Stosowane nowoczesnie wysokie cisnienie gazu w gardzieli wielkiego pieca wywiera tak znaczny napór na duzy stozek zamkniecia gar¬ dzielowego, ze otwarcie tego stozka przeciw cisnieniu gazów wymaga sily dochodzacej do kilkunastu, a nawet kilkudziesieciu ton, co praktycznie biorac uniemozliwia otwieranie stozka. Jako wyjscie mozna zastosowac wyrów¬ nanie cisnienia nad i pod stozkiem. W celu te¬ go wyrównania, w chwili kiedy zachodzi po¬ trzeba otwierania duzego stozka, wprowadza sie do przestrzeni miedzystozkowej gaz o cis¬ nieniu równym cisnieniu gazów gardzielowych.Cisnienie to pozostaje niezmiennym przez caly czas otwierania i zamykania duzego stozka, po czym spada w celu umozliwienia otwarcia ma¬ lego stozka- Jest to osiagalne przez wypuszcza¬ nie gazu z przestrzeni miedzystozkowej i po¬ laczenie jej z atmosfera. Poniewaz w nowoczes¬ nym wielkim piecu cala praca zamkniecia gar- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wyna¬ lazku jegt inz. Zygmunt Krotkiewski. dzielowego jest calkowicie zautomatyzowana, to i dzialanie zaworu wyrównawczego musi byc równiez zautomatyzowane i uzgodnione w czasie z praca stozku zamkniecia gardzielowe¬ go. Za granica do powyzszych czynnosci sa stosowane dwa oddzielne zawory, z których je¬ den sluzy tylko do wpuszczania gazu, drugi tylko do wypuszczania. Zawory takie wymaga¬ ja znacznej sily do ich poruszania, sa wiec ste¬ rowane cylindrami pneumatycznymi lub hydra¬ ulicznymi z elektrycznym rozrzadem, który jest wlaczony do ogólnego systemu elektrycznej au¬ tomatyzacji zamkniecia gardzielowego. Takie urzadzenie jest drogie i skomplikowane i ma te wade, ze przy wilgotnej pogodzie rurki wy¬ dmuchowe cylindrów pneumatycznych tak sil¬ nie obmairzaja, ze wywoluja wstrzymanie pra¬ cy calego urzadzenia. Cylindry hydrauliczne tez musza byc chronione przed dzialaniem mrozu. Mysla przewodnia wynalazku jest zbu¬ dowanie takiego zaworu, który sam jeden mo¬ ze sluzyc do doprowadzania ; wypuszczania ga¬ zu z przestrzeni miedzystozkowej, co daloby moznosc wyeliminowania cylindrów pneumaty-cznych i uskutecznienia poruszania zaworu za pomoca prostego luzownika el^tromagne^i!^ nego wlaczonego do sieci ogólnej automatyza¬ cji. ' ' '-¦; -A ¦- ¦ ¦ Przyklad konstrukcyjnego rozwiazania zawo¬ ru wedlug wynalazku jest przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia'zawór w czasie napelniania, a na fig. i — w czasie wypuszczania gazu z przestrzeni miedzystozko- wiej.Gaz z gardzieli wielkiego pieca, po przejsciu przez oczyszczacz wstepny i pluczke, jest do¬ prowadzony rura i do dolnej czesci korpusu za¬ woru, którego, sztuciec 3 laczy ja z przestrze¬ nia miedzystoikowa 4. Na dolnej czesci 2 spo¬ czywa górna czesc 5 korpusu, posiadajaca sztu¬ ciec 6 wspólosiowy i o jednakowej srednicy z rura 1. Na górnej czesci korpusu znajduje sie kominek 7, sluzacy do odprowadzania gazu wypuszczanego z przestrzeni miedzystozkowej w atmosfere. Kominek 7 jest z góry zamkniety klapa 8, tak zrównowazona przeciwciezarem 9, aby cisnienie gazu odpowiadajace kilku cm slu¬ pa wody wystarczalo do otwarcia klapy. Po¬ miedzy wylotami rury l i sztucca 6, umieszczo¬ ny jest talerz zaworowy 10, polaczony rurowym drazkiem U z tloczkiem 12, majacym te sama srednice, co rura 2 i sztuciec 6. Tloczek Jest umieszczony w cylindrze 13, który na dlugosci nieco mniejszej niz droga ruchu tloka posiada wieksza srednice, dzieki temu tlok tylko w krancowych pozycjach szczelnie zamyka cylin¬ der, w srodkowej zas pozycji pomiedzy tlokiem, a cylindrem jest wolne przejscie. W dolnym dnie cylindra znajduje sie niewielki otwór 14, laczacy te czesc cylindra kominkiem 7 z atmosfera. Górna czesc cylindra jest polaczo¬ na wydrazeniem drazka U z przestrzenia po¬ nizej talerza zaworowego* Na drazku 11 zamo¬ cowana jest poprzecznica 15, która cieglami 16 jest polaczona z druga poprzecznica 17, umo¬ cowana do kotwicy luzowania elektromagnety¬ cznego 18 np. znanego systemu „eldro". Sila nosna luzownika powinna byc dwukrotnie wie¬ ksza niz ciezar ruchomych czesci zaworu, tj. talerza 10, drazka 11, poprzecznie 15, 17 oraz Ciegiel 16.LUzownik 18 otrzymuje impulsy z sieci auto- matyzacyjnej, dzieki czemu podnosi (fig. i) lub opuszcza (fig. 2) talerz zaworowy 10. Gdy ta¬ lerz jest opuszczony, gaz w rurze 1 o cisnieniu równym gardzielowemu, cisnie na talerz zawo¬ rowy w kierunku do. góry. Jednoczesnie takie same cisnienie gazu doprowadzanego przez wy¬ drazenie drazka 11 dziala w odwrotnym kie¬ runku na tlok 12, spychajac go w dól- Ponie¬ waz tlok jest sztywno polaczony z talerzem za¬ worowym 10, to obie sily dzialajace na te ele¬ menty wzajemnie sie równowaza i zawór jest dociskany do gniazda na rurze 1 tylko z sila ciezaru wlasnego ruchomych czesci zaworu.Gdy luzownik otrzyma impuls na przestawienie zaworu, talerz zaworowy raptownie skoczy do góry, otwierajac dla gazu droge do przestrzeni miedzystozkowej. Przy górnej pozycji talerza zaworowego cisnienie gazu na ten talerz i na tlok znosza sie wzajemnie tak samo, jak przy dolnej pozycji talerza, dzieki temu, ze sila lu¬ zownika dwukrotnie przekracza ciezar rucho¬ mych czesci, talerz zaworowy zostaje docisniec ty do gniazda 6 z ta sama sila, jak poprzednio byl docisniety do gniazda na rurze 1. W czasie przelotu talerza zaworowego w wolnej prze¬ strzeni pomiedzy wylotami rury 1 i sztucca 6, tlok 12 równiez znajduje sie w wolnej prze¬ strzeni w rozszerzeniu cylindra 13, dzieki cze¬ mu caly Uklad zostaje równiez odciazony od cisnienia gazu. Przeskok talerza zaworowego z dolu do góry, jak i w odwrotnym kierunku od¬ bywa sie w ciagu drobnego ulamka sekundy.W czasie tak krótkiego czasu, gaz z rury 1 otrzymuje otwarta droge w atmosfere przez ko¬ minek 7, jednak wylot gazu nie nastapi, gdyz masa klapy 8 i przeciwciezaru 9 oraz slupa ga¬ zu w kominku jest dobrana tak, aby w krótkim czasie przelotu cisnienie gazu nie moglo prze¬ zwyciezyc bezwladnosci tych mas. PL