Znane sa urzadzenia do uwidaczniania prze¬ biegu zjawisk, kontrolowanych sposobem staty¬ stycznym, oraz prac, zwiazanych z planowaniem, skladajace sie z tablicy z otworami w pionowych i poziomych szeregach, przy czym do otworów tych wklada sie znaczki, umieszczone na koncach wyciaganych tasm miarowych, których drugie konce sa umieszczone na tablicy na skraju pola dziurkowanego. Te znane rozwiazania posiadaja po jednej tasmie bez konca na kazdy rzad, które sa prowadzone na bebnach z obu stron. Takie urzadzenia moga odpowiadac wymaganiom mniej skomplikowanego przedsiebiorstwa, jednakze nie wystarczaja dla przedsiebiorstw nowoczesnych, w których kontroluje sie statystycznie rozmaite zjawiska oraz sporzadza skomplikowane plany.Urzadzenie wedlug wynalazku spelnia te wy¬ magania glównie przez to, ze na skraju tablicy urzadzenia znajduja sie dwie grupy lozysk jedna za druga, posiadajacych wymienne puszki z tas¬ mami miarowymi, które sa zaopatrzone we wtyczki na koncu i które moga byc prowadzone zarówno na tablicy, jak i pod nia. Ponadto w urzadzeniu wedlug wynalazku otwory do za¬ kladania koncówek tasm sa pionowymi szczeli¬ nami. Sa one uzupelnione okraglymi otworami do wkladania znaków pomocniczych. Tasmy, przebiegajace pod tablica, nalezace do jednego rzedu lub do obu rzedów puszek, moga byc wy¬ suniete na wierzch przez dowolna szczeline i pro¬ wadzone dalej po tablicy do jej przeciwnego brzegu lub w kierunku powrotnym.Na rysunku przedstawiony jest schematycznie przyklad wykonania urzadzenia wedlug wyna¬ lazku. Fig. i przedstawia ogólny widok urzadze¬ nia, fig 2 zas przekrój poziomy urzadzenia wzdluz linii I I-I I na fig. 1.Urzadzenie wedlug wynalazku, przedstawione przykladowo, sklada sie z prostokatnej tablicy 1 dowolnej wielkosci. Tablica ta jest zaopatrzona w odpowiednia ilosc, np. kilkadziesiat do paru- set, pionowych szczelin, ulozonych w rzedy pio¬ nowe i poziome. Ponadto posiada pomocnicze otwory 3, lezace ponad poszczególnymi szczeli-nami, które równiez tworza rzedy pionowe i po¬ ziome W poblizu lewej krawedzi pionowej pola, zaopatrzonego w szczeliny 2, znajduja sie okienka 4 do napisów, stanowiace rzad pionowy. Obok tych okienek znajduja sie podluzne ramki 5 do umieszczania tabliczek z danymi. W podobny spo¬ sób umieszczone sa w pionowym rzedzie okienka 6 na cyfry lub znaki na poziomie rzedów otwo¬ rów 3, które sluza do oznaczania szeregów da¬ nych statystycznych badanego procesu lub tez rodzajów poszczególnych procesów (I-XII) albo tez okresów czasu, np. miesiecy danego roku.Na lewo od okienek 4 sa umieszczone puszki 7 na wspólnej osi 8, zawierajace tasmy 9 jednako¬ wego koloru lub róznych kolorów, przewaznie biale, odbijajace od barwnego tla tablicy 1, przy czym tasmy te sa w swych puszkach zwijane za pomoca sprezyn tak, aby mogly byc wyciagane na dowolna odleglosc, az do prawej pionowej krawedzi tablicy 1, oraz wsuwane z powrotem, przy czym wtyczki 10, umieszczone na koncach tasm, moga byc wkladane do dowolnej szczeliny 2. Poniewaz wtyczke wyjmuje sie ze szczeliny przez pociagniecie reka, mozna bez trudu wycia¬ gnac wiecej tasmy z puszki lub tez spowodowac nawiniecie tasmy do puszki 7. Towarzyszacy rzad otworów 3 sluzy do wkladania dowolnych odpo¬ wiednich znaczków dla zaznaczania pewnych wartosci na wyciagnietej tasmie 9.Obok pionowego rzedu puszek 7 moze znajdo¬ wac sie na tablicy 1 lub pod powierzchnia tej tablicy drugi rzad puszek 7a na osi pionowej 8a.Puszki te zawieraja tasmy 9a z wtyczkami konco¬ wymi lOa, jak to czesciowo widac na fig. 1, a zwlaszcza na fig. 2. Te tasmy 9a drugiej grupy moga byc prowadzone nad tasmami pierwszej grupy, a wówczas je przykrywaja — lub tez, jak zaznaczono na rysunku, moga byc prowadzone pod tablica 1 i wówczas moga wychodzic na ta¬ blice przez dowolna, bardziej oddalona szczeline 2 danego rzedu. Ten ostatni uklad jest szczegól¬ nie korzystny, poniewaz mozna w ten sposób przedstawiac rózne wartosci, przebiegajace rów¬ nolegle, za pomoca dwóch tasm oraz odczytywac stany okreslone liczbami obu tasm. Tasmy 9a drugiej grupy moga równiez przesuwac sie od prawego kranca pola na skutek przejscia przez ostatnia lub jedna z ostatnich szczelin danego rzedu, a wiec w kierunku powrotnym, to znaczy ku okienkom 4. W ten sposób moga one wykazy¬ wac inne wielkosci oraz okreslac je liczbowo.W tym przypadku mozna umiescic na tasmach cyfry, biegnace w kierunku przeciwnym. Taki uklad cyfr mozna zaznaczyc odmiennymi znakami sygnalowymi.Poza tymi obiema grupami tasm 9 i da mozna zastosowac jeszcze inne srodki posrednie do wy¬ kazywania wartosci, mianowicie trzecia grupe puszek i tasm, nie przedstawiona na rysunku pod tablica 1, niezalezna od obu grup 7 i 8.Tablica 1 moze posiadac dodatkowa grupe pu¬ szek 7bt umieszczona na poziomej krawedzi, zwlaszcza u dolu tablicy 2, a to w tym celu, aby pozadane wielkosci mogly byc wykazywane rów¬ niez w kierunku pionowym. Wygodne jest kom¬ binowanie tasm poziomych z pionowymi dla rów¬ noczesnego wykazywania terminów akordowych (za pomoca pionowych tasm) na drodze tasm po¬ ziomych.Z opisanego ukladu wynika jasno, ze za pomoca urzadzenia wedlug wynalazku mozna szybko przedstawic bardzo skomplikowane stany staty¬ styczne, plany itd., jak równiez dotrzymywanie terminów, przy czym osiaga sie doskonala przej¬ rzystosc obrazu.Tablica 1 moze byc wykonana z metalu, drewna lub innego odpowiedniego tworzywa, a powierz¬ chnia jej moze byc pokryta blacha lub innym wylozeniem. Podobne urzadzenie moze znajdo¬ wac sie równiez .po przeciwnej stronie tablicy; w tym przypadku tablica jest podwójna i posiada odpowiednia przestrzen wewnetrzna.Tasmy miarowe z przynaleznymi puszkami mozna latwo wymieniac w celu zastosowania in¬ nej barwy, innej podzialki lub innych oznaczen, badz tez w celu przelozenia np. z rzedu piono¬ wego do poziomego.Tasmy 9a ze skrajnej lewej grupy moga byc prowadzone w razie potrzeby pod tablica 1 i moga wychodzic na tablice po przebyciu okreslonej drogi przez jedna ze szczelin, jak to jest zazna¬ czone schematycznie przy tasmach poziomych rzedu VI i VII.Tasmy moga byc wykonane z metalu lub in¬ nego tworzywa, a cyfry na nich moga byc nanie¬ sione przez grawerowanie, trawienie, lakierowa¬ nie itd. Na górnym poziomym brzegu tablicy 1 moze byc umieszczona numeracja porzadkowa szczelin i dziurek w pozadanym zakresie, np. od 1 do 60.Tablica wykonana w ten sposób jest lekka i moze byc wszedzie zawieszona na scianie lub na ramie pionowej wraz z innymi tablicami na wspólnej osi. PL