Przedmiotem wynalazku jest konstrukcja bu¬ dowy duzego silosu z normalnych cegiel o wy¬ miarze 12X25X6 bez zbrojenia zelazem, zamiast stosowanego dotad zazwyczaj wysokiego gatunku zelbetu. Z punktu widzenia higieny zboza stoso¬ wanie samego muru ceglanego ma te przewage nad zelbetem, ze posiada znaczna odpornosc na zimno, goraco i wilgoc, jak równiez unika sie nadmiaru wody pochodzacej od pocenia sie be¬ tonu. Do tego dochodzi jeszcze oszczednosc na zbrojeniu i prawie nieograniczona mozliwosc na¬ dania odpowiedniej architektury, w przeciwien¬ stwie do zelbetu z jego trudnymi do formowania cienkimi sciankami. Trudnosc stosowania murów ceglanych do budowy silosów polega na pokony¬ waniu sil rozciagajacych, wystepujacych na ob¬ wodach scian i wyniklych z silnego parcia zbo¬ za w komorach silosu. Stosowanie podpór podob¬ nych do stosowanych przy budowlach kosciolów nie jest tu wlasciwe. Pochlonelyby one olbrzymie ilosci murów, bez korzysci dla uzytkowanej prze¬ strzeni podrazajac tym samym znacznie koszty budowy w stosunku do kosztów zelbetu. Rów¬ niez i wyglad estetyczny silosów z silnymi pod¬ porami bylby malo zadawalajacy.Wedlug wynalazku parcie .poziome dzialajace na sciany zewnetrzne komór silosów jest prze* jete przez zespól stosunkowo cienkich, ale glebo¬ kich murów podporowych (zastrzalowych), które sa usztywnione posrednimi i poprzecznie prze¬ biegajacymi sklepieniami plaskimi. Pozostale tak w wielu kondygnacjach powierzchnie sa celowo, przy zamykajacej je od zewnatrz soianie wyko¬ rzystywane jako zespól stropów magazynowych do zboza. Osiaga sie przez to architektonicznie zadawalajacy wyglad, otrzymujac przez urza¬ dzenie okien w zamykajacej scianie lepsze oswie¬ tlenie sitropów magazynowych.Na rysunku fig. 1 przedstawia przekrój piono¬ wy silosu, fig. 2 — przekrój pozicmy wzdluz linii II — II na fig. 1, fig. 3 — pionowy przekrój wzdluz linii /// — III na fig. 1, fig. 4 — prze¬ krój poziomy silosu o innym przekroju komór, fig. 5 i 6 przedstawiaja w wiekszej podzialce szczególy wykonania scian komor, przy czym fig. 5 przedstawia widok dolnej, a fig. 6 — widokgórne] czesci sciany komory. Mury podporowe sa oznaczono litera «*, laczace zas Je plaskie skle¬ pienia poprzeczne — litera a Odcinki murów podporowych oddzielone w poszczególnych kon¬ dygnacjach przez wymienione sklepienie sa ozna¬ czone litera mi, mjimj odpowiednio do wysoko¬ sci danego pietra. Poprzeczne sklepienia e, które tworza stropy kondygnacji, wystaja na zewnatrz poza mury podporowe m i sa zwiazane ze sciana a, przechodzaca przez cala wysokosc i dlugosc budowli silosów, powstale przez mury podporowe i sklepienia komary sa tym samym zamkniete od zewnatrz. W ten sposób powstaje przez po¬ dzial murami podporowymi caly szereg boksów, które za pomoca chodnika o sa ze soba pola¬ czone. Dolna czesc zespolu podpór moze byc do¬ wolnie rozwiazana. W murach podporowych (fig. 1 i 3) sa przebite otwory c2, wskutek czego pow¬ staje hala przykryta sklepieniami krzyzowymi ci, do której moga wjechac pociagi ze zbozem. Moze byc równiez przeciagnieta rampa az do zewne¬ trznego obrzeza murów podporowych. Mury pod¬ porowe przechodza wtedy w fundament jako mury pelne i na miejscu poprzednio wymienio¬ nego otworu wystepuje maly otwór c*, sluzacy do przejezdzania wagi workowej. Ochrona zboza przed wplywami atmosferycznymi urzadzona zo¬ staje przed murami podporowymi jako lekka hala lukowa, która sklada sie tylko z luków pasowych i nalezacych do nich zewnetrznych lekkich slu¬ pów oraz z pokrycia drewnianego. Zewnetrzne slupy luków pasowych moga byc polaczone po¬ przecznymi Hukami z powodu wystepujacego na¬ cisku. Luki pasowe, biegnace w kierunku mu¬ rów podporowych moga, wystepujac przed lica tych murów, sluzyc jako chodnik obslugi o stro¬ pów magazynowych. Boksy magazynowe e moga byc przedluzone do zewnetrznego obrzeza murów podporowych. Komory e przeznaczone do stalego magazynowania siegaja pod pochylosc dachu i to tym wyzej, im blizej leza srodki budowli silosów.Mury podporowe musza byc dlatego równiez az do dachu prowadzone, przez co powstaja tu pod¬ pory dla ukosnie wznoszacych sie sklepien plas¬ kich w rodzaju sklepien e, które wystepuja tu na miejscu stosowanego zazwyczaj lekkiego pokry¬ cia dachowego. Tym sposobem zostaje tu poko¬ nana wada wszystkich dzisiejszych silosów zbo¬ zowych, mianowicie niedostateczna izolacja ich przed poludniowymi promieniami slonecznymi.Na poddaszach w wiekszosci silosów panuje w pekii lata czesto upal, który przenika do ko¬ mora niweczy wlasciwa korzysc izolowania scian w górnych partiach silosów. Izolacja za pomoca sklepien dachowych jest bardzo skuteczna, moze byc tez w pasach nad wierzcholkiem sklepienia wzmocniona przez plyty izolacyjne, ulozone mie¬ dzy konstrukcjami drewnianymi dachu, pokry¬ tego dachówka. Komory e (fig. 1) sa przykrywane plaskimi sklepieniami kopulastymi. Przez obrys kopuly nic sie nie traci na objetosci zboza, gdyz ziarno uklada sie wedlug kata naturalnego zsy¬ pu. Podobnie jak ciezar sklepienia dachowego korzystnie dziala jako zwiekszenie ciezaru wlas¬ nego systemu podporowego, tak równiez i tu cie¬ zar sklepienia komór dziala dodatnio, szczególnie na górna czesc wolnych scian d. Osiassiieta tu przez sklepienia dachowe izolacja zostaje przez sklepienia komór podwojona Przy komorach szesciobocznych (fig. 4) prowadzi sie sklepienia dachowe prostolinijnie, bez wzgledu na osadze¬ nie komór. Puste przestrzenie pomiedzy komo¬ rami, lezace w kierunku murów podporowych, sa wykorzystane do stworzenia przyczólków lu¬ ków pasowych m7.Wprowadzenie komór w wokia przestrzen da¬ chowa obniza znacznie koszty budowy na jedna tone: korzysc, jaka to daje jest ta, iz mozna zre¬ zygnowac z zastosowania transporterów w jednej plaszczyznie lub przesylania transporterem do lewego i prawego rzedu obok lezacych komór.Przy przedlozonym zastosowaniu moze zawsze jeszcze wierzcholkowy transporter obsluzyc dal¬ sze rzedy komór po obydwu stronach, które leza glebiej; trzeci rzad komór moze byc obsluzony przez transporter drugiego rzedu i przez trans¬ porter trzeciego rzedu, którymi mozna dostarczac zboze na stropy magazynowe lezace nazewnatrz i gjebiej. Jest tu wiec mozliwe róznorodne stoso¬ wanie transporterów. Czesciowy przekrój (fig. 1) odpowiada rzutowi poziomemu czterokatnych ko¬ mór wedlug fig. 2. W przeciwienstwie do tego rodzaju komór posiada o wiele wieksze korzysci stosowanie komór szesciokatnych w zalozeniu, ze oba rodzaje komór posiadaja ten sam system mu¬ rów podporowych. Komora szesciokatna zbliza sie bardziej do kola, niz caterokatna ze scietymf naroznikami, w odniesieniu do przekroju tej ko¬ mory w przeswicie potrzeba mnie) masy muru, niz przy komorze czterokatnej. Proste odcink* sciany d miedzy punktami wezlowymi sa wiele krótsze, gdyz wystepuje szesc czesci sciany za¬ miast czterech, co daje w efekcie mniejsze mo¬ menty zginajace w srodku sciany. Przekrój ko¬ mory moze byc wykonany przy tej samej wy¬ trzymalosci sciany o wiele wiekszy. Komory sze¬ sciokatne nie mogly byc stosowane, gdyz ich zy¬ gzakowate sciany zewnetrzne tworzyly niemoz¬ liwy arohitelDtonicznie ksztalt i wskutek ciaglego zalamywania murów zewnetrznych, jak i dodat¬ kowej izolacji wzrastaly znacznie koszty budo¬ wy. System murów podporowych wedlug wyna- — 2 —lazku usuwa te wady. Mury podporowe (fig. 4) sa takze przewidziane od strony czolowej silosów.Nie wystarcza tu jednak tylko zakladac mury podporowe mozliwie gleboko, gdyz ze wzgledów statycznych jest konieczne, by mialy one duzy ciezar wlasny, azeby mogly wytrzymac z wystar¬ czajacym-bezpieczenstwem potezne parcie zawar¬ tego w komorach zboza. Zostalo to osiagniete przez zastosowanie podciagnietych az pod dach sklepien. Jest tu jeszcze w stosunku mas murów podporowych do parcia materialu wypelniajacego komory dalszy moment godny uwagi. Na skutek wypelnienia wystepuja w komorach naprezenia rozciagajace, które moga doprowadzic do pow¬ stania rys przebiegajacych prostopadle. Azeby tego uniknac zastosowano w murach podporo¬ wych m\ — -wif luki pasowe nt — n& które przez swój przesuw wywoluja w scianach komór na¬ prezenia sciskajace. Stosunek do rozpietosci lu¬ ków pasowych jest przy tym tak dobrany, ze na¬ prezenia sciskajace w scianach komór znosza w calosci lub w wiekszej czesci wystepujace przy pózniejszym wypelnieniu komór naprezenia roz¬ ciagajace. Azeby zapewnic skutecznosc luków pasowych sa przewidziane ponad nimi w murach podporowych pomiedzy nimi rozpietych sklepie¬ niach szczeliny dylatacyjne /i — ft. Szczeliny te sa po wykonaniu budowli w stanie surowym wy¬ pelniane zaprawa cementowa, gdyz z wytworze¬ niem naprezen sciskajacych, wywolanych w scia¬ nach komór przez luki pasowe, zostalo ich zada¬ nie spelnione. Z tego samego powodu zostaje przestrzen o wysokosci strzalki pod lukami póz¬ niej zamurowana. Luki pasowe sa odciazone od wzmozonego cisnienia, wywolanego w murach podporowych pózniejszym ciezarem stropów ma¬ gazynowych od wypelnienia zbozem. Oprócz tej jednej szczeliny dylatacyjnej, zalozonej ponad wierzcholkiem luku pasowego, moga byc przewi¬ dziane jeszcze dalsze duze szczeliny h ponad dwoma oporami, jak to w powiazaniu z najwyz¬ szym lukiem n* (fig. 1) jest zaznaczone. Tym sa¬ mym zostaje tu pokonane wystepujace, przy jed¬ nej tylko srodkowej szczelinie, dzialanie wsporni¬ kowe, dajac przez to zwiazane z tym odciazenie luku pasowego. Do wytworzenia tu bez jakiego¬ kolwiek zarzutu przesuwu o dokladnie okreslo¬ nej wielkosci moga oprócz tego byc zastosowane jeszcze i przeguby w lukach pasowych. Przy za¬ stosowaniu szesciokatnych komór (fig. 4) prze¬ nosi sie cisnienie luków pasowych sciany podpo¬ rowej wskutek osadzenia komór we wszystkich kierunkach cisnien, we wszystkie strony na ca¬ lym obwodzie silosu. Dlatego do osiagniecia wspomnianego celu nie jest rzecza konieczna za¬ opatrzenie wszystkich murów podporowych w lu¬ ki pasowe i szczeliny dylatacyjne, wystarcza przewidziec je przy poszczególnych podporach, co daje oszczedniejsze wykonanie budowli. W przy-? kladzie (fig. 4) co kazdy czwarty mur podporowy jest zaopatrzony w luk pasowy. Ten sam cel, jak w murach podporowych — zastosowanie luków pasowych i szczelin dylatacyjnych — spelnia równiez wykonanie scian komór (fig. 5 i 6). War¬ stwy cegiel na prostych odcinkach murów d sa, jako plaskie luki murowane gdzie strzalka tx — U, poczawszy od dolu do góry, zwieksza sie odpowiednio do zmniejszania sie cisnienia zboza, przesuw zatem zmniejsza sie w tym samym sto¬ sunku. Wedlug fig. 6 moze byc ze zwiekszeniem sie strzalki rozpietosc dt skrócona do rozpietosci di. Najwyzsze warstwy sa poziomo murowane.Przy murowaniu pozostaja poszczególne spoiny, co kazda trzecia mniej wiecej otwarte. Otwarte spoiny sa na rysunkach ukosnie zakreskowane.Azeby plaski luk, który w nizszych warstwach posiada bardzo mala strzalke w celu wytworze¬ nia wystarczajaco duzego przesuwu, nie naddal sie jak *oina przytrzymana przez podwójne kii* ny, zostajja one po wykonaniu budowli wybite, a przestrzen pusta wypelniona zaprawa. Przy za¬ stosowaniu komór szesciokatnych wystarcza prze¬ widziec to wyrównanie naprezen tylko przy po¬ szczególnych komorach. Na fig. 4 czesci sciany rjdpawiedoich komór sa gesto zakreskowane.Przez wspomniane naprezenia sciskajace, jakie w czasie budowania w scianach komór powstaja, które moga byc okreslone jako naprezenia wstep¬ ne znoszone sa w calosci lub w wie&fszej czesci naprezeniami rozciagajacymi wystajacymi na skutek wypelnienia komór, wskutek czego usu¬ nieta zostaje glówna przyczyna tworzenia sie pekniec. Dlatego nie wystepuje po wypelnieniu komór zwiekszenie oddzialywania murów pod~ porowych. Takie wyrównanie naprezen nie jest naturalnie zwiazane z wykonaniem muru z ce¬ gly. Ono moze równie dobrze znalezc zastosowa¬ nie w budowlach wykonywanych z betonu ubi- jalnego luib innego odpowiedniego materialu bu¬ dowlanego i jest tym samym nie tylko ograni¬ czone do budowy silosów. Istotnym jest, ze wyr korzystnie sie ciezar muru przy uzyciu murów podporowych, jako podpór w celu wytworzenia wstepnych naprezen, przeciwdzialajacych bocz¬ nemu parciu materialu wypelniajacego komory zbiorników. PL