j* V^TEV Opublikowano dnig 30 wrzesnia 1954 B30jt S/oo POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 36336 KI. 58 a, 7 Zaklad Sieci Elektrycznych Rsessów*) przedsieniorstwo Panfjtwowe (Rzeszów, (Polska) Karbownica hydrauliczna do zaprasowywania metalowych zlaczek na koncach laczonych przewodów elektrycznych Udziejpno patentu z moca od dnia 12 stycznia 1852 r.Karbownica wedlug wynalazku przeznaczona jest do laczenia przewodów róznych przekrojów na sieciach elektrycznych i wykonana jest jako prasa hydrauliczna, stanowiac ulepszenie istnie¬ jacych karbownic. Uwidacznia gie. to ul»p«^nie w minimalnym zuzyciu sily ludzkiej, wadpe przy¬ rzadów, wygodzie, oraz oszczednosci cza^u pracy, poniewaz czesto przy zastosowaniu innych kar¬ bownic potrzeba jest do obslugi dwóch pracow¬ ników.Karbownica hydrauliczna moze pracowac w trudnych warunkach terenowych, ze wzgledu na dostateczne zabezpieczenie czesci ruchomych, usuwa mozolne krecenie sruba podczas karbowa¬ nia, jak to bywa w przypadku uzycia innych kar¬ bownic.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest ob. Franciszek Dziura.Praca karjbowinjcy hydraulicznej odbyta sie przez wtlaczanie oleju transformatorowego pom¬ pa ssaco-tloczaca pod tlok, ma którym osadzona jest matryca.Po wykonaniu pracy olej wraca z powrotem do zbiornika.Kadlub, cylinder roboczy i czesci pomocnicze karfcownicy hydraulicznej, wykonane sa ze stali maszynowej.Cylinder roboczy tworzy calosc kadluba wraz z gniazdkami zaworu ssacego i tloczacego i obsa¬ da matrycy górnej, polaczonej z nim za pomoca kolka i znajdujacej sie po stronie zewnetrznej tloka. Y? dnie cylindra wkrecona jest wkretka z gniazdem zaworu tloczacego. Tlok wykonany jest ze stali, wewnatrz zas jest wydrazony w celu zmniejszenia ciezaru (przy odpowiedniej grubos¬ ci scianek) z przypawanym dnem. Dla zapewnie¬ nia szczelnosci tloka zastosowane jest dodatkowo szczeliwo w postaci krazka skórzanego, przykre-conego do spodu tloka. Na tloku wytoczone sa trzy rowki Uszczelniajace. Jako pompe ssaco-tloczaca zastosowano cylinder z tlokiem" z pompy paliwo¬ wej samochodowego silnika Diesla. Pompa ssaco- tloczaca wtlacza olej. pod tlok matrycy z maksy¬ malnym cisnieniem 250 ata, za pomoca dzwigni, tj. ramienia o przekladni 1:10.Dzwignia ta jest wydrazona w celu zmniejsze¬ nia ciezaru, przy zachowaniu dostatecznej wy¬ trzymalosci.Jako ciecz tloczaca, zastosowano olej transfor¬ matorowy z uwagi na utrzymanie jednakowej ge-' Mosci w czasie zmian temperatury.Zbiornik na olej sluzy zarazem jako drugie ra¬ mie dzwigni i wykonany jest z rury stalowej cien¬ kosciennej.W obsadzie zewnetrznej osadzona jest za pomo¬ ca kolka matryca górna, która wraz z matryca dolna, osadzona w tloiku, tworzy szczeki karbow- nicy.Opisana karbownica hydrauliczna za pomoca karbowanych mirek mozna laczyc przewody z róz¬ nych metali.Karbownica wedlug wynalazku jest przedsta¬ wiona na rysunku w przekroju przez os cylindra i os zbiornika oleju.Za pomoca dzwigni ruchomej 1 otwiera sie za¬ mek i podnosi sie obsade matrycy górnej 2 w ce¬ lu zalozenia w szczejki karbownicy 3 przewodów z nasadzona zlaczka w postaci odcinka rurki.Równoczesnie zapadka 4 zaczepia za zab matrycy górnej 2, a nastepnie naciska sie te zapadke w celu zwolnienia jej, jak to jest przedstawione na rysunku.Nastepnie wykonuje sie ruch pionowy druga dzwignia ruchoma — ramieniem 5, polaczona sworzniem uchwytu tlokowego 6 z uchwytem tlo¬ ka 7 i tlokiem 8.Tlok 8, wykonujac ruch w góre, ssie olej tran¬ sformatorowy ze zbiornika 9, podnoszac kulke 10 zaworu ssacego. Przy wykonywaniu ruchu tloka 8 pomtfki w dól, kulka 10 zaworu ssacego dociska sie do gniazda, przez co zamyka sie otwór ssacy, a podnosi sie kulka 11 zaworu tloczacego i olej dostaje sie pod tlok 12 matrycy, który z kolei przesuwa sie wskutek wytwarzanego cisnienia.Czynnosc te powtarza sie dotad, az wyczuje sie reka na ramieniu 5 opór, który nie moze byc po¬ konany.Jest to znak, ze szczeki karbownicy 3 ze¬ szly sie i wykonaly odpowiednie wglebienie na zlaczu rurowym, w którym znajduja sie przewo¬ dy. Nastepnie odkreca sie w lewo zawór 13 za po¬ moca preta 14, przez co zwalnia sie kulke 15 za¬ woru spustowego, wtedy olej spod tloka 12 matry¬ cy wraca do zbiornika 9.Z kolei otwiera sie zamek ruchomy dzwignia 1, zapadka 4 zaczepia zab na obsadzie 2 matrycy górnej, nastepnie podklada sie w miejsce, ozna¬ czone literami A—A, miedzy matryca górna a dol¬ na, zlaczke z przewodem lub inny odpowiedni przedmiot, który sluzyc móglby, jako klin, i cofa sie tlok 12 matrycy do dolnego punktu wyjscio¬ wego. Tlok 12, cofajac sie, przetlacza olej do zbiornika 9. Nastepnie przez pokrecenie w prawo wrzeciona 13 i docisnieciu kulka zaworu spusto¬ wego 15, otwór zamyka sie i olej powraca z cy¬ lindra do zbiornika.Wszystkie powyzsze czynnosci trwaja okolo 30 sekund.Po przesunieciu przewodu ze zlaczka, na której zostalo wytloczone wglebienie w szczekach kar¬ bownicy 8, czynnosci powtarza sie, uzyskujac nastepne wytloczenie w zlaczce i przewodach.Rura ssaca 17 siega do polowy zbiornika 9, aby przy czesciowej stracie oleju i pracy kar¬ bownicy w polozeniu skosnym, olej mógl docho¬ dzic do cylindra. W tym tez celu w zbiorniku znajduje sie trzy razy wiecej oleju, jak potrzeba jest do normalnej pracy.•Szczeki karbownicy B sa wymienne w zalez¬ nosci od przekroju zlaczy rurowych. W celu za¬ pobiezenia samoczynnego wysuwania sie szczek sluzy kolek 18. PL