[Przemysl wiskozowy stosuje dotychczas djwa systemy wyrobu sztucznego jedwabiu: szpulowy i wirówkowy. W systemie szpulowym produk¬ cja sztucznego jedwabiu sklada sie z oddzielnych operacji: przedzenia wlókna, odkwaszania, od- siarkowywania, wymywania i preparacji, suszenia i skrecania. W systemie wirówkowym przedze¬ nie i skrecanie odbywa sde na jednej maszynie.Pozostaje natomiast odkwaszanie, odsiarkowy- warnie, wymywanie i preparacja oraz suszenie, jako dalsze oddzielne procesy.Znane sa sposoby produkcji sztucznego jedwabiu wiskozowego, pozwalajace dokonywac wszystkich wymienionych operacji na jednej maszynie w jednym nieprzerwanym ciagu i w czasie o wiele krótszym niz dotychczas, bez dotyku reki ludzkiej i zbytecznego (transportu.Maszyny te opieraja sie na zasadzie tworzenia dlugiej drogi przebiegu nici, rzedu kilkuset me- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr inz. Stanislaw Drzewinski. trów, dzieki której uzyskuje sie czas, dostateczny do dokonania poszczególnych operacji przy nici, biegnacej z szybkoscia 60 — 80 m na minute.Szczególne rozpowszechnienie uzyskaly ostat¬ nio maszyny typu „Nelson", których schemat podany jest na fig. 1. Nic przebiega droga spi¬ ralna po dwóch walcalch o osiach ulozonych pod katem i w róznych plaszczyznach, wskutek czego nastepuje samoczynne przesuwanie sie nici.Z wlosnicy W, zanurzonej w kapieli stracajacej K, przedzi sie nic N, która zostaje zarzucona na walce Bi i R2 i przebiega po nich linia spiralna.Na walcach tych przewidziane sa trzy strefy.W strefie pierwszej A nic przebiega swobodnie bez zraszania zadna ciecza. W strefie tej doko¬ nywa sie zakonczenie procesu koagulacja' — „dojrzewanie nici". W strefie drugiej B dolny walec zraszany jest woda ciepla C, wskutek czego nastepuje plukanie nici w ruchu. W trze¬ ciej strefie O nic ulega suszeniu. W tej strefie znajduja sie wewnatrz walców grzalki elek¬ tryczne. Nic przebiega po nagrzanej powierzchniwalców, wfik^j^tek czego li^tepuje odparowanie wotjy. ^datezyi^ ciagu n^ma^ynie „NeJson" wysuszona nic^stj&a si|^z ^tfalfciem P, nanosza- cym plyn preparujacy, po czyim przechodzi na skrecarke S, obraczkowa lub dzwonowa. W ten sposób na maszynie ,*Nelson" odbywa sie w nie¬ przerwanym procesie przedzenie, odkwaszenie, suszenie, preparacja i skrecanie nici. Na skutek plukania ciepla woda w czasie ruchu nici naste¬ puje równoczesnie z odkwaszeniem odsiarkowy- wanie, w stopniu dostatecznym do dalszej pra¬ widlowej przeróbki nioi.Jak wynika z tego opisu, proces wytwarzania sztucznego jedwabiu wiskozowego na maszy¬ nach ,Nelson" jest znacznie prostszy i krótszy niz dawniejsze sposoby. Ma on jednak jeszcze liczne wady, a przede wszystkim zbyl; dluga droge nici i .taki przebieg suszenia, który unie¬ mozliwia swobodny skurcz przedzy. Równiez wskutek duzej dlugosci walców mozliwa jest bu¬ dowa tylko maszyn jednostronnych.Przedmiotem wynalazku jest uproszczony spo¬ sób otrzymywania sztucznego jedwabiu syste¬ mem ciaglym, zobrazowany schematycznie na fig. 2. Przedza wychodzaca z wlosnicy W wcho¬ dzi na walec Ri i walek R2 o osialch ustawio¬ nych pod katem d w róznych plaszczyznach.Walec -Ki jest z reguly napedzany, natomiast walek R2 moze obracac sie luzno, otrzymujac ruch od biegnacej nici. Nic N po przejsciu krótkiej strefy dojrzewania A wchodzi do strefy plukania przeciwpradowego B. Dzialaniem strumienia wody, splywajacego po nici wzno¬ szacej sie, nastepuje bardzo szybki efekt zarów¬ no odkwaszania, jak i odsiarkowywania. Na daleko krótszej drodze niz w dotychczasowych urzadzeniach nastepuje wykonczenie nici. Do plukania przeciwpradem sluzyc moze np. zwy¬ kla rynienka przelewowa (fig. 4) lub narzad zra¬ szajacy (fig. 3). Nastepnie nic wchodzi do zna¬ nej rury suszacej F, gdzie podlega suszeniu w przeciwpradzie goracego powietrza lub inne¬ go gazu G. Wskutek tego, ze suszenie odbywa sie w przeciwpradzie, nic szybko ulega wysusze¬ niu. Efekt termiczny jest korzystniejszy niz w dotychczasowym sposobie. Poza tym nic moze odprezac sie w czasie suszenia, gdyz nie prze¬ biega po sztywnej powierzchni. Po wysuszeniu nic podlega preparacji i skrecaniu.Na fig. 3 pokazano przykladowo narzad, slu¬ zacy do przeciwpradowego odkwaszania nici w biegu. Nic N biegnie w osi narzadu D, posia¬ dajacego boczny otwór, przez który wchodzi woda ciepla C, sluzaca do plukania. Woda wy¬ plywa dolnym wylotem U, obejmujac swym strumieniem nic. Nic wprowadza sie do srodka narzadu przez szczeline.Innym przykladem rozwiazania (fig. 4) jest rynienka E, posiadajaca naciecia, przez które przelewa sie woda. Nic biegnaca styka sie z na¬ cieciami, przez co wyplywajace strugi wody splywaja po niej, odkwaszajac i odsiarkowujac nic na bardzo (krótkiej drodze.Wskutek zastosowania opisanych sposobów maszyna do przedzenia i wykanczania sztuczne¬ go jedwabiu wiskozowego systemem ciaglym, w porównaniu z dotychczas stosowanymi ma¬ szynami tego typu, ulega znacznemu uproszcze¬ niu^ jak równiez zostaje ograniczona zajmowa¬ na powierzchnia uzytkowa i mozliwa staje sie budowa dwustronna. Ponadto przy nowym spo¬ sobie jakosc otrzymywanej nici polepsza sie, poniewaz stopien odsiarkowanda jest dalej po¬ suniety wskutek przeciwpradowego plukania, a skurcz powrotny nici jest mniejszy wskutek swobodnego suszenia. PL