PL36803B1 - - Google Patents

Description

Sposób wedlug wynalazku polega na wyko¬ nywaniu szlifów metalograficznych na drodze polerowania elektrolitycznego w podwyzszonych temperaturach i sluzy do badania mikroskopo¬ wego struktury i przemian przechlodzonego au¬ stenitu w stalach weglowych i stopowych. We¬ dlug sposobu tego próbke stali wygrzewa sie w piecu w zakresie austenitu w danych warun¬ kach czasu i temperatury, po czym chlodzi sie ja z szybkoscia ponadkrytyczna do temperatu¬ ry polerowania elektrolitycznego (ponizej 400CC), w której w7ykonuje sie szlif metalograficzny po danym czasie wytrzymania izotermicznego.Elektrolit, w którym przeprowadza sie pole¬ rowanie elektrolityczne sklada sie z kwasu orto¬ fosforowego (ciezar wlasciwy 1,7) i chemicznie czystego siarczanu amonowego. Elektrolit ten ijest trwaly do temperatury okolo 400°C i nie dziala trawiaco na stal bez przeplywu pradu.Wzajemny stosunek kwasu ortofosforowego i siarczanu amonowego przy optymalnych wa¬ runkach polerowania elektrolitycznego zmienia sie zaleznie od temperatury. Jako przyklad mo¬ zna podac nastepujace sklady elektrolitów: Temperatura OC 200 250 300 Sklad elektrolitu (NH4) 250 8 70 100 140 H3P04 1 cm3 130 100 60 *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wyna¬ lazku jest inz. Zygmunt Wójcik.Gestosc pradu wynosi niezaleznie od tempe¬ ratury okolo 60 A/dcm2, czas polerowania od 10 sekund do 3 minut.Chlodzenie i czyszczenie szlifów moze byc przeprowadzone w rózny sposób. Miedzy inny¬ mi proces ten mozna wykonywac elektrolitycz¬ nie w elektrolitach stosowanych do odczyszcza- nia powierzchni metali.Na przyklad w elektrolicie skladajacym sie a 70 g NaOH 20 g KCN 1000 cm* wody W tym przypadku szlif zalaczacie jako kato¬ de. Po przemyciu woda i wysuszeniu szlif Jest gotowy do obserwacji mikroskopowych.Znane sa dwie metody badania mikroskopo¬ wego przemian przechlodzonego austenitu.Metoda pierwsza polega na wygrzewaniu pró¬ bek stali w zakresie austenitu (przy dowolnych warunkach austenityzacji), chlodzeniu ich z szybkoscia ponadkrytyczna do temperatury wytrzymania izotermicznego, po czym po ochlo¬ dzeniu do temperatury pokojowej wykonuje sie szlif metalograficzny.Metoda ta w porównaniu ze sposobem wedlug wynalazku posiada dwie glówne wady, a miano¬ wicie nie pozwala na ujawnienie wszystkich szczególów struktury austenitu istniejacych w temperaturze wytrzymania izotermicznego (np. granic ziarn), oraz nie pozwala na stwierdzenie z cala pewnoscia, które skladniki strukturalne widoczne na szlifie powstaly w czasie wytrzy¬ mania izotermicznego, które zas przy pózniej¬ szym chlodzeniu próbki.Metoda druga polega na wygrzewaniu w za¬ kresie austenitu szlifów metalograiieznyeh w la- topionych rurkach kwarcowych, z których usu¬ nieto powietrze. Rurki wraz ze szlifami chlodzi sie z szybkoscia ponadkrytyczna w stopionych solach posiadajacych temperature wytrzymania Izotermicznego. Po wytrzymaniu izotermieznym tlucze sie rurke kwarcowa, szlif zas metalogra¬ ficzny umieszcza sie w specjalnym prózniowym stoliku mikroskopowym podgrzanym do tej sa¬ mej temperatury, która panowala w solach. Na¬ stepnie przez szybke kwarcowa obserwuje sie zmiany zachodzace na powierzchni szlifu. Zmia¬ ny te polegaja na tworzeniu sie (przy przemia¬ nie) wypuklosci wewnatrz ziarn austenitu. Me¬ toda ta w porównaniu ze sposobem wedlug wy¬ nalazku posiada nastepujace niedogodnosci.Wymaga urzadzen do otrzymywania wysokiej prózni, przy czym do obserwacji mikroskopo¬ wych konieczny jest specjalny mikroskop ze sto¬ likiem prózniowym, ogrzewanym piecem grzew¬ czym. Ze wzgledu na to, ze obserwacje mikro¬ skopowe przeprowadza sie przez plytke kwar¬ cowa, mozna stosowac tylko powiekszenie do 150-krotnych. Ze wzgledu na male powiekszenie przy obserwacjach mikroskopowych, jest ko¬ nieczna rzecza wygrzewanie próbek w bardzo wysokich temperaturach, w celu otrzymania duzego rozrostu ziarn. Obserwacje mikroskopo¬ we przeprowadza sie na szlifie, wykonanym na powierzchni próbki, która jest poddana ogrze¬ waniu w wysokiej temperaturze, przenoszeniu z wanny solnej do piecyka prózniowego itd., w zwiazku z czym szlif narazony jest na utlenie¬ nie i uszkodzenia mechaniczne.Przy stosowaniu sposobu wedlug wynalazku przy polerowaniu elektrolitycznym rozpuszcza sie powierzchniowa warstwe metalu, po wyje¬ ciu zas szlifu z elektrolitu jest on chroniony przed utlenieniem za pomoca warstewki anodo¬ wej i resztek elektrolitu.Sposób wedlug wynalazku moze sluzyc w la¬ boratoriach hutniczych do ujawniania ziarn au¬ stenitu w stalach konstrukcyjnych niezaleznie od ich gatunku i warunków austenityzacji. Jak wiadomo dotychczas stosowane w hutnictwie metody ujawniania ziarn austenitu sa posred¬ nie, to znaczy ziarna austenitu ujawnia sie za posrednictwem siatki cementytu, ferrytu, tlen¬ ków itd. Zachodzi przy tym czesto zmiana skla¬ du chemicznego badanej stali i w zwiazku z tym otrzymane wyniki nie sa miarodajne. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób badania przemian przechlodzonego austenitu w stali, znamienny tym, ze próbki stali wygrzewane w zakresie austenitu chlo¬ dzi sie z szybkoscia ponadkrytyczna do tem¬ peratury polctrowania elektrolitycznego, jpo czym poddaje sie je polerowaniu elektroli¬ tycznemu, przy zastosowaniu elektrolitu pra¬ cujacego w temperaturach do 400°C. t. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako- elektrolit stosuje sie mieszanine kwasu ortofosforowego z siarczanem amonowym. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i a, znamienny tym, ze po polerowaniu elektrolitycznym szlif chlo¬ dzi sie i odczyszcza w elektrolitach uzywa-. nych do odczyszczenia powierzchni metali, przy katodowym zalaczeniu próbki. Instytut Metalurgii im. Stanislawa Staszica Bitk. iaea z z. v. 57 100 b-5 T-13 PL