Naped lancuchowy, np. lancuchem Galla, po¬ siada te wade, ze juz przy czesciowym zuzyciu lancucha podzialka jego nie zgadza sie z po- dzialka kól lancuchowych. Wskutek tego nie wszystkie ogniwa zazebiaja sie calkowicie i nie biora równomiernego udzialu w pracy. Przewaz¬ nie jedno ogniwo pracuje kosztem kilku ogniw sasiednich, które przesuwaja sie bez obciazenia.Pociaga to za soba dalsze nierównomierne, a przez to nadmiernie szybkie wycieranie sie ogniw lancucha, jak równiez zebów kól lancu¬ chowych.Przedmiotem wynalazku jest kolo lancuchowe wyrównawcze, w którym odleglosc miedzy zeba¬ mi moze zmieniac sie stosownie do wielkosci poszczególnych ogniw, przy czym zmiana ta na¬ stepuje samoczynnie.Kolo wedlug wynalazku posiada zeby umiesz¬ czone na sworzniu obrotowo. Kat obrotu zebów *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Jan Gocz w Rokrbnicy. dokola sworznia ograniczony jest od pelnego wy¬ prostowania lub polozenia bliskiego do wyprosto¬ wania, kiedy promien kola osiaga dlugosc naj¬ wieksza przy wychyleniu ich w jednym tylko kierunku ponizej kata 90°. Kierunek wychylenia zebów jest odwrotny niz kierunek dzialania lan¬ cucha. Wobec tego lancuch, dzialajac na zeby, wywoluje ich wyprostowywanie, czyli przedluza promien kola zebatego, a zarazem zwieksza od¬ step miedzy poszczególnymi zebami, czyli po- dzialke tego kola. Ograniczeniem tego prosto¬ wania polozenia zebów jest podzialka wlasna lancucha. Wymiary kola zebatego winny byc przy tym* dobrane do wymiarów lancucha tak, aby nawet przy ogniwach najbardziej wyrobio¬ nych, a wiec najdluzszych, nie moglo nastapic calkowite wyprostowanie zebów kola, to znaczy osiagniecie najwyzszej mozliwej dlugosci jego promienia. Niezaleznie od tego kolo wedlug wy¬ nalazku zaopatrzone jest w zabezpieczenie zebów przed wychyleniem sie w przeciwna strone poosiagnieciu stanu wyprostowania, czyli po naj¬ wiekszym wydluzeniu promienia kola. Zabez¬ pieczenie to polega na odpowiednim uksztaltowa¬ niu wychylnych zebów w ten sposób, aby przy osiagnieciu polozenia najwiekszego wyprostowa¬ nia zebów, lub nawet przed osiagnieciem tego polozenia, wystajaca czesc jednego zeba opierala sie o zab sasiedni.Przy uzyciu kola wedlug wynalazku wszystkie ogniwa lancucha, niezaleznie od stopnia ich zuzy¬ cia, a wiec od ich dlugosci, biora równomierny udzial w pracy, wskutek czego dalsze zuzywanie sie lancucha zachodzi równomiernie. Dzieki za¬ stosowaniu kola wedlug wynalazku mozna poslu¬ giwac sie lancuchami, które nie nadaja sie juz do pracy przy uzyciu zwyklych znanych kól lancuchowych, a zastosowanie takiego kola do nowego, niewyrobionego jeszcze lancucha za¬ pewnia znacznie dluzsza jego prace bez uszko¬ dzenia.Rysunek przedstawia schematycznie, tytulem przykladu, kolo wedlug wynalazku, na" którym fig. 1 przedstawia czesciowo w przekroju widok boczny kola, a fig. 2 — przekrój kola wzdluz linii A—B na fig 1.Kazdy sposród zebów 1 jest osadzony obroto¬ wo na sworzniu 2, przechodzacym przez otwór jego piasty 3. Sworzen 2 jest w znany sposób zamocowany w wiencu 4 kola. Posiada on np. z jednej strony nagwintowany koniec z nakretka 5, a drugi koniec 6 uksztaltowany jest w postaci lba nita. Zab 1 moze wychylac sie w granicach kata ponizej 90°, nie moze jednak osiagnac pel¬ nego wyprostowania, poniewaz wystajaca kon¬ cówka 7 opiera sie o zab sasiedni.Dzialanie kola wynika jasno z rysunku; mia¬ nowicie, gdy sworzen 8 lancucha zazebi sie o dany zab i wywrze nan sile w kierunku strzal¬ ki q, zab ten ulegnie wyprostowaniu, jednakze tylko o tyle, o ile pozwoli na to odleglosc miedzy tym sworzniem a drugim sworzniem tego sa¬ mego ogniwa, nie zaznaczonym na rysunku.Poniewaz wyprostowanie polozenia zebów wiaze sie zarówno ze zwiekszeniem srednicy kola, jak i ze zwiekszeniem odleglosci miedzy poszczegól¬ nymi zebami, nastepuje rozciaganie i napinanie lancucha.Kolo wedlug wynalazku z napietym lancuchem zachowuje sie tak, jak zwykle kolo lancuchowe o zebach nieruchomych i dlatego równowazy ono momenty wywolane sila, wywierana przez lan¬ cuch w kierunku strzalki q, i sila, wywierana przez os w kierunku strzalki p. PL