Glówne pomiary kabli olejowych najwyzszych napiec wykonywano dotychczas jedynie w la¬ boratoriach, gdzie dysponowano odpowiednimi napieciami i kosztownymi przyrzadami. W mysl wynalazku stworzono przyrzad, który umozliwia pomiary bledów, wystepujacych najczesciej przy montazu kabli tego rodzaju.Przyrzad pomiarowy wedlug wynalazku po¬ zwala na wykrycie zlego odgazowania kabli. Przy pomocy wymienionego przyrzadu mozna wykryc zarówno znajdujace sie w kablu powietrze, jak i gazy oleju lub mieszanke weglowodorów po¬ wstajaca przy wyladowaniach. Przeprowadzenie badan przy uzyciu tego przyrzadu ulatwi ocene pewnosci pracy calej linii kablowej.Przyrzad wedlug wynalazku sluzy do pomiaru stopnia odgazowania kabli olejowych. Poniewaz czynnosci regeneracji przy kablach olejowych sa *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr inz. Renald Wozniak. skomplikowane, nietrudno jest o popelnienie ble¬ du, który, nie bedac wykrytym przed oddaniem aparatury do ruchu? moze byc przyczyna awarii.Do bledów, wystepujacych najczesciej, zalicza sie przedostanie sie pewnej ilosci powietrza do ka¬ bla w postaci jawnej (w postaci banki) lub zwia¬ zanej z olejem (droga absorpcji).Zaznacza sie, ze w niegenerowanym kablu ole¬ jowym o dlugosci 1.000 m znajduje sie okolo 80 1 zaabsorbowanego powietrza. Kabel olejowy, któ¬ ry pracuje ze znacznym gradientem (okolo 10 kV/mm), jest bardzo wrazliwy na tworzace sie przy duzym wspólczynniku absorpcji szcze¬ liny powietrzne. Na skutek duzego natezenia pola elektrycznego w szczelinach tych powstaje jonizacja, która prowadzi do czesciowego zwe¬ glania izolacji i ostatecznie do przebicia elek¬ trycznego. Krótkotrwale próby napieciowe nie daja zadnego obrazu o stanie kabla, poniewaz opisane dzialanie niszczace moze trwac do trzech miesiecy. Z tego wlasnie wzgledu nalezy szcze-SM** **admm Mzf§mr*9s mtlstok iSStniaru ilosci powietrza w kablu. Zasada pomiaru opiera sie na, przedsprezaniu oleju do pewnego cisnie¬ niaM nastepnie wypuszczenia pewnej ilosci oleju równej* ilosciowo przyrostowi objetosci rozpre¬ zajacego sie powietrza w kablu. Poniewaz Wiel¬ koscia funkcyjnie niezalezna od cisnienia i tem¬ peratury jest ciezar zawartego w kablu powie¬ trza, wyprowadzono wzór, który umozliwia wy¬ liczenie tego ciezaru z otrzymanych parametrów pomiaru. Wynik koncowy przedstawia sie w po¬ staci wzoru: Pj Pt • V ^3 " RT PI gdiie poszczególne symbole oznaczaja: jednostke dlugosci, Pj — cisnienie poczatkowe w kablu, P* -- eistetente koncowe w kablu, V — wypuszczona objetosc oleju, R = stala gazowa powietrza, T — temperatura kabla, 1 — dlugosc kabla.Na ryiunku uwidoczniono tytulam *rxykladu przedmiot wynalazku, przy czym fig. 1 przesta¬ wia przyrzad pomiarowy, przygotowany do po¬ miaru, a lig. 2 i 3 przedstawiaja schematycznie odnosny uklad pomiarowy odpowiednio dla po¬ czatkowego i koncowego stadium pomiaru.Na fig. 1 liczba 1 oznaczono drewniana ^obudo¬ we przyrzadu w postaci skrzynki, liczba 2 -*- wy¬ logi boczne na zawiasach, sluzace do polepszenia statecznosci ustroju 9 liczba 3 — podpórke, licz¬ ba 4 — przegródke dla menzurki, liczba 5 —men¬ zurke, liczba 6 — rurki szklane przyrzadu, licz¬ ba 7 — banke szklana, liczba 8 — przesuwna skale metalowa z podlialka milimetrowa, licz¬ ba 9 — uchwyt w skali 8, liczba 10 —rtec za¬ warta w rurce szklanej 6, liczba U — rurki gu¬ mowe laczace poszczególne czesci rurki szkla¬ nej 6, liczba 12 — przylacze do kabla z zaworami, liczba 13 — late nosna na zawiasach a ltezba 14 — zawór spustowy rteci.Na fig. 2 liczba 21 oznaczono -kabel olejowy, liczba 22 — zbiornik cisnieniowy, liczba 24 — caly przyrzad pomiarowy a liczba 25 —zawory na bance szklanej.Czesc pomiarowa przyrzadu, okladajaca sie * nirek szklanych 6, banki 7, rurek gumowych 11 oraz przesuwnej skali 8, jest umieszczona na la¬ cie nosnej 13, Usztywnianej podczas pomiaru pod¬ pórka 3. W czasie transportu late te zaopatrzona u dolu w zawiasy uklada sie na dnie skrzynki drewnianej 1. Menzurke umieszcza sie w prze¬ gródce 4, wylogi zas boczne 2 mozna przylozyc do scianek obudowy 1. W ten sposób przyrzad pomiarowy jest przygotowany do transportu.Rtec wprowadza sie do rurek szklanych krótko przed pomiarem. Mozliwosc spuszczania rteci daje zawór spustowy 14.Sposób dzialania przyrzadu jest opisany nizej.Po ustawieniu przyrzadu we wlasciwym polo¬ zeniu (fig. 1) przylacza sie trzpien kabla 21 (fig. 8) do przylacza 12 banki szklanej 7. Olej, wyplywajacy pod cisnieniem zbiornika cisnienio¬ wego 22, napelnia banke szklana i podnosi rtec w rurkach szklanych przyrzadu 24 na poziom Pi.Po upewnieniu sie, ze zarówno w rurce szklanej jak i w bance nie znajduje sie powietrze, odlacza sie zbiornik cisnieniowy 22. Dokonujac odczytu slupa rteci na podzialce skali 8 otrzymuje£ie -cis¬ nienie Pi. Nastepnie wypuszcza sie pewna ilosc oleju z lranki -szklanej, przy czym olej w kablu, TOgpfggajac sie, wypelnia ponownie calkowicie banke. Odczyt na menzurce 5 (fig. 3) podaje wiel¬ kosc V, zas slup rteci spada do wartosci P2, która równiez odczytuje sie. Jak wynika- z podanego wyzej wzoru, pozostaje tylko jedna niewiado¬ ma 77 poniewaz zarówno stala gazowa powietrza, jak i dlugosc kabla sa znane. Temperature kabla mozna przyjac w granicach od tz = + 5 °C (zima) do ti = 4- 15 °C (latem). Zalozenie pewnej przy¬ blizonej temperatury kabla moze obarczyc me¬ tode pomiarowa uchybem nie przekraczajacym 33 %, co jest bez znaczenia praktycznego. Za¬ znacza sie, ze wyzej opisany sposób pomiaru ilosci powietrza w kablu olejowym umozliwia skuteczniejsze ujawnianie pustych przestrzeni w kablu niz najbardziej czula metoda. pomiaru strat dielektrycznych, np. przy uzyciu mostka Schering'a, PL