PL35798B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest samoczynnie blo ¦ kujaca przekladnia róznicowa, której dwa kola napedzane, kazde zazebione z co najmniej jednym kolem posrednim, sa ze soba sprzezone za po¬ moca kilku, a najlepiej dwóch wodzidel o róz¬ nych polozeniach punktu martwego. Zabloko¬ wanie przekladni w przypadku poslizgu naste¬ puje wtedy, gdy przy jednostronnym napedzie jedno z wodzidel znajdzie sie w polozeniu mar¬ twego punktu. Przyczyna zablokowania pocho¬ dzi stad, ze tkwiace w martwym polozeniu we¬ dzidlo mozna wyprowadzic tylko przez naped od drugiej strony. Sila, jaka jest konieczna do przezwyciezenia tarcia w drugim wodzidle jest mniejsza, im wiekszy jest kat, o który to drugie wodzidlo odchylone jest od martwego polozenia pierwszego wodzidla. W ten sposób tylko przez zmiane wzajemnego ich polozenia mozna do¬ wolnie regulowac zdolnosc blokujaca przekladni.Ponadto uzyskuje sie korzystne rozlozenia ob¬ ciazenia na poszczególne czesci skladowe prze¬ kladni, które nie sa przeciazone w krytycznym momencie szczytowym martwego polozenia wo¬ dzidla.Jest z gruntu obojetne, czy naped wodzidlo wy wykonany jest jako korbowy czy mimosrodowy.Poniewaz przy zastosowaniu wodzidel mimosro- dowych zdolnosc blokowania przekladni jest wieksza wskutek powiekszonego tarcia na czo¬ pach, nalezy dla uzyskania tych samych warun¬ ków blokowania stosowac wiekszy kat pomiedzy wodzidlami niz przy uzyciu systemu korbowo- dowego.Zaleca sie w zwiazku z powyzszym stosowac sprzezenie korbowodowe do przekladni, których zdolnosc blokowania ma byc mniejsza, a sprze¬ zenie mimosrodowe do przekladni o duzej sile blokujacej.Sprzezenia te stosuje sie w przypadku czolo¬ wych i stozkowych kól zebatych, przy czym przy przekladni stozkowej stosuje sie sprzezenie wo- dzidlowe pomiedzy odpowiednimi parami sateli¬ tów. Satelity, moga byc osadzone tak na we¬ wnetrznej jak i zewnetrznej stronie napedzanychkól fteakowych. Wytor rozwiazania iwaleiniony tu jest czesciowo od wymaganej przekladni stozkowych kól zebatych.Na rysunku odwzorowane sa trzy przyplacily wykonania wynalazku, mianowicie: fig. 1 przed¬ stawia przekrój podluzny przez taka przekladnie z kolami czolowymi, fig. 2 — przekrój wzdluz linii II— II na fig. 1, fig. 3 —przekrój podluzny przez przekladnie róznicowa ze stozkowymi ko¬ lami zebatymi, fig. 4 — przekrój podluzny przez podobna przekladnie, rózniaca sie nieco ukla¬ dam stozkowych kól zebatych.W obrotowym kadlubie a przekladni (fig. 1) lozyskowane sa waly napedzane b i b'. Na wa¬ lach tych osadzone sa napedzane czolowo kola zebate c i c'. Z tymi ostatnimi zazebiaja sie kola przednie d i &', osadzone na czopach w kadlu¬ bie a.Kola d i d' zaopatrzone sa w czopy korbowe f i f. Podobne czopy g i g' maja kola zebate c i e'. Za pomoca drazków wodzidlowych h i h' polaczone sa ze soba kolo napedzane c z kolem posrednim d' i kolo napedzane c' z kolem po¬ srednim d.Gdy uklad korbowy d, h' i c' jest w martwym polozeniu, wówczas uklad d' hi c przesuniety jest z tego polozenia o kat « (fig, 2), To samo dotyczy pierwszego ukladu, gdy drugi uklad jest w pozycji martwego polozenia.W czasie jazdy po prostej kadlub przekladni a obraca sie równomiernie z walami b, b'. Pod¬ czas jazdy na zakrecie bez poslizgu jeden z nich ma tendencje do zwiekszenia ilosci obrotów, a drugi do zwolnienia w stosunku do obrotów kadluba przekladni.Obie przekladnie wodzidlowe d, h\ c' i d', h, c powoduja zwiekszenie obrotów jednego kola o tyle, ile drugie utracilo.Wytworzona przez oba kola para sil obroto¬ wych powoduje, ze oba napedzane kola obra¬ caja sie w stosunku do siebie w przeciwnych kierunkach. Dzieki sprzezeniu obu przekladni korbowych wzajemnym ich przesunieciem w fa¬ zie o kat g, nie moga one równoczesnie znalezc sie w martwym punkcie i zablokowanie jazdy na zakrecie nie nastepuje, Inaczej przedstawiaja sie okolicznosci, gdy je- dno z kól utraci przyleganie do ziemi i zechce nagle zwiekszyc obroty. Przyjmijmy, ze wal b jeat przytrzymywany, gdy wal b' nie natrafia na opór, A zatem wal b bedzie nieruchomy, a kadlub przekladni obraca sie dokola niego.W tych warunkach wal b' bedzie mial tendencje do obracania sie ze zdwojona szybkoscia w tym samym kierunku i bedzie musial otrzymac od¬ powiednie do tego przyspieszenie.Jesli wyobrazimy sobie, ze kadlub b przekla¬ dni jest nieruchomy, wówczas wyglada to tak, jak gdyby kolo pojazdu na wale b' napedzane bylo walem b, obracanym w kierunku przeciw¬ nym do jego kierunku obrotów. Taki stan rzeczy jest jednak niemozliwy, poniewaz przekladnia korbowa g, h i f, skoro tylko znajdzie sie w po • zycji martwego polozenia, blokuje przekladnie i natychmiast ja hamuje.Zahamowanie to ustapi dopiero wówczas, gdy drugie kolo odzyska przyczepnosc do jezdni, z warunkiem, ze przeniesiona przezen na wal sila bedzie wystarczajaca, aby przez kolo zebate d i przekladnie korbowa g', h' i /zablokowanie to zluznic.Wielkosc sily, jakiej nalezy uzyc w ukladzie korbowym g\ h', f dla przezwyciezenia wyste¬ pujacego w nim tarcia, jest odwrotnie propor¬ cjonalne do ramienia dzwigni x, zaznaczonego na fig. 2. Ramie to jest funkcja kata «. Im kat jest wiekszy, tym mniejsza jest sila blokujaca przekladnie i tym latwiej jest pokonac hamo¬ wanie.W przekladniach, pokazanych na fig. 3 i 4, na walach napedzanych i oraz f osadzone sa stoz¬ kowe kola zebate k i k'. Zazebione sa z nimi kola stozkowe l ii', osadzone mimosrodowo na czopach na stale umocowanych w kadlubie prze¬ kladni.Obie strony przekladni polaczone sa ze soba za pomoca stawidel n i n', przesunietych wzgle¬ dem siebie o pewien kat w ich martwych polo¬ zeniach. Dzialanie mechanizmu jeat zatem w za~ sadzie identyczne z poprzednio opisanym. Róz¬ nica pomiedzy przesadniami fig. 3 i fig. 4 polega jedynie na umieszczeniu satelitów we¬ wnatrz lub zewnatrz przestrzeni, zawartej po¬ miedzy centralnymi kolami h i k\ PL

Claims (2)

1. Zastrzezenie patentowe Samoczynnie blokujaca przekladnia róznicowa do pojazdów mechanicznych, skladajaca sie z po¬ laczenia napedów kól zebatych i stawidel, zna¬ mienna tym, ze kola pedzone polaczone sa ze soba za posrednictwem co najmniej jednego kola wyrównawczego kazde — przez kilka, a najko¬ rzystniej przez dwa napedy sta widlowe, przesu¬ niete wzgledem siebie w ich martwych poloze¬ niach. Glówny Instytut MechanikiDo opisu patentowego nr 35798 Ark. 1 Fig.

2. Fig. 3Do opisu patentowego nr 35792 Ark. 2 ..Prasa" Stalinogród, 4687. 18. 8. 53 — R-4-38558 — BI bezdrz. 100 g. — 150. PL