalne urzadzenie do samoczynnego otwierania i zamykania zasuwy.Wówczas przymykanie lub otwieranie zasuwy sprowadza sie do przestawiania urzadzenia ste¬ rowniczego.Trzeci rodzaj automatyzacji polega na samo¬ czynnym przestawianiu urzadzenia sterowniczego zasuwy hydraulicznej.Na rysunku przedstawiono odnosne urzadzenie wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia urzadzenie do pomiaru i re¬ gulacji przeplywu wody przez otwarte filtry po¬ spieszne, z czesciowa automatyzacja.Woda doplywa rurociagiem a do zbiornika po¬ mocniczego b, który posiada przy dnie otwór c.Otwór ten zaopatrzony jest w zasuwke d, która mozna przesuwac przy pomocy raczki e. Pod raczka znajduje sie podzialka / wskazujaca ilosc przeplywajacej wody, zaleznie od nastawienia zasuwki. Podzialka wycechowana jest dla stalej wysokosci h2.Urzadzenie musi spelniac dwa warunki: 1. stala wysokosc h2 winna byc utrzymana przy wahaniach wody w rurze doplywowej i na filtrze, 2. stala wysokosc h2 winna byc utrzymana mi¬ mo wahan w oporach przeplywu przez filtr.Warunki te beda spelnione, jezeli zasuwa g na odplywie zostanie zdlawiona do tego stopnia, ze przepuszczac bedzie tylko taka ilosc wody, na jaka zostal nastawiony otwór c. Wysokosc h3 sklada sie z oporów przeplywu przez filtr i oporów dla¬ wienia zasuwa g.W zbiorniku pomocniczym b umieszczony jest jeden plywak h a obok nad filtrem drugi ti. Ply¬ waki zaopatrzone sa w prety kontaktowe. Jeden pret posiada kontakt pojedynczy i, a drugi — kontakt podwójny j. Koncówki kontaktu podwój¬ nego znajduja sie w niewielkiej odleglosci od siebie, np. 2 cm, a koncówka kontaktu pojedyn¬ czego — miedzy nimi. Jezeli h2 zmieni swa war¬ tosc o lem w dól lub w góre, nastepuje zamknie¬ cie obwodu elektrycznego k i wtedy odzywa sie dzwonek lub zapala sygnal ij, ewentualnie i2 kon¬ taktu górnego lub dolnego.Sygnaly te sa wskazówka dla obslugi, ze nalezy zasuwe g przydlawic albo nieco otworzyc.Zasuwa g moze byc zwykla zasuwa, uruchamia¬ na za pomoca kólka recznego lub tez zasuwa hy¬ drauliczna, uruchamiana za pomoca recznego urzadzenia sterowniczego.Fig. 2 przedstawia urzadzenie analogiczne jak , opisano wyzej z ta jednak róznica, ze zastosowano tu samoczynne sterowanie zasuwy g na odplywie.Bez zmian pozostaje urzadzenie doplywu a zbior¬ nika pomocniczego b oraz.otworu przeplywowego, e zasuwka wedlug oznaczen c, d, e i /.Zasuwa g w tym przypadku jest sterowana za¬ suwa hydrauliczna. Sterowanie tej zasuwy odbywa sie samoczynnie przy pomocy plywakowego za¬ woru trójdrogowego i. Tlok tego zaworu pola¬ czony jest pretem z plywakiem ti2. Dlugosc preta jest tak dobrana, ze przy obranej stalej wysoko¬ sci h2 zawór jest zamkniety. Zawór polaczony jest z jednej strony z rurka j, doprowadzajaca wode pod cisnieniem do uruchomienia zasuwy hydrau¬ licznej, a z drugiej strony z rurkami ki i k2, do¬ prowadzajacymi wode do cylindra zasuwy hy¬ draulicznej.Z chwila gdy h2 zmieni swa wielkosc np. o 1 cm, wówczas zawór trójdrogowy i laczy doplyw wo¬ dy z rurki / do rurki ki lub k2l pozostawiajac równoczesnie otwarty odplyw z rurki k2 mb k\.Dzieki temu urzadzeniu zasuwa g zostaje albo nieco wiecej otwarta — jezeli h2 zmniejszyla swa wartosc lub tez przydlawiona, — jezeli h2 zwiek- * szyla swa wartosc. PL