Wynalazek dotyczy ukladów telefonicznych, w szczególnosci publicznych ukladów telefonicz- - nych tego typu, w którym liczby rozmów obcia¬ zajacych abonenta lub liczba oplat jednostko¬ wych za rozmowy jest rejestrowana w odpo¬ wiednim urzadzeniu rejestrowym skad uzyskuje sie nastepnie informacje stanowiace podstawe do wystawienia rachunku.Urzadzeniem niemal powszechnie stosowanym obecnie jest napedzany elektromagnetycznie licz¬ nik skokowy, zespolony indywidualnie z kazda linia abonencka i uruchamiany raz lub wiecej razy przy kazdej odbytej rozmowie. Odczytywa¬ nie róznych liczników odbywa sie w okreslonych okresach czasu, np. co kwartal, a rachunki dla abonentów wystawia sie na podstawie liczb otrzymanych ,z liczników. Indywidualne odczy- tywarnie licznikówi sporzadzenie rachunków jest jednak dosc klopotliwa czynnoscia nawet przy pewnej mechanizacji, np. przy uzyciu kart dziur¬ kowanych, a ponadto liczniki zajmuja dosc duzo przestrzeni. Glównym celem wynalazku jest ulepszenie urzadzen do rejestrowania liczby roz¬ mów odbytych przez .abonenta, zmniejszenie roz¬ miarów wymaganego wyposazenia i w dodatku uproszczenie oraz usprawnienie wykorzystywa¬ nia zarejestrowanych informacji.Wedlug wynalazku w urzadzeniu do rejestro¬ wania calkowitej naleznosci za rozmowy telefo¬ niczne na zasadzie odbioru impulsów liczniko¬ wych stosuje sie pracujace w sposób ciagly szyb¬ kobiezne urzadzenia rejestrowe przynalezne do pewnej liczby linii abonenckich, które podlega¬ ja próbowaniu w regularnych odstepach czasu synchronicznie z dzialaniem urzadzenia rejestro¬ wego, przy jczym z chwila znalezienia znakowa¬ nia odpowiadajacego impulsowi licznikowemu nastepuje rejestracja w odpowiednim polu zbior¬ czym urzadzenia rejestrowego.Równiez wedlug wynalazku w urzadzeniu do rejestrowania calkowitej naleznosci za rozmowy telefoniczne na zasadzie odbioru impulsów licz¬ nikowych stosuje sie bebnowe magnetyczne urzadzenia zbiorcze, wspólne dla szeregu linii abonenckich, podlegajacych w regularnych od¬ stepach czasu i synchronicznie z dzialaniem be- %bna próbowaniu na obecnosc impulsów liczniko¬ wych, które zostaja nastepnie t zarejestrowane f ;%w odpowiednich po|ach zbiorczych, przydzielo- .r^ * nych do róznychrabonentów,, przy czym przewi¬ dziane sa urzadzenia do sporzadzania wyciagów indywidualnych zarejestrowan rozmów poszcze¬ gólnych abonentów i ujawniania ich na wspól¬ nym urzadzeniu wskaznikowym.W korzystnej postaci wykonania wynalazku stosuje sie beben magnetyczny z szeregiem ob¬ wodowych sladów, z których kazdy wspóldziala z tak izwana glowica zapisowa dla dokonania re¬ jestracji odpowiedniej informacji oraz z tzw. glowica odczytowa dla uzyskiwania odczytów.Najlepiej gdy informacja jest zbierana w ukla¬ dzie dwójkowym, przy czym moga byc zastoso¬ wane urzadzenia do odczytywania informacji dotyczacych wszystkich abonentów na skutek odpowiedniej czynnosci inicjatywnej, która mo¬ ze byc dokonywana w okreslonych odstepach czasu. Urzadzenie moze byc równiez wykona¬ ne tak, iz wyciagi poszczególnych rejestracji mo- ^ga byc sporzadzane samoczynnie z chwila, gdy którekolwiek z zarejestrowan osiaga pelna po¬ jemnosc zapisu.Wymieniony beben magnetyczny stanowic mo¬ ze równiez tarcza i tasma bez konca, aczkolwiek ksztalt cylindryczny jest najkorzystniejszy w praktyce. Zapisy takiego urzadzenia rejestro¬ wego posiadaja bardzo duza trwalosc, jezeli nie stosuje, sie specjalnych sposobów do ich zatar¬ cia,, tak iz nie ma zadnej obawy znikniecia ist¬ niejacego zapisu w razie przerwy doplywu pra¬ du lub jakiejkolwiek innej przerwy w dzialaniu urzadzenia.Korzystna postac wykonania wynalazku przed¬ stawiono . na rysunku, przy czym fig. 1 przed¬ stawia wykres wzajemnego stosunku czasowego poszczególnych impulsów sterujacych, fig. 2 — sposób laczenia ze soba impulsów z poszczegól¬ nych przewodów tak, iz sterowanie moze byc do¬ konywane za posrednictwem pojedynczego prze¬ wodu podczas kazdego z okresów, zarejestrowa¬ nych przez poszczególne przewody impulsowe, fig. 3— schemat obwodu pamieciowego, fig. 4 — ogólny schemat blokowy urzadzenia wedlug wy¬ nalazku, fig. 5—8 zas ulozone obok siebie w spo¬ sób podany na fig. 9, przedstawiaja schemat szczególowy urzadzenia wedlug fig. 4.Beben magnetyczny jest walcem, posiadajacym starannie przygotowana powierzchnie metalicz¬ na np. z niklu osadzonego elektrycznie i obraca¬ jacym sie w sposób ciagly z scisle ustalona szyb¬ koscia. Aczkolwiek powierzchnia bebna jest w rzeczywistosci jednorodna,, to jednak fakt roz¬ mieszczenia odpowiednich glowic odczytowych i zapisowych. cizieli ja na pewna liczbe sladów obwodowych. Ze wzgledu na rozmieszczenie przestrzenne glowice odczytowe i zapisowe od¬ noszace sie do poszczególnych sladów musza byc przesuniete wzgledem siebie, lecz ich dzialanie w stosownych chwilach moze byc latwo stero¬ wane przez odpowiednie impulsy czasowe. Ko¬ rzystne jest stosowanie regeneracji zapisu i ste¬ rowania za pomoca tzw. przewodów A i B.Z chwila przylaczenia potencjalu do przewodu A w jakiejkolwiek chwili, czesc sladu, która .wówczas przesuwa sie pod glowica zapisowa zmienia swoja rejestracje ma „0" lub utrzymuje rejestracje zerowa, natomiast z chwila przyla¬ czenia potencjalu do przewodu B zostaje zapi¬ sana lub utrzymana jedynka. Jezeli potencjal jest przylaczony jednoczesnie do przewodów A i B to dzialanie przewodu B przewaza i naste¬ puje zarejestrowanie jedynki.W urzadzeniu przedstawionym na fig. 4^8 be¬ ben posiada co,najmniej cztery slady: slad adre¬ sowy, zaopatrzony w stala informacje w posta¬ ci liczb od 1 do 100, odpowiadajacych stu abo¬ nentom i stanowiacych pojemnosc jednego sla¬ du; pierwszy slad przeniesienia, na którym jest rejestrowany numer wybrany na tarczy nume¬ rowej i nastepnie porównywany ze sladem adre¬ sowym; drugi slad przeniesienia, na który zosta¬ je przeniesiona rejestracja licznikowa wtedy, gdy jest sporzadzony wyciag i co najmniej je¬ den slad licznikowy, na którym rejestruje sie zapisy odpowiadajace liczbie rozmów lub jedno¬ stek zapisanych dla poszczególnych linii. Najle- r piej gdy kazdy slad obsluguje stu abonentów.Kazde pole zbiorcze odpowiadajace poszczegól¬ nej linii zawiera 18 oddzielnych pól, których dwa pierwsze sa uzyte do celów sterowania, pozosta¬ le zas sa przeznaczone do zbierania zarejestro¬ wan licznikowych w ukladzie dwójkowym.Na tej podstawie mozna zapisac ponad 60000' zarejestrowan, co prawdopodobnie -w zupelnosci wystarcza do celów praktycznych. W pierwszym sladzie licznikowym jedna pozycja odpowiada¬ jaca rejestracji abonenta jest pozostawiona na uboczu dla celów sterowania.Z bebnem, który dziala w sposób ciagly, wspóldziala urzadzenie probiercze kazdego sla-' du licznikowego, które bada w sposób ciagly od¬ powiadajaca sobie grupe przewodów liczniko¬ wych stu abonentów^ na obecnosc impulsów licz¬ nikowych. Jest wazna rzecza azeby szybkosc ba¬ dania byla wystarczajaca dla wykrycia wszelkiej zmiany w stanie przewodu licznikowego, a wiec w przypadku impulsów typu licznikowego sto¬ sowanych obecnie wymaganiu temu odpowiada próbowanie co 33 1/3 ms. Poniewaz jednak dlu- Nr patentu 37164 —i 2 Igosc impulsu licznikowego moze byc sterowana niezbyt dokladnie, przeto zastosowano urzadze¬ nie takie,, iz rejestracja ma miejsce wtedy, gdy zostaje wykryta przemiana od nieobecnosci do obecnosci impulsu licznikowego przy czym do¬ póki trwa impuls-zadna dalsza rejestracja nie nastepuje, stan ten zas trwa do czasu, gdy im¬ puls ostatecznie znika, tzn. gdy zachodzi prze¬ miana od obecnosci do nieobecnosci impulsu.Tak zwane impulsy zegarowe, które moga po¬ chodzic z samego bebna lub z oddzielnego zró¬ dla, steruja róznymi czynnosciami i sluza rów¬ niez do synchronizacji czynnosci badania prze¬ wodów licznikowych. Na wykresie wedlug fig. 1 linia górna przedstawia ksztalt fali napedowej, z której pochodza rózne impulsy, przy czym fa¬ la ta zawiera impulsy o jednakowych okresach i czasie powtarzania równym czasowi odpowia¬ dajacemu badaniu jednostkowego odcinka na bebnie. Linie TX1—TX18 przedstawiaja sposób, w jaki sa wytwarzane i powtarzane impulsy, kolejno odpowiednio do 18 jednostek, stanowia¬ cych calkowita rejestracje. Impulsy TZ, z któ¬ rych sa przedstawione tylko dwa, odpowiadaja poszczególnym licznikom. Impulsy TW, nie przedstawione na wykresie, odpowiadaja róznym sladom licznikowym, które sa zalatwiane kolej¬ no za pomoca wspólnego urzadzenia, dzieki cze¬ mu zapewnia sie znaczna oszczednosc. Jest to mozliwe, poniewaz jest wymagane odczytanie tylko jednego licznika naraz. Ponadto zastoso¬ wane sa tzw. impulsy ruchowe przedstawione u dolu fig. 1, które sa podobne do impulsów fa¬ li napedowej, lecz sa wezsze i wystepuja przy koncu impulsu zegarowego TX. Te impulsy ru¬ chowe sa zastosowane w obwodach pamiecio¬ wych.Na fig. 2 przedstawiono urzadzenie do wytwa¬ rzania impulsów, które stanowi polaczenie prze¬ wodów impulsowych ze wspólnym przewodem impulsowym, na którym otrzymuje sie impulsy w niejednakowych odstepach. Samo tylko pola¬ czenie razem róznych przewodów nie mogloby byc wystarczajace, gdyz byloby powodem wy¬ twarzania impulsów na wszystkich tych przewo¬ dach jednoczesnie z chwila pojawienia sie im¬ pulsów na jednym z przewodów. W urzadzeniu wedlug fig. 2 odpowiednie przewody impulsowe sa polaczone poprzez poszczególne prostowniki z siatka lampy katodowej VI, w ukladzie wtór¬ nika katodowego. Moc wyjsciowa pobiera sie z katody lampy. Impulsy beda zjawiac sie na przewodzie wyjsciowym równoczesnie, odpo¬ wiednio do impulsów któregokolwiek iz oddziel- .nych przewodów impulsowych, przy czym uni¬ ka sie niepozadanego sprzezenia zwrotnego róz¬ nych przewodów impulsowych.Fig. 3 przedstawia uklad obwodu pamieciowe¬ go, który jest zastosowany jako element laczni¬ kowy w ukladzie sterujacym, przedstawionym na fig. 5—8. Obwód pamieciowy jest obwodem przerzutowym przyjmujacym dwa stateczne sta¬ ny, z których jeden moze byc Uwazany jako stan normalny. Obwód ten moze byc wyprowadzony z tego stanu normalnego na inny stan, czyli stan wytracenia, pod wplywem odpowiedniego potencjalu przylozonego do zacisku wytracaja¬ cego Ii i przywrócony do stanu normalnego przez przylozenie potencjalu do zacisku przywra¬ cajacego h. Obwód pamieciowy posiada dwie triody V2 i V3, których siatki i anody sa skrzy¬ zowane w znany sposób i które zasilaja dwie dalsze triody V4 i V5 polaczone jako wtórniki katodowe, posiadajace obwody wyjsciowfe o ma¬ lej opornosci pozornej. Normalny potencjal wyj¬ sciowy, tzn. potencjal dodatni, gdy ulklad prze¬ rzutowy jest przerzucony w stan wytracenia otrzymuje sie z zacisku Oi, natomiast z zacisku Oi mozna otrzymac odwrotny potencjal wyjscio¬ wy, co jest wymagane w pewnych okolicznos¬ ciach. Ponadto dzialanie ukladu przerzutowego jest sterowane przez impulsy ruchowe przylo¬ zone do zacisku S. Dla prawidlowego dzialania ukladu jest pozadane zeby przerzucenie ukladu przerzutowego nie mialo miejsca zasadniczo az do konca danego impulsu zegarowego TX, tak, zeby fakt przerzutu nie uwydatnial sie w tym*" szczególnym stanie. W urzadzeniu przedstawio¬ nym na rysunku ani impuls wytracajacy przy¬ lozony do zacisku Ii, ani impuls przywracajacy przylozony do zacisku h nie moze byc skutecz¬ ny dopóki odpowiedni impuls ruchowy nie zo¬ stanie przylozony do zacisku S, dzieki czemu za¬ pewnia sie niezawodnosc dzialania ukladu.Na fig. 4 przedstawiono schemat blokowy urzadzenia wedlug wynalazku przy czyni czesci sladów tna ibebnie isa oznaczone jako pola z&kire- skowane. Górne pole MT1 przedstawia jeden ze sladów licznikowych, pirzy czym jest oczywiste, ze moze ich byc wiecej jezeli wymaga tego ob¬ sluga danej liczby abonentów. Beben zawiera poza tym pierwszy slad przeniesienia TT1, dru¬ gi slad przeniesienia TT2 oraz slad adresowy AT.Do kazdego sladu nalezy tablica rozdzielcza- oznaczona linia przerywana. Urzadzenie probier¬ cze SC bada kolejno przewody licznikowe 100 abonentów i przylacza potencjal do przewodu PM jezeli do badanego przewodu jest przylozo¬ ny impuls licznikowy. CL stanowi urzadzenie zegarowe, które wysyla impulsy do sterowania urzadzenia. Impulsy te powinny byc wytwarza¬ ne przez oddzielny slad na bebnie, chociaz sze¬ rzej stosuje sie pobieranie impulsów ze zródla Nr patentu 37164 3 —zewnetrznego o czestotliwosci sterowanej, które moze byc równiez wykorzystane do sterowania syniohroniicznego dzialania ibejbna. CP stanowi urzadzenie sterowania zawierajace tarcze nu¬ merowa i niezbedne klucze lacznikowe, za po¬ moca których telefonistka moze sterowac odczy¬ tywanie zarejestrowan licznikowych obciazaja¬ cych badz to jednego z abonentów, badz te wszystkich abonentów kolejno. Licznik CO rea¬ guje na impulsy przesylane z wyjsciowego urza¬ dzenia ^sterowniczego OG i wskazuje liczbe od¬ powiednich zarejestrowan.Z pierwszym sladem licznikowym wspóldziala¬ ja glowica odczytowa MR1 i glowica zapisowa MW1, a ponadto przewidziana jest dodatkowa glowica^ odczytowa AMR dla ulatwienia pracy, przesunieta o jedno polozenie licznikowe przed wlasciwa glowica odczytowa. Glowica odczyto¬ wa MR1 jest polaczona ze wzmacniaczem MRA, skad prad wyjsciowy przechodzi do urzadzenia konwersyjnego SL, które daje dwa prady wyj¬ sciowe w ksztalcie impulsów kwadratowych przy czym jeden obwód wyjsciowy urzadzenia SL daje impulsy odpowiadajace jedynkom zare¬ jestrowanym na sladzie licznikowym, drugi zas obwód wyjsciowy daje impulsy rejestrujace „0" (zera) zarejestrowane ma sladzie licznika. Tabli¬ ca sladów licznikowych zawiera równiez narza¬ dy A i B do zmiany rejestracji przy czym na¬ rzad A steruje (Zacieraniem tzn. zmiana „1" na „0", natomiast narzad B steruje, zapis kropek, tzn. zmiane „0" na „1". Jezeli obydwa narzady sa czynne jednoczesnie, to przewaza narzad B i nastepuje zapis „1".Narzad SE przyjmuje prad wyjsciowy z na¬ rzadów A i B, który zostaje przekazany do prób¬ nika impulsów PS a nastepnie do wzmacniacza MWA glowicy zapisowej MW1. W urzadzeniu stosuje sie normalnie ciagla regeneracje zapisu, tak iz urzadzenie przedstawione na rysunku sta¬ nowi calkowita petle. Mozna jednak stosowac odmienne wykonanie o odpowiednim doprowa¬ dzeniu pradu do narzadów A i B, przy czym próbki istniejacych zapisów moga byc pobierane przez przewody wyjsciowe urzadzenia SL.Jak juz zaznaczono szybkosc obrotowa bebna jest okreslona przez wymaganie, ze próbowanie abonenckich przewodów licznikowych powinno odbywac sie w znacznie mniejszych odstepach czasu niz czas trwania impulsu licznikowego, w przeciwnym razie zachodzilaby obawa, ze im¬ puls zostanie stracony w okolicznosciach nie¬ sprzyjajacych. Nie ma jednak specjalnego ogra¬ niczenia szybkosci z jaka mozna pobierac infor¬ macje z rejestru, a wzgledy ekonomiczne skla¬ niaja do stosowania urzadzenia wspólnego dla wszystkich sladów licznikowych. Narzad do przylaczenia sladów licznikowych dla umozliwie¬ nia czynnosci próbowania jest oznaczony przez MTS.: Przewody wyjsciowe z pojedynczego sla¬ du licznikowego maja oznaczenie SLM, nato¬ miast przewody wyjsciowe narzadu do przyla¬ czenia sladów kolejno laczone z poszczególnymi sladami licznikowymi sa oznaczone jako SLS, natomiast zwrotne przewody wyjsciowe jako SLS'.Kazda z tablic sladów przenoszenia zawiera podobne urzadzenie stanowiace petle regenera¬ cyjna, przy czym polaczenie z bebnem w przy¬ padku sladu przeniesienia TT1 jest uzyskane za pomoca glowicy odczytowej TLI i glowicy za¬ pisowej TW1. W tym przypadku nie ma potrze¬ by stasowania pomocniczej glowicy odczytowej.Siad przeniesienia TT2 równiez posiada podob¬ na tablice, przy czym glowice odczytowe i zapi¬ sowe sa oznaczone odpowiednio przez TR2 i TW2. Slad adresowy AT rózni sie od innych tym, ze zawiera stala informacje, tak iz nie sto¬ suje sie regeneracji i przy normalnym uzyciu stosuje sie tylko glowice odczytowe, a mianowi¬ cie glówna glowice odczytowa AR i pomocnicza glowice odczytowa AR'. Glowica odczytowa' AR zasila poprzez wzmacniacz ARA urzadzenie SL, z którego prowadza przewody wyjsciowe SLA.Pomocnicza glowica odczytowa AR' zasila po¬ przez podobny wzmacniacz ARA' urzadzenie SL skad [prowadza przewody wyjsciowe SLA', jak równiez zwrotne przewody SLA.Na. fig. 5—8 przedstawiono szczególowy sche¬ mat urzadzenia wedlug wynalazku, przy czym figury powinny byc ulozone.obok siebie w spo¬ sób uwidoczniony na fig. 9. Narzady A i B sta¬ nowia lampy katodowe, polaczone jako wtórni¬ ki katodowe w celu otrzymania obwodów wyj¬ sciowych o malej opornosci pozornej.Rozwazajac przebieg normalnej rejestracji im¬ pulsów licznikowych, wystepujacych w róznych licznikowych przewodach abonenckich nalezy zaznaczyc, ze do tego celu sa wymagane tylko slady licznikowe, które stanowia jedynie pola przydzielone do poszczególnych abonentów, z tym wyjatkiem, ze pierwsze pole abonenckie na pierwszym sladzie licznikowym jest wykorzy¬ stane do róznych celów sterowniczych. Sposób wykorzystania róznych sladów jest wyjasniony blizej za pomoca nizej podanej tablicy.Dopóki nie wystepuja impulsy na którymkol¬ wiek z przewodów licznikowych, czynnosc pró¬ bowania nie powoduje zadnej przemiany ob¬ wodu a uklad wejsciowy IC, przedstawiony na fig. 4 a znajdujacy sie z prawej strony fig. 8 jest nieczynny. Jezeli jednak impuls zostaje wykry¬ ty na przewodzie licznikowym PM w czasie od¬ powiadajacym pierwszemu polozeniu jednostko- Nr patentu 37164 — 4 — ¦wemu dla kazdego (Jicznika, to obwód pamiecio¬ wy MA zostaje uruchomiony i zapisuje te infor¬ macje piszac „1" w drugim polozeniu rejestru.Zostaje to dokonane przez otowód tozsamosci 0 zawierajacy przewód impulsu TX2 i normalne przewody wyjsciowe z obwodu pamieciowego MA. Normalny obwód wyjsciowy z kazdego ob¬ wodu pamieciowego jest przedstawiony jako wychodzacy z górnej czesci prostokata, nato¬ miast obwód zwrotny jest przedstawiony' jako wychodzacy z czesci dolnej. Potencjal jest do¬ prowadzony do siatki lampy VII, której katoda jest przylaczona do przewodów BM, przy czym przewód narzadu B prowadzi do sladu liczniko¬ wego.Jezeli w przypadku poszczególnego abonenta nie bylo na jego linii zadnego impulsu liczniko¬ wego przy poprzednim próbowaniu, .to nie ma poprzedniego zapisu w drugiej pozycji, tak iz pierwszy obwód przerzutowy obwodu pamiecio¬ wego MA nie zostaje przywrócony i pozostaje w stanie przerzutu. Wobec tego nastepuje joda¬ nie „1" do liczby juz zarejestrowanej w reje¬ strze w pozycjach 3—18. Takie dodanie „1" od¬ bywa sie w znany sposób przez zmiane wszyst- ¦ kich istniejacych zarejestrowan az do zmiany któregos „,0" na ,yl".Dodanie „1" nastepuje w tym samym dzialaniu poniewaz stan przerzutu obwodu pamieciowego MA sluzy do przylozenia potencjalu do siatki lampy VI0 i wobec tego do przewodu AM przy¬ laczonego do'katody tej lampy, tak iz jezeli ist¬ niejaca-rejestracja jest „1", to zostaje ona zmie¬ niona ma „0". Gdy jednak zostanie napotkane „0", to uklad tozsamosci utworzony przez ob¬ wód wyjsciowy obwo&u pamieciowego N MA i przewód impulsowy SLM' powoduje przyla¬ czenie potencjalu do przewodu BM co wywolu¬ je przewage nad potencjalem na przewodzie AM i powoduje zmiane rejestracji „0" na „1". Gdy jednak zachodzi zmiana to obwód wspólzalezno¬ sci przewodu SLM' i przewodów impulsów TX3—TX18 przywraca obwód pamieciowy tak, iz dalsze zmiany nie sa dokonywane. Przewidzia¬ no równiez trzeci obwód przywracania obwodu pamieciowego MA aby zapewnic, ze obwód pa¬ mieciowy bedzie nastawiony na nastepny rejestr jezeli cala pojemnosc poprzedniego rejestru ma byc wyczerpana.Jezeli jednak podczas nastepnej próby na prze¬ wodzie licznikowym panuje nadal potencjal wy¬ rózniajacy, to obwód pamieciowy MA bedzie znowu przerzucony ale na skutek zarejestrowa¬ nia „1" w drugim polozeniu bedzie równoczesnie przywrócony pierwszy obwód przywracajacy.Ma to miejsce równiez przy kolejnych próbach dopóki zachodza te same warunki. Gdy impuls licznikowy zanika, to obwód pamieciowy .nic bau dzie przerzucony i rejestracja w drugim polo¬ zeniu bedzie zatarta przez przylaczenie poten¬ cjalu do przewodu AM.Uklady przedstawione na rysunku zapewniaja, ze w odpowiedzi na impulsowanie jakiegokol- wiek numeru abonenta, przynalezne odczyty licznikowe ze stanowiska kontrolnego beda prze¬ sylane i nastawione na szybkobieznym liczniku, w którym moga byc odpowiednio ujawnione lub tez moga uruchomic drukarke.Ponadto i numer abonenta zostaje przeslany równiez w podobny sposób. Jezeli jest urucho¬ miony odpowiedni klucz nastawczy, to urzadze¬ nie w dalszym ciagu bedzie sporzadzec wyciagi rejestracji kolejno dla wszystkich abonentów.Wobec tego w odpowiedzi na poczatkowa czyn¬ nosc impulsowania dla wybrania abonenta, któ¬ rego rejestracja ma byc dokonana najpierw, ca¬ la zebrana informacje mozna wydostac przy uzyciu obwodów przedstawionych na rysunku.Nastepnie rejestracja zostaje zatarta w przygo¬ towaniu do dalszego liczenia. Gdy zachodzi po¬ trzeba, mozna równiez uzyskiwac zebrana infor¬ macje i pozostawic ja nienaruszona np. w przy¬ padku potrzeby (Sprawdzania stanu kazdego z poszczególnych rejestrów abonenckich.Uklad przedstawiony na rysunku zawiera równiez odpowiednie urzadzenia tak, ze w przy¬ padku zblizenia sie rejestracji do pelnej pojem¬ nosci sladu informacja o stanie licznika zostaje przeslana automatycznie a rejestracja przywró¬ cona do zera.Gdy jeden z abonentów dokonywa impulso¬ wania poszczególnego numeru za pomoca tar¬ czy numerowej, impulsowane cyfry sa utrwala¬ ne na pierwszym sladzie przeniesienia a reje¬ stracja nastepnie zostaje porównana ze sladem adresowym dla umieszczenia rejestracji liczni¬ kowej w odniesieniu do abonenta. Rejestracja zostaje nastepnie przekazana do drugiego sladu przeniesienia i zatarta w slaclzie licznikowym.Z drugiego sladu przeniesienia informacja zo¬ staje przekazana .do licznika a jednoczesnie zo¬ staje .przekazany adres pierwszego sladu prze¬ niesienia do odpowiedniego urzadzenia liczni¬ kowego lub rozdzielczego aby odniesc numer abonenta do jego rejestracji licznikowej. Jezeli stasuje sie automatyczne przelaczanie skokowe to zostaje w podobny sposób zalatwiona reje¬ stracja licznikowa odnosnie nastepnego abonen¬ ta, przy czym jego numer zostaje równiez prze¬ sylany, lecz w tym przypadku proces odczytyr wania zostaje zapoczatkowany na skutek po¬ przednio oznaczonej kropki kon#olnej nad da- Nr patentu 37164 — 5 —iyym liczniku. Numer abonenta zostaje otrzy¬ many./w odniesieniu do sladu adresowego.W ukladzie szczególowym .przedstawionym na - fig. 5 — 8 klucz KTI (fig. 5) zostaje uruchomiony najpierw dla wyibrania odpowiedniego sladu licznikowego a nastepnie zostaje uruchomiony klucz KA aby przelaczyc kontakty KAI na KA5.Nie wywoluje /to zadnego efektu az do urucho¬ mienia tarczy numerowej, natomiast przy pierw¬ szym przerwaniu styiku sprezynek impulsowych IP obwód paimiesciowy Ml zostaje wytracony ze stanu normalnego w pozycji pierwrszej czesci kontrolnej pierwszego sladu licznikowego, przy czym zapisuje „1" w pozycji drugiej przez przy¬ laczenie potencjalu do przewodu narzadu B pro¬ wadzacego do lampy VII i otwiera droge w po¬ zycjach 3—6 przez przylaczenie potencjalu do przewodu narzadu A prowadzacego do lampy V10. Jednoczesnie obwód pamieciowy M2 zo¬ staje wytracony ze stanu normalnego w pozycji ósmej lub pozycji czternastej pierwszego sladu przeniesienia w zaleznosci od tego, co zostanie najpierw napotkane bez kropki zajetosci w tych pozycjach np. w zaleznosci od tego, czy jest, czy tez nie ima cyfry juz zarejestrowanej. Na¬ stepnie obwód pamieciowy M2 przywraca do stanu normalnego obwód pomieciowy Ml i do- /daje „1" do-liczby zebranej na pierwszym sla¬ dzie przeniesienia odpowiednio do cyfry z na¬ rzadów A lub B. Jezeli to jest pierwsza czyn¬ nosc impulsowania to beda wolne zarówno po¬ zycje 9—12 pola rejestracji cyfry narzadu A, jak i pozycje 15—18 pola rejestracji cyfry narzadu B, wobec czego obwód pamieciowy M2 bedzie wytracony ze stanu normalnego w pozycji 8 a pole zbiorcze bejdzie wolne.Proces . powiekszania zebranej rejestracji dwójkowej o „1" odbywa sie, jak juz opisano, przez odwrócenie wszystkich elementów istnie¬ jacej rejestracji, dopóki jakies zero nie zostanie zmienione na „1". Odwrócenie istniejacych je¬ dynek, odbywa sie przez przylozenie potencjalu z przewodu narzadu A do lampy V6, natomiast wpisane „1" odbywa sie za pomoca przewodu SLT1' zawierajacego obwód tozsamosci za pomoca którego potencjal jest przylozony do przewodu narzadu B i przeniesiony do lampy V7. Ponie¬ waz istniejaca rejestracja jest „0" na wszyst¬ kich odpowiednich polach, przeto niezbedna zmiana zostaje dokonana, gdy jedynka zostaje zapisana w pozycji 9 a obwód pamieciowy M2 zostaje nastepnie przywrócony do normy. Gdy kontakty IP zostana nastepnie zamkniete, to ob¬ wód pamieciowy Ml jest niezdolny do przerzu¬ tu, a obwód pamieciowy M3 zostaje wytracony z normy w pozycji 2 i przez to dodaje „1" do liczenia czasowego w pozycjach 3—5 kontrolnej czesci pierwszego sladu licznikowego a nastep- ^ nie zostaje przywrócony do stanu normalnego.Gdy kontakty tarczy numerowej otwieraja sie znowu i to podczas nadawania tej samej cyfry, * to przed zapelnieniem pozycji 3—5 jedynkami obwód pamieciowy Ml zostaje ponownie prze¬ rzucony a liczenie czasowe zostaje zwolnione po czym dalsza jedynka zostaje dodana do reje¬ stracji na pierwszym sladzie przeniesienia. Pro¬ ces ten powtarza sie dla kazdego z dalszych im¬ pulsów w dalszym ciagu.Gdy wszystkie pozycje 3, 4 i 5 w kontrolnej czesci pierwszego sladu licznikowego maja za¬ rejestrowane „1", np. gdy jest zarajestrowana cyfra 7 'bez zmiany w polozeniu kontaktów tarczy numerowanej wskazuje to na koniec liczby. Ob¬ wód pamieciowy M3 pozostaje wiec wytracony ze stanu normalnego az do pozycji 6 i wlacza kropke w tej pozycji w kontrolnej czesci pierw¬ szego sladu: licznikowego, aiby dac ochrone za¬ jetosci. Równiez zostaje wlaczona kropka w po¬ zycji 7 na pierwszym sladzie przeniesienia i z kolei kropka w pozycji 8, aby dac ochrone zajetosci dla cyfry- narzadu A, a nastepnie ob¬ wód pamieciowy zostaje przywrócony ^do stanu normalnego.Uruchomienie tarczy dla nadania drugiej, cyfry powoduje powtórzenie procesu poniewaz jednak pola 9—12 beda zapelnione a kropka ochrony zajetosci bedzie zaznaczona, to abwód pamie- ' ciowy Ml omija czlon odnoszacy s'ie do pierw¬ szej cyfry aby wytracic ze stanu normalnego obwód pamieciowy M2 w pozycji 14. Obwód pa¬ mieciowy M2 powoduje wówczas dodanie „1" do drugiej cyfry. Podobnie z chwila ukonczenia dzialania obwód pamieciowy M3 czyni druga cyfre zajeta dajac znak zajetosci w polu 14.Znak zajetosci na pozycji 7 w pierwszym sla¬ dzie przeniesienia zapoczatkowuje porównanie ze sladem adresowym przez przerzut obwodu pamieciowego M4. Rozumie sie, ze kazdy ze sla¬ dów -przeniesienia wprowadza do dzialania tylko jeden zespól jednostek zbiorczych, lecz infor¬ macja w nich zawarta jest powtarzana przez caly slad. Dopóki tylko istnieje pewna róznica pomiedzy numerem wybranym na tarczy na pierwszym sladzie przeniesienia i róznynii nu¬ merami zebranymi na róznych odcinkach sladu adresowego, obwód pamieciowy M4 jest przy¬ wrócony trwale do stanu normalnego.' Gdy jed¬ nak zostaje osiagnieta tozsamosc, to obwód ten pozostaje wytracony ze stanu normalnego pod¬ czas nastepnego pierwszego okresu i daje kropke w pozycji pierwszej wymaganej rejestracji na Nr patentu 37164 fN odpowiednim sladzie jako sterowaniet odczy¬ towe.Przewody sladów licznikowych narzadów A i B, które sa wspólne dla wszystkich sladów, sa doprowadzone odpowiednio do lampy V8 i V9.Katody tych lamp sa [polaczone z obwodami toz¬ samosci, za pomoca których odbywa sie rozdzial pod kontrola impulsów TW na urzadzenie przy¬ dzielone do róznych sladów licznikowych, np. na lampy V10 i VII przydzielone indywidualnie do pierwszego sladu licznikowego. Przewody na¬ rzadów A i B, które naleza tylko do czesci kon¬ trolnej pierwszego sladu licznikowego, sa do¬ prowadzone jednak "bezposrednio do lampy V10 i VII.Prady wyjsciowe tych przewodów sa ograni¬ czone do kontrolnej czesci pierwszego sladu licz¬ nikowego przez zegar impulsowy TZ1, który steruje dzialanie obwodów pamieciowych Ml i M3. Jezeli klucz KA jest uruchomiony, to kon¬ takty KA2 zwieraja ;sie i wlaczona kropka po- powoduje przerzut obwodu pamieciowego M5, który zostaje odrazu przywrócony do stanu nor¬ malnego jezeli drugi slad przeniesienia nie jest wolny. Gdy drugi slad jest wolny, to obwód pamieciowy M5 zaciera liczbe zebrana w reje¬ strze na sladzie licznikowym, wlacza kropke w pozycji 2 na drugim sladzie przeniesienia, przenosi zebrana liczbe do drugiego sladu prze¬ niesienia i zaciera kropke w pozycji 7 pierw¬ szego sladu przeniesienia dla zakonczenia poszu¬ kiwania adresu. Sterowanie drugiego sladu prze- oiesienia odbywa sie za pomoca lamp V12 i V13; Przy nastepnym próbowaniu obwód pamiecio¬ wy M5 zostaje przywrócony do stanu normal¬ nego w pozycji 2 dzieki wlaczeniu kropki w tej pozycji na drugim sladzie przeniesienia.W tym czasie i przy nastepnych próbach sla¬ du przeniesienia obwód pamieciowy M6 bedzie wytracony ze stanu normalnego dla odjecia „1" z rejestracji na drugim sladzie przeniesienia, odpowiadajacej rejestracji przeniesionej ze sla¬ du licznikowego. Jednoczesnie zostaje wyslany impuls poprzez przawód PO prowadzacy do licznika szybkobieznego, który zostaje w ten sposób nasladowany zgodnie z rejestracja, jezeli jest pozadane utrwalenie informacji. Obwód pa¬ mieciowy M6 jest przywracany do stanu nor¬ malnego za kazdym razem, gdy nastepuje odej¬ mowanie; z chwila jednak gdy zapisana liczba zostanie zredukowana do zera, to pozostaje wy¬ tracony ze stanu normalnego i wtedy zostaje wytracony ze stanu normalnego obwód pamie¬ ciowy M7 w pozycji 18. Dzialanie obwodu pa¬ mieciowego M7 powoduje zatarcie rejestracji na drugim sladzie przeniesienia, utrzymywanie ob¬ wodów pamieciowych M5 i M6 w stanie normal¬ nym przez przylozenie ciaglego odpowiedniego potencjalu i nastepnie wytracenie ze stanu nor¬ malnego obwodu pamieciowego M8.Ten obwód pamieciowy nadaje wtedy impulsy adresu zarejestrowanego na 'pierwszym sladzie przeniesienia poprzez przewody TP, przy czym to dzialanie trwa tak dlugo, dopóki rejestracja obu cyfr ukladu mie zostana obydwie zreduko¬ wane do zera, w którym to czasie obydwa ob¬ wody pamieciowe M9 i M10 zostaja wytracone ze stanu normalnego, tak iz nie -moze juz po¬ wstac obwodu ponownego przerzutu ofowodu pa¬ mieciowego M8. Stan wytracenia obu obwodów pamieciowych M9 i M10 powoduje jeszcze zam¬ kniecie obwodu poprzez przewód PR*dla zapo¬ czatkowania dzialania odpowiedniego urzadze¬ nia drukujacego, a gdy to urzadzenie dokona czynnosci drukowania, to do przewodu PC zo¬ staje przylozony potencjal, co powoduje przy¬ wrócenie stanu normalnego obwodów pamiecio¬ wych M7, M9 i M10. Jezeli jednak klucz KB zostal nastawiony na zalatwianie stopniowe, to obwód pamieciowy M5 w czasie wytracenia ze stanu normalnego powoduje wlaczenie kropki w pierwszej pozycji nastepnej z kolei rejestra¬ cji .licznikowej, tak iz obwód pamieciowy M5 moze byc znowu wytracony ze stanu normalne¬ go a czynnosc sporzadzania wyciagu postepuje dalej do nastepnego polozenia licznikowego.W tym przypadku numer abonenta zostaje za¬ pisany na pierwszym sladzie przeniesienia przez obwód pamieciowy M5, przylaczajacy sygnal do odpowiedniego przewodu narzadu B. Obydwa narzady sa wtedy przygotowane do wysylania impulsów jak uprzednio.W celu rozpoczecia czynnosci samoczynnego odczytywania, gdy zostaje wyczerpana pojem¬ nosc jakiegokolwiek licznika wykorzystuje sie fakt, ze kropka zajetosci zostanie wtedy wlaczo¬ na w pozycji koncowej 18 pola zbiorczego a kon¬ takty KAI pozostana otwarte, co powoduje wy¬ tracenie ze stanu normalnego obwodu pamiecio¬ wego M5. W celu utrzymania prawidlowej ko¬ lejnosci czasowej pozadane jest stosowanie do¬ datkowej glowicy odczytowej dla sladu liczni¬ kowego, która jest przesunieta o jedno poloze¬ nie licznikowe przed normalna glowica odczyto¬ wa. Przewody wyjsciowe tej glowicy odczytowej sa oznaczone przez SLS'. Równiez jest koniecz¬ ne stosowanie dodatkowej glowicy odczytowej dla sladu adresowego, lecz w tym przypadku glowica jest ustawiona o jedno polozenie licz¬ nikowe poza zwykla glowica. W tym przypadku adres odczytu licznikowego nie jest rozpoznany przez czynnosc nastawiania tarczy numerowej, lecz zostaje odebrany przez pomocnicza glowice Nr patentu 37164 — 7 —Odczytowa i napisany na pierwszym sladizie prze¬ niesienia pod kontrola obwodu pamieciowego M5. Odbywa sie to za pomoca obwodu tozsa¬ mosciowego zawierajacego przewód SLA oraz przewody wyjsciowe obwodu pamieciowego M5.W tych okolicznosciach jest konieczne wskaza¬ nie tego sladu, na którym rejestracja jest ze¬ brana, co powoduje zapoczatkowanie czynnosci odczytowej. Ta informacja moze byc latwo uzy¬ skana przy uzyciu dalszych obwodów pamiecio¬ wych MT1, HT2 (fig. 8), które sa wytracane ,ze stanu normalnego selektywnie pod kontrola im¬ pulsów zegarowych sladu TW1, TW2, gdy obwód pamieciowy M5 jest wytracony a drugi slad przeniesienia jest wolny. Te obwody pamiecio¬ we zostaja przywrócone do stanu normalnego za pomoca impulsu na przewodzie PC, gdy dru¬ kowanie wyciagu rejestracji licznikowej zosta¬ lo ukonczone.Urzadzenie opisane wyzej zapewnia samo¬ czynne odczytywanie juz wtedy, gdy rejestra¬ cja w rzeczywistosci ,zostala dokonana tylko do polowy calkowitej pojemnosci. Bardziej scisle przyblizenie do pelnej pojemnosci moze byc osiagniete przez zastosowanie dodatkowego ob¬ wodu pamieciowego, który zostaje wytracony ze stanu normalnego pod wplywem obecnosci re¬ jestracji „1" w pewnej okreslonej pozycji, lecz zostaje przywrócony do stanu normalnego jezeli sa zera w kazdej z nastepnych .pozycji. Gdy jed¬ nak wszystkie te nastepne polozenia .zawieraja rejestracje „1", to obwód pamieciowy pozostaje wytracony tak, aby spowodowac wytracenie ze stanu normalnego obwodu pamieciowego M5 i w ten sposób zapoczatkowac stan samoczynne¬ go odczytywania. PL