Wynalazek dotyczy przyrzadów do radiokomunikacji, w pierwszym rzedzie przyrzadów dla stacji, przyjmujacej wia¬ domosci, o kilku antenach petlicowych lub innych, które malogól polozone sa pozio¬ mo w przeciwnych kierunkach, wzglednie leza w glównym kierunku rozposcierania sie nadawanych znaków, przyczem stacje te zaopatrzone sa w aparat odbiorczy dla wykorzystania fal znakoiwycH oraz w srodki do wylaczania itaterferelncji, spowo¬ dowanej zaburzeniami statycznemi, Nowy przyrzad uzywa sie wedlug wy¬ nalazków do wyrównania dzialan zabu¬ rzen statycznych, a zatrzymania; zniaków opisanych w patentach Nr 3398 i Nr 3399 i jest najwiecej odpowiednim do wykonar nia sposobów, opisanych w tych paten¬ tach.W opisach do tych patentów rozpa¬ trzone sa systemy anten! petlicowych w ksztalcie klatek, oddzielonych znlaczna czescia ulamkowa dlugosci fali od siebie i polaczonych dlugimi przewodami z cen¬ tralnym przyrzadem przyjmujacym/ W praktyce wynikly z powodii tych dlugich przewodów pewne trudnosci, które usuwa sie skutecznie wynalazkiem opisanym w tych patentach, przyczem dio tego celu u- zywa sie srodków nastawnych i zestraja- jacych przy petlicach lub klatkach, jako tez w stacji odbiorczej.Zastosowanie..systemu anten petlico¬ wych i przewodowych ^ doprowadzalo dozadziwfoia^ch1 wytóków, lecz okazalo sie w pewtoycl^ o^clicznosciaeh jeszcze nie djpstatecz^ilmi^S^ierdJzoi^ ze nie* calkowit£p skutecznosc tych urzadzen po¬ lega prawdopodobnie na tern, ze przewod¬ niki posiadaja rozdzielona sanioindukcje i pojemnosc, podczas gdy petlice anten lub klatki dzialaja jako samoindtukcje zlok^ lizowane o powaznej wielkosci oraz jako lokalne czynniki przejmowania energji.Czy jest to wytloitiaczeiiieili wlasciwem przyczyn objawów4, zaobserwowanych1 w polaczeniu z przewodami i petlicami, trudno dzis twierdzic z o&la pewnoscia i dalsze badania moga dopiero wiecej od¬ slonic zlozony charakter biegu drgan w przeWodnik&cK, Cel glówny wynalazku Trimejsfcfegfl po¬ lega na usunieciu dlugich1 lpfzeWbdóW Wba na utworzeniu urzadzen wygodnycli dla pracy na 'podstawia wyszczególnionych wynalazków, któtffc Wstt^a mie*Hgbiifcl»-- sci, zwiazane z przewodami Okazalo sie, ze ujiemne te ofejiatftfy tt*o* ga byc w powaznyitt tibbpt&ti tBNttticte afr- tenami takiej konstrukcji, ze maja naogól równo rozdzielone lub zestopniowane sfcalc, co tintófclfofei, albo usutóefcfe calko* wite punktów refleksyjnych lub wpróW^a*- diretttte ich dowolnie tf pttnktabh wybra¬ nych teb doswiadczeniami Mwierdzioftych.Wynalazca stwierdzil, ze anteny w ksztalc¬ icie silnfe wycfititóojiydh pellic o dorWólnej Tpiofrowej wysokosci, bielacych naogól poziomo w prz^ciwfiydh kierunkach1 od stacji w kieiranku glównyftn biegu znaków, % Któfrychpla^z^zyziiy aarargól $taja pod prdistynfi katefii, osuwaja z&Jaczna Czesc tijettffiych stron, %pai*tych na dtugióh prze- Wadtókaclh. Petlice lakte 6 dówahiyth ksztalcic, 'ptrtnriiif byc ^k buitóWarife, aby posiadaly naogól rówiiiotófefnle ^bzdizielo- tie feb róWfrte z€«topiikjwaffó stale, co za- lfc)b&$i twraetóu ^ \pttiiktów refleksyj¬ nych1. Petlice moga posiadac jeden lub kilka zwojów o róznych ksztaltach.Wedlug wynalazku umozliwia sie za¬ stosowanie energji znakowej, zebranej w antenach, do detektowania i wykorzysta¬ nia, a dalsza zaleta Wynalazku jest to( ze cale nastawianie i zestrojenie opanowane jest calkowicie elementami nastawnemi, ufiiieszczonemi w jednem miejscu, które znajduje sie wobec tego W samej centralnej stacji odbiorczej tam, gdzie ustawiony jest aparat odbiorczy. Okazalo sie to wlasci¬ wem nawet przy czynnej odleglosci anten, równiej przynajmniej polowie dlugosci fa¬ li, nawet przy bardzo dlugich falach o dlugosci kilku tysiecy metrów. Jajko 'odle¬ glosc czynna oznacza sie w tym wypadku odleglosc inodków petlic, poniewaz petli¬ ce musza konczyc sie W wiekszej,, miano¬ wicie podwójnie wielkiej odleglosci, jak to ma miejsce przy antenach klatkowych dla osiagniecia tego samego czynnego odste¬ pu. Przy petlicach nie jest jednak potrzeb¬ na obsluga na daleko oddalonych kon¬ cach. Okazalo sie, ze przy antenach o ksztalcie petlicowym, nizej opisanym, mozna wyrównac energje statyczna i za¬ trzymac czy wyzyskac znaki stosownie do wynafedk&wt z&sadtócizydi, tuz Ajtoszo- uyelL Na rysunku przetfetawiofto kilka przy¬ kladów wykonania przedimiotu wyiualazlcu schematycznie, mianowicie na fig. 1— schemat ufzadizfciiia z dwiema bardzo dlu- giemi poziomemi antenami petlicowemu, fta %g. 2 — wykomiajime, w którem uwzgled¬ niono samoindukcje pnzewodów w pe¬ tlicach, na fig. 3—zmienione wykonanie, po&obne dó fig. 2, obwodów pradów na stacji odbiorczej, na fig. 4—8—schematy róznych wykonan dtagicfo anten petlico¬ wych o jednym zdobne w^komatmaJ dliugfiich an&efo ipetilioo- wych o kilku róznie Timiesziczonych zw»o- j&ch, w*, iig. 13^t&—podobne wykonania — 2 —petUic ksztaltu n&ogjól trójkatnego % z$~ stopniowanej sW&mi, Na stacji zbiorczej A (fig, 1} za&jdtyfc sie przyrzad odbiorczy. Kilka anten Bt w rozwazanym wypadku para, w ksztalcie dlugich petlic dowolnych rozmiarów, roz¬ mieszczone sa naogól poziomo w kierun¬ kach przeciwnych odl stacji A. Petlice sa czesciowo nakreslone kropkami dla ozna¬ czenia, ze sa dluzsze, niz to mozna nary¬ sowac w skali na rysunku. Petlice leza przewaznie y? tych samych lub przynaj¬ mniej, naogól równoleglych1 plaszczyznach w kierunku glównego odbierania.Druty tworzace petlice, moga byc za¬ wieszone nai masztach lub 'slupach w zalez¬ nosci od rozmiarów petlic. Na fig, 1 naprz. stosowano slupy C o wysokosci mniej wie¬ cej 4 stopy, a petlice pionowe posiadaija wysokosc okolo 3x/2 stopy. Pionowe wy¬ miary petlic sa wobec tego wzglednie bar¬ dzo male w stosunku dk ich dlugosci, któ¬ ra winna odpowiadac znacznej czesci u- lamkowej dlugosci fali znaku przyjmowa¬ nego.Wynalazca wykonal takie petlice o dlugosci przewyzszajacej 9 000 stóp-, cala wiec dlugosc miedzy zewnetrznetni kon¬ cami petlic wynosi ponad 18 000 stóp, a czynna odleglosc petlic, mierzac od srod¬ ków petlic, wynosi dla fali o 6 000 me¬ trach mniej wiecej polowe dlugosci fali.Petlice wedlug fig. 1 moiga byc z drutu lub Snjruych' [przewodników D, przymocfo- wairyeh sposobem izolowanym do slupów C. Wedlug fig, 1 dolne pasmo, lub drut E% kazd/eji petlicy znajduje sie tuz nad ziemia, a górne pasmo, czyli drut F, naogól pio¬ nowo nad drutem E.Wewnetrzne konce petlic wprowadzo¬ ne sa do stacji odbiorczej najlepiej zapo¬ moca krótkich kawalków kabla G, w pan- cerzru olowianym,, którego dlugosc wyno¬ si 50—IGO stóp, czyli jest znikoma wobec dlugioscii petlic, Krótkie kawalki kabla rnaja jakgdybydfodato* wiplyw pod n*zgjer dean ziujniej^zenia sprzezeoiia! eflektromar gnetycznego lub elektrostatycznego ljiie^ dzy peftlicaioi oraz aparatem odbiorczym.Na stacji odbiorczej stosuje sie aparat odibiorczy, wyrównujacy energje statycz¬ na, a zatrzymujacy znaki.Jako przyklad przytoczono gonjcimetr G1, zaopatrzony w nieruchottne cewki H oraz w eewke ruchoma /, obracajaca sie w miejscu K0 Zamiast tego moga byc o- czywiscie stasowane takze innego rodza¬ ju aparaty odbiorcze lub obwody sprzezo¬ ne. Gonjometr okazal sie jednak bardzo odpowiednim.Druty kalhli G polaczone sa z nierucho- memi joewkaimi H gcmijometifu zapomoca przelacznika O, poniewaz oczywiscie istniie- je jakis naijlepstzy stosunek miedzy przewo¬ dami i aparatem odbiorczymi i) z tej przy¬ czyny jeisit pozadapa mozntosc zmiany po¬ laczenia przewodów z aparatem odbior¬ czym.Przewody ziajopaitrzowjB sa w samoitadiuk- cje zesteajaijace L, a zmiennie kondensato¬ ry P wlaczpne sa szeregowo ze stailemil cew¬ kami gonjometryeznejni H. Prócz te^o u- nrószczono zmienny kondiemsiatiotr P1 w1 sze¬ reg z ruchoma cewka / gonjometra.Odpowiednie cbiwody odbiorcze, zawie¬ rajace trójelektrodowa lampe katodowa V, sprzezone sa z obw^d^m praidu 0, któ¬ ry zapomoca przelajpziniika R ppl^c^ony feisit z cewka / gonijoaneka,. pepiewiaiz okazalo sie pozadanem umozliwic pr:zelaczeini£ po¬ laczen miedzy ohmodsmi piradów odihiteirai- jacych, a gonjcapetrean. Obwód 0 zawiera takze z korzyscia isaanioind.ukicje obeiazaja- ca S oratz cewke sprzegajaca T. Laimpa V polaczona jest z, pradem drgajacym q, 6, i posiada prócz zwyktego pradu anodowiego c, d, e, /, prad drgajacy c, g, h, f. Prócz te¬ go sa równiez n^ozliwe Innie oibwotdy. Przez nastawienie aparatu mozna zrównowazyc dzialania zabimzen s^tycmfch i wytwuisbae je, a dzialania zmafcowie moga byc poja^^tp- — 3 —ne, ajzelby wytworzyc prad wynikowy w obwodach pradów odbierajacych. Stalle an¬ ten petlicowych dlugich wedlug fig. 1 sa tak rozdzielone równomiernie, ze zapobiegja sie naturalnym puniktom refleksyjnym, lecz mioizmia wytwarzac takze punkty stosowanie do potrzeby. Okazaillo sdle bardzo korzyst- nem wprowadzenie do tego celu saimoinduk- cjii lokalnych, jezeli dlugosci posizczegól- nych petlic równaja sie znacznej czesci u- lajmkowej dlugosci fal.Wynalazca stosowal w przyblizeniu pro¬ stokatne petlice o naogól równomiernych rozmiarach, przyczem druty ulozone byly naogól równolegle;, a petlice posiadaly dlu¬ gosc na 1000—9200 stóp.Pionowa odleglosc gjórneigo drutu F od dolnego E wynosila okolo 1% stóp do 16 stóp. Odleglosc dolnego drutu E cd ziemi waha sie od bardzo malego rozmiaru i dllu- gosci az do 12 sitóp. Powyzsze dlane prowa¬ dzily wszystkie do bardzo dobrych wyni¬ ków. Wedlug doswiadczen wynalazcy moz¬ na zdaje sie osiagnac najlepsze wyniki przy wiekszej odleglosci drutów E i F. Doswiad¬ czenia wykazaly takze1 ze dolne dlruty E petlic nie powinny zbyt blisko lezec przy ziemi, poniewaz wywoluje to silnie tlumie¬ nie. Czynna pianowa odleglosc dftitów E i F moze byc dowolna.Poniewaz czynna odleglosc dwóch takich dlugich anten, ulozonych w przeciwnych kie¬ runkach równia sie odleglosci ich srodków, kazda petlica musi posiadac dlugosc, rów¬ naj aea isie polowie dlugbsci fail. Naturalna dluigjosc fallil takiej anteny jest bardzo wiel¬ ka. Azeby panowac zupelnie nad drganiem takiej anteny oraK zestrajac ja skutecznie nizej czestotliwosci naitunalnej, okaJzaió sie kotzystnem stosowanie najlepiej stalych koncentrycznych siamoinidukcji przewodo¬ wych U (fig. 2).Anteny wedlug fig. 2 równe sa antonom wedlug fig. 1 z wyjatkiem samoindukcji U.Jako przyklad ptrzytoczyc mozna, ze pa*zy antenie wedlug fig. 2 o dlugbscil okolo 3300 sitóp sajmoindiukcjai przewodowa U okazala sie równa 5 millihenrom, korzystna dla dlu¬ gosci fal od 2000^-8000 metrów.Przy petlicy o dlujg|osci 9200 stóp ko¬ rzystna wielkosc samoindukioji U okazala sie równa 32 millihemroim. Dla tych wielko¬ sci zdaje sie nie istnieje punkt krytyczny, lecz dalje sie stwierdzic dla kazdej petlicy i dlugosci fali pewna korzystna wielkosc samoindukcji przewodowej.Samoindukcje przewodowe U nie dziala¬ ja jako elementy zestrajjaijace w zwyklem tego slowa znaczeniu, lecz okreslaja pewien rodzaj drgania petlicy oraz polozenie we¬ zlów i wypuklosci pradu. Drynda maija tetno wielokrotne w stosunku do drgan pod¬ stawowych,, a prawdopodobnie nawet har¬ moniczne wielokrotne tetoo, lecz wszelkie próby, dokladlniejsizej amaJlizy rodzaju tych drgan nie doprowadzily dotychczas do po¬ myslnych wyników. Przy dotychczajsicwych doswiadczeniach osiaglnietio najlepsze wy¬ niki, jezeli saimolilnidfukcjte przewodowe U umiescic w srodku górnego drutu petlico¬ wego F lub przynajmniej wpoblizu. Zmia¬ na tego polozenia wywolywala zimmiejsizenie sily znaku. Zamiast saimoindiukcji przewo¬ dowej U mozna stosowac kombinacje samo¬ indukcji i pojemnosci, drut moze tez byc o- twartym (fig. 4, 6). Wtenczas mozna takze osiagnac dobre wyniki pod wzgledem wy¬ równania lub zniweczenia dzialan statycz¬ nych, a utrzymania znaków.Jak juz zaznaczono, zadanie saimoiinduk- cji przewodowej U w dmicie górnym petli¬ cy polega na tern, azeby umozliwic zestroje¬ nie. Przyczyna umieszczenia samoindukcji w okresilonem miejscu dlugosci petlicy, któ¬ re jednak zmieniac sie moze z innemi zmia¬ nami obiegu pradu, tkwi w tern, zeby wy¬ tworzyc taki podzial praduf azeby elemen¬ ty zestrajajace, wlaczone w koniec sitaicyj- ny petlicy, mogly dziadac nalezycie.Okazalo sie, ze przy antenach petlico¬ wych, których dlugosc równa sie mniej wie¬ cej polowie dlugosci falii, moizm&i zesitrajac — 4 —petlice najlepiej przy zesitrajainiu rówwale- glem, to znaczy jezeli kondenisaitory P (fig. 2) wlaczone sa równolegle poprzecznie clo przewodników. Stwierdzono tiakze, ze sa- moindukcje zestrajaijace L winny byc w1 wa¬ runkach, przedlsitaiwionych ma filg. 2, wlaczo¬ ne w te galez anteny petlicowej, która le¬ zy naprzeciwko galezi zawierajacej saino- indukcje iprzewodowa U. Z wyjatkiem po¬ lozenia] kondenisaitarów P obwody pradów aparatu odbiorczego wedlug fig. 2 sa rów¬ ne obwodlom pradów aparaihi wedlug fig. 1, tylko opuszczono dlla uproszczenia ob¬ wody pradów odbiorczych.Na fig. 3 przedstawiono schematycznie obwody pradów i apatraty na stacji odbior¬ czej dla zesitrajamia szeregowego i równo¬ leglego. Cewki H gcnijometra zaopatrzone sa w zwykle laczniki W, pnzedstawilone na fig. 3 w .polozeniu zamknietemu, poniewaz kondensatory V wlaczone sa równolegle po¬ przecznie do przewodników imiedzy piunk* tami O, p i q, r, lacznikami podwójnemu s.Jezeli przelaczy sie laczniki s w polozenie przeciwne, 'wtenczas konidenisaitiory P sa wlaczone szeregowo z cewkami H gonjoime- triai, laczniki powinny byc wtedy otwalrte. Na fig. 3 przedstawiono samoindlukcje L i L1 na stacji w obu przewodach ze sitrony petlic.Jedna lub druga siamoindukicjaj lub tez obie moga byc uzyte stosownie do potrzeby* Przewodniki doprowadzone sa do przelacz¬ ników 0, a stamtajd prady sa zlaczone z cewkami H gcnjonietra, stosunek przewiod- ników dlo aparatu odbior/cizego równiez moze byc zmieniony wedlug potrzeby.Na figi. 4r—8 litera A ozmaiczcno stacje odbiorcza lub odnosny budlynek, w którym umieszczony jest aparat odbiorczy. Aparat moze byc naiprz. talki', jak przedstawiono na fig. 3. Na fig. 4—8 przedstawiono rózne ksztalty anten petlicowych, wypróbowanych praktycznie. Dluga antena petlicowa 2 we¬ dlug fig. 4 jest na^ koncach 3 otwarta. An¬ teny moga byc przytem dowolnej dlugosci.Miast stosowac petlice praktycznie o- twiarte, mozna wlaczyc na kazdym koncu kondensator 4A jak to przedstawiono na fig. 5. Tak, w wypadku przedstawionym zarów¬ no na fig;. 4 jak i na fig. 5 anteny dzialaja jakby petlice zamkniete pojemnoscia dlrmitów wzgledem siebie. Dzialalja one jak petlice nieokreslonej dlugosci, poniewaz czynna dlugosc dla danej okreslonej dlugosci za¬ lezna jest od odleglosci wzglednie od oddzie¬ lenia drutów.Wedlug fig. 6 anteny petlicowe 5 w gór¬ nych galeziach sa otwarte w punktach 6.Otwory nie koniecznie musza znajdowac sie posrodku. Wszystkie te kslzlalty anten wskazaly dobre wyniki ipod wzgledem wy¬ równania zaburzen statycznych oraz otrzy¬ mania1 zmiaków.Petlice 7 wedlug fig. 7 zawiesizone sa na masiztach o wysokosci okolb 20 stóp, przy- czem dolna galaz petlicy znajduje sie na wysokosci1 mniej wiecej 12 stóp nad ziemia, jak to wykonano w praktyce.Na fig. 8 petlice 10 sa oddzielone od sie¬ bie pionowo na okolo 16 stóp miedzy dolnym drfuitem 11 i górnym 12. Dolny drut 11 lezy tuz nad ziemia. Antenami wtadlhug fig. 7 i 8 osiagai sie bodaj niajlepsize wyniki w porów¬ naniu z antenami wedlug fig. 1—7. Wedlug dzisiejszego stanu badian nie mozna jednak twierdzic kafbegoryczniei, ze jeden ksztalt jest lepszy od drugiego.Na fig. 9 —-14 przedstawiono rózne ksizltaitty anten petlicowych, zaopatrzonych na calej iswejj dlugosci lub tylko czesciowo w kilka zwojów.Na fig. 9 pokazano dluga nisko ulozona antene petlicowa, w której samem wykona¬ niem petlicy celowo utworzono saimoindiuk- cje lokalna 15, która moze byc umiesizczo- na w dowolnem miejscu.Fig. 10 odlpowiad^L fig. 9, tylko petlica 16 wykazuje wieksizy pionowy rozmiair.Na fig. 11, 12 przedstawiono petlice 17 i 18, zaopatrzone w 'ldllkakroitne zwoje na koncach odwróconych od stacji, zamilasit w srodku, na fig. 13 i 14 naltomiast petlice wy- — 5 —soko lezace 19 i nisko lezace 2tf, posiada¬ jace kilka zwojów na calej swej dlugosci.Wedlug fig- 15—16 antejny posiadaja róz¬ ne ksztalty, wykatzujace wskutek przewaz¬ nie trójkatiKego kszitaltu zestepniowane sta¬ le, t zn. zestopnicwaine pojemmiosc i samo- indukcje, przypadajace aa kazda stope dlugosci petlicy. Tak zestiopniioiwiatte amie- ny dalja te korzysc, ze czynne rozdzielenie jest wiejkiszie, nilz w petlicach o równole¬ glych galeziach dla okreslonej cialej dlu¬ gosci.Azeby osiagnac naprz. czynne oddzie¬ lenie o polowe dlugosci feilii którymkol¬ wiek ksztaltem anten wedlug fig. 15—18, nalezy zdaje sie tylko stasowac dlugosc anteny troche krótsza niz % dlugosci an¬ teny o równoleglych bokach.Wedlug fig. 15 petlice 21 maja ksztalt trójkatów prostokatnych, których podsta¬ wy 22 sa pionowe i maja wysokosc okolo 28 stóp. Wysokosc tai jest jednak dowolna i moze byc jeszcze powiekszona. Wierzcho¬ lek 23 kazdej petlicy znajduje sie okolo stacji A\ a druty wprowadza sie db bu¬ dynku najlepiej krótkiemi kawalkami ka¬ bla olowianego G. Kazda petlica 21 w praktycznem zastosowaniu, posiada dlu¬ gosc okolo 3000 stóp lecz dlugosc ta mo¬ ze byc dowolnie zmieniona. Wedlug fig. 15 dolny drut 24 kazdej petlicy ulczcny jest naogól równolegle db ziemi, a petlice za¬ wieszone sa na cdlpowiednich masztach.Na fig. 16 petlice 25 przedstawiono w ksztalcie trójkatów równobocznych, pod¬ czas gdy w petlicach 26 fig. 17 ulozone sa górne druty 27 naogól równolegle do ziemi.Wedlug fig. 15 górne i dolne druty pe¬ tlicowe spoczywaja tak na masztach, ze boki petlic tworza krzywe zamiast pro¬ stych. PL