Wynalazek niniejszy dotyczy broni samoczyn¬ nych, przy czym pojecie to obejmuje tutaj nie tylko sama bron jako taka, lecz równiez jeszcze dodatkowe mechanizmy (jak urzadzenia ladu¬ jace, doprowadzajace, amortyzatory zwrotne itd.), w których poszczególne ruchome narzady dzialaja w rytmie wystrzalów broni.Wynalazek ma szczególnie na celu uczynic bro¬ nie te takimi, by lepiej odpowiadaly, anizeli do¬ tychczasowe, róznym wymaganiem praktyki.Wynalazek polega, biorac pod uwage fakt, ze bronie omawianego rodzaju musza posiadac pew¬ na liczbe sprezystych ukladów zwrotnych, prze¬ znaczonych do wspóldzialania z narzadami su- wowymi lub wahliwymi, dzialajacymi w rytmie wystrzalów broni, zwlaszcza na wykonaniu, co najmniej, jednego z tych ukladów z drazka skre¬ canego, dzieki czemu otrzymuje sie (w stosunku do klasycznych rozwiazan, polegajacych na uzy¬ ciu sprezyn srubowych, wzglednie plytkowych, i wszelkiego innego rodzaju, gdzie szybkie od¬ ksztalcenia sprezyn powoduja wspóldzialanie i oddzialywacie znacznych sil bezwladnosci), zmniejszenie zajmowanego miejsca przez dany uklad zwrotny, wieksza latwosc jego umieszcze¬ nia, a zwlaszcza, zmniejszenie jego bezwladnosci, przy czym ostatnia ta zaleta ujawnia sie w moz¬ liwosci zwiekszenia rytmu wystrzalów broni.Wynalazek niniejszy, pomijajac glówne to urzadzenie, polega na pewnych innych, które stosuje sie najlepiej równoczesnie i o których bedzie obszerniej mowa pózniej.Wynalazek dotyczy szczególniej pewnych spo¬ sobów zastosowania, jak i pewnych rodzajów wykonania, wymienionych urzadzen, a zwlasz¬ cza dotyczy on jeszcze, jako nowy wytwór prze¬ myslowy, broni omawianego rodzaju, zaopatrzo¬ nej w te same urzadzenia, oraz szczególnych ele¬ mentów nadajacych sie do jej wykonania, jaki calych aparatów oraz przedmiotów zaopatrzo¬ nych w takie bronie.Wynalazek moze byc w kazdym razie dobrze zrozumiany na podstawie dalszego opisu, jak i zalaczonych rysunków, które sa oczywiscie przedsawione jedynie tytulem przykladu.Fig. 1 — 3 rysunków przedstawiaja schema¬ tycznie, odpowiednio w przekroju podluznym, w przekroju poprzecznym wedlug linii II— II na fig. 1, i w przekroju poziomym wedlug linii III — III na fig. 1, bron automatyczna, której uklad przyspieszajacy ruch zamka jest wykona¬ ny w mysl wynalazku.Fig. 4 przedstawia w przekroju poziomym od¬ miane wykonania mechanizmu zamkowego, zao¬ patrzonego w Uklad przyspieszajacy, stanowiacy przedmiot poprzednich figur.Fig. 5 i 6 przedstawiaja kazda w przekroju podluznym wedlug linii V — V na fig. 6 i w prze¬ kroju poprzecznym wedlug linii VI — VI na fig. 5 wyrzutnik tej broni automatycznej, przy czym uklad zwrotny wymieniowego wyrzutnika jest wykonany i osadzony wedlug wynalazku.Fig. 7 i 8 uwidaczniaja ostatecznie odpowie¬ dnio w widoku z boku i w przekroju wedlug linii VIII — VIII na fig. 7 uklad zakotwiczenia preta skrecanego, niesionego przez uklad zwrot¬ ny wyrzutnika, stanowiacego przedmiot fig. 5 i 6.Wedlug wynalazku, a szczególnie wedlug tego z jego sposobów zastosowania, jak i wedlug tego ze sposobów wykonania jego rozmaitych czesci, którym jak wydaje sie, natezaloby: przyznac pierwszenstwo, postepuje sie jak ponizej lub w podobny sposób, biorac pod UWage nastepu¬ jace zalozenia.Wiadomo, ze tego rodzaju bron winna posia¬ dac rózne uklady zwrotne, przeznaczone do wspóldzialania z narzadami ruchomymi mecha¬ nizmu zamkowego, dzialajacymi w rytmie wy¬ strzalów broni, przy czym omawiane uklady zwrotne sa jak dotad wykonywane w postaci sprezyn srubowych lub np. krazków Bellville'a.Wiadomo równiez, ze w dotychczasowych bro¬ niach samoczynnych, których rytm wystrzalów jest zwykle wysoki, ruchome czesci, z którymi wspóldzialaja Uklady zwrótnfe, poruszaja sie z bardzo wielkimi szybkosciami katowymi lub liniowymi.Byloby zatem pozadane, by dla takich szyb- kosci uklady zwrotne posiadaly mala bezwlad¬ nosc, co zwykle nie zachodzi w przypadku dó- tychczas uzywanych sprezyn srubowych, zwlasz¬ cza, gdy sprezyny te maja wyzwalac smaczne sily, w których to przypadkach m&sa ich {* skut¬ kiem tego ich bezwladnosc), jak równiez Ich ob¬ jetosc nie moga byc tak zmniejszone, jakby sie tego pragnelo.Streszczajac sie, stwierdzic nalezy, ze uzywa¬ nie sprezyn srubowych w broni automatycznej stanowi ze wzgledu na cechy takie, jak^ zajmo¬ wanie miejsca i bezwladnosc, charakteryzujace te sprezyny, przeszkode do uzyskania wysokiego rytmu wystrzalów i prowadzi w wielu wypad¬ kach do zwiekszenia rozmiarów skrzynki zam¬ kowej w celu umozliwienia umieszczenia w niej sprezyn omawianego rodzaju.Wedlug glównego zalozenia wynalazku, niedo¬ godnosci, charakteryzujace sprezyny srubowe Usuwa sie, stosujac w zamian jeden lub kilka drazków skreconych dla wytworzenia co naj¬ mniej, jednego lub1 wiecej sprezystych ukladów, które winna posiadac bron, by zawracac niektó¬ re narzady dzialajace w rytmie wystrzalów, przy czym narzady te moga byc poruszane zmiennym ruchem prostoliniowym, wzglednie ruchem wah- liwym.Istotnie takie drazki tersyjne posiadaja znacz¬ nie mniejsza bezwladnosc, anizeli sprezyny sru¬ bowe, a poza tym wykonuja one ruchy katowe wielkosci mniejszego rzedu, anizeli przesuniecia osiowe ruchomego konca równowaznych sprezyn srubowych. Poza tym drazki skrecane moga byc rozmieszczone w broni automatycznej w sposób o wiele wiecej racjonalny, anizeli sprezyny sru¬ bowe, gdyz w kierunku dlugosci dysponuje sie stosunkowo znacznymi rozmiarami) uwarunko¬ wanymi biegiem zamka, podczas, gdy w kierun- . ku szerokosci jest sie sila rzeczy w obecnosci pewnej liczby osi, na których sa osadzone czesci ruchome (jak wyrzutnik, kurek spustowy itd.i, które winny posiadac uklad zwrotny, do wyko¬ nania w postaci drazka skrecanego umieszczo¬ nego wewnatrz samej osi obrotowej rozpatry¬ wanej czesci.Ponizej przedstawia sie, tytulem przykladu, rozmaite sposoby zastosowania tego ogólnego urzadzenia do broni automatycznej, wykonanej w swej calosci w jakikolwiek odpowiedni zna¬ ny sposób.Tytulem przykladu zaklada sie zatem, ze bron posiada lufe 1, przedluzona ku tylowi skrzynka zamkowa 2, w której porusza sie blok zamko¬ wy 3, poddawany dzialaniu sprezyny amortyza¬ cyjnej 4. Skrzynka, ta moze byc zatrzyman* w tylnym swym polozeniu za pomoca tpMstu 5, rozrzadzanego ukladem &p^zy«$ym tak, *e wpa¬ da on w wykrój 5*, umi«cczOny w bloku zam¬ ka 3, a ten ostatni jeat aaopatrzony ag przodu w wyrzutnik wahliwy 6, przeznaczony do uchwy¬ cenia spodu luski, znajdujacej sie W komorfp na¬ bojowej. ; ••¦ '¦i^^ssi^t^^ff4i-"i-Tak wykonana bron mozna osadzic na stalej podporze jak, np. lawecie 7, przy zalozeniu spre¬ zyny tlumiacej 8.Tytulem przykladu nalezy wpierw rozpatrzyc zastosowanie wynalazku do narzadu, poruszane¬ go prostolinijnym ruchem zmiennym.Wiadomo, iz wskazanym jest zaopatrzyc opi¬ sana bron samoczynna w uklad sprezysty przy¬ spieszajacy, osadzony w dnie skrzynki zamko¬ wej 2 i przeznaczony do tlumienia ruchu bloku zamkowego 3 w koncu biegu powrotnego, oraz gwaltownego odrzucenia tego bloku ku przo¬ dowi.Wedlug wynalazku taki uklad przyspieszajacy wykonuje sie juz nie w postaci sprezyny srubo¬ wej, lecz jako uklad z co najmniej jednego draz¬ ka skrecanego, który osadza sie wówczas najle¬ piej równolegle, zgodnie z kierunkiem ruchu zmiennego narzadu zwrotnego.Najlepiej urzadzenie to wykonuje sie w taki sposób, ze ne równolegle do osi podluznej broni, np. uklad z pochylniami, zmieniajacy posuwowy ruch blo¬ ku zamkowego 3 pod koniec biegu powrotnego tego ostatniego, w ruch skrecajacy drazki wo¬ kolo ich osi, przy czym te podluzne drazki skre¬ cane sa przeznaczone do tlumienia ruchu po¬ wrotnego bloku zamkowego 3, a potym do od¬ rzucenia tego bloku ku przodowi W tym celu mozna np. zastosowac sposoby wykonania przedstawione na fig. 1 — 3, wedlug których wzdluz skrzynki zamkowej 2, a najle¬ piej pod jej dolna scianka osadza sie dwa drazki skrecane 9, zamocowane swymi przednimi kon¬ cówkami w skrzynce zamkowej 2, np. przez ich wtloczenie w otwory 2a. Drazki sa osadzone obrotowo skrecajaco tylnym ich koncem w lo¬ zyskach, stanowiacych calosc z skrzynka zam¬ kowa, przy czym lozysko to jest osadzone w otworze 2b, umieszczonym prawie tuz pod tyl¬ nym koncem skrzyki zamkowej.Na kazdym z tych drazków skrecanych 9 za¬ kleszcza sie na ich tylnych koncach dzwignie 10, przy czym obydwie dzwignie wchodza poprzez otwory, wykonane w dolnej sciance skrzynki zamkowej do jej wnetrza (tylna czesc tej osta¬ tniej).- Na przednich sciankach tych dwóch dzwigni 10 przewiduje sie pochyle plaszczyzny lOa, prawie ze prostopadle osadzone wzgledem dolnej scianki skrzynki zamkowej i tworzace wzgledem siebie kat, którego wierzcholek jest zwrócony w kie- Tunku tylu broni Na tylnej czesci bloku zamkowego 3 osadza sie rodzaj klina J i, posiadajacego dwie plaszczyzny lla pochyle wzgledem siebie, przeznaczone do wspóldzialania na koncu ruchu powrotnego blo¬ ku zamkowego z pochylymi plaszczyznami lOa w celu zmuszenia dzwigni 10 do oddalenia sie jednej od drugiej wskutek ruchu wychylnego, towarzyszacego skrecaniu drazków 9.Latwo wywnioskowac, ze taki uklad spowo¬ duje: z jednej strony efekt tlumiacy, odpowia¬ dajacy okresowi rozwierania sie dzwigni 10 w koncu biegu powrotnego bloku 3, a z drugiej strony, po tym efekcie tlumiacym, efekt przy¬ spieszajacy o wypadkowej skierowanej ku przo¬ dowi, który wywoluja nachylone powierzchnie lOa dzwigni 10, dzialajacych na pochyle powierz¬ chnie lla klina 11, stanowiacego calosc z blo¬ kiem zamkowym 3, przy czym ten ostatni znaj¬ dzie sie zatem w wyniku tego dzialania wyrzu¬ cony ku przodowi z przyspieszeniem okreslonym, sila skrecajaca drazków 9.Ciekawym jest zanotowac, ze stosowanie draz¬ ków skrecanych pozwala w tym przypadku zmniejszyc dlugosc broni. Istotnie wymienione drazki mozna umiescic pod skrzynka zamkowa, w przestrzeni normalnie riie wykorzystywanej (a wiec bez znaczniejszego zwiekszenia przekroju broni w tym odcinku), podczas gdy w mysl kla¬ sycznych rozwiazan, sprezyna przyspieszajaca typu srubowego byla umieszczana w karterze zewnetrznym przedluzajacym ku tylowi skrzyn¬ ka zamkowa, przy czym taki karter zwiekszal oczywiscie miejsce zajmowane przez bron pod wzgledem dlugosci.Na fig. 4 przedstawiono wyzej opisana odmia¬ ne sposobu wykonania, wedlug której powoduje sie wspóldzialanie powierzchni nachylonych lla stanowiacych calosc z blokiem zamkowym 3, przy czym w tym przypadku nie stosuje sie juz powierzchni pochylych, znajdujacych sie na dzwigniach 10, lecz krazki 12, najlepiej z zlob¬ kiem, osadzone swobodnie na wspomnianych dzwigniach, przy czym wymienione krazki 12 stykaja sie z krazkami 13, najlepiej gladkimi, równiez swobodnie osadzonymi na dzwigniach 10, które ujmuja w kierunku dna skrzynki zam¬ kowej i odbieraja podluzne dzialanie wywolane przez zetkniecie sie wymienionych krazków 12 z pochylymi powierzchniami lla. Osie tych kraz¬ ków sa osadzone nieco przesuwnie tak, aby mógl zachodzic w rzeczywistosci skutek transmisyjny przez zetkniecie sie plaszczyzn lla z krazkami 12, miedzy tymi ostatnimi, a krazkami 13 i miedzy krazkami 13 a dnem skrzynki zamkowej. Poza tym wskazane jest zastosowac dla duzej sred¬ nicy D krazków 12 i dla malej srednicy d ich wyzlobien wartosci takie, by stosunek D byl równy sinusowi kata, utworzonego przez plasz-czyzny pochyle wz*$edem osi broni: w ten spo¬ sób unika sie. poslizgów.Obecnie nalezy rozpatrzyc inny sposób zasto¬ sowania wynalazku, przy czym sposób ten od¬ nosi sie do rastoaowania ukladu sprezystego a drazkami skrecanymi dia zwrócenia do czyn¬ nego polozenia bloku, poruszanego ruchem wa¬ hadlowym, którego czestotliwosc odpowiada ryt¬ mowi wystrzalów broni W szczególnym tym przypadku istnieje korzysc osadzenia drazka skrecanego takiego ukladu sprezystego wewnatrz osi obrotu narzadu wah- liwego, przy czym wymieniony drazek jest sprze¬ zony za pomoca jednego z jego konców z czescia Unoszaca narzad wahliwy, a drugim koncem z narzadem wahliwym, a wiec nawet do osi wy¬ chylania wymienionego narzadu, o ile ten ostatni jest katowo zamocowany na swej osi W celu zobrazowania tego sposobu zastosowa¬ nia wynalazku do narzadu, posiadajacego ruch wahliwy, opisano tytulem przykladu, sposób wy¬ konania dotyczacy wyrzutnika 6 broni, który jest zamocowany katowo na swej osi i zawracany za pomoca drazka skrecanego 17.Wedlug tego sposobu wykonania, który obra¬ zuja fig. 5—<8, os wyrzutnika 6 wykonuje sie z rurki 18, na której czesci srodkowej osadza sie trwale wyrzutnik 6. Wymieniona czesc srodko¬ wa moze przedstawiac w tym celu profil wielo- boczny, np. o szesciu plaszczyznach. Kurke 18 osadza sie obrotowo w bloku zamkowym 3 i dra¬ zek skrecany Vt umieszcza sie wewnatrz wymie¬ nionej rurki 18. Jeden z konców drazka skreca¬ nego 11 laczy sie trwale z odpowiednim zakon¬ czeniem rurki 18% np. za pomoca ukladu rowko- wan J?a. Drugiemu zakonczeniu drazka 17 (za¬ konczeniu, który laczy sie katowo z blokiem zamkowym 3) nadaje sie ksztalt poprzecznego lba mloteczkowego I7b o przekroju trapezoidalnym, którego kat jest zwrócony na zewnatrz broni jak to wskazano na fig. 8. Dla osadzenia lba 17b sto¬ suje sie taki ksztalt lozyska 3c wykonanego w bloku 3, iz posiada ono na swych bocznych powierzchniach p, o które opiera sie leb I7b pod wplywem sily skrecajacej, która nadaje sie jej podczas jej osadzenia, nachylenie odpowiadajace sciankom lba, tak, ze wymienione plaszczyzny odgrywaja role ograniczników osiowych zatrzy¬ mujacych dla calosci drazka skrecajacego 17 i rurki A8. Szerokosc pomieszczenia 3c przewi¬ duje sie oczywiscie wieksza od szeroKosci lba 175 tak, ze ta ostatnia moze byc osadzona w swym lozysku z lekkim nachyleniem, koniecznym wskutek istnienia bocznych pochylych plasz¬ czyzn p.Osadzenie takiego ukladu o drazkach skreca¬ nych uskutecznia sie jak nastepuje: irtrzjmi^^ w miejscu wyrzutnik e, wprowadza sie calolc rurki 18 i drazka skrecanego 17 w jego lozysko z pewnym katowym wychyleniem lba i?b w sto¬ sunku do lozyska 3c. Omawiane wychylenie jest odzyskane podczas napiecia drazka skrecanego 17 i nawet przekroczone w celu umozliwienia osadzenia wymienionego lba, który ostatecznie wraca w swe polozenie pod pochyle powierz¬ chnie p.W kazdym razie, jakieby byly sposoby zasto¬ sowania wykonania, otrzymuje sie w wyniku bron, która w porównaniu do broni, w których calosc ukladów powrotnych jest wykonana z sprezyn srubowych, posiada liczne i rzeczy¬ wiste zalety, które wynikaja dostatecznie jasno z dopiero co przedstawionego opisu, tak, ze nie potrzeba dodatkowych tlumaczen na ten temat Oczywiscie, jak to juz wynika s tego eo wy*ej powiedziano, wynalazek nie ogranicza sie wcale do tego ze sposobów zastosowania, jak i do tych sposobów wykonania rozmaitych czesci które zostaly tutaj szczególniej opisane, lecz przeciw¬ nie wynalazek obejmuje wszelkie ich odmiany. PL