Wymalazek nitaiiejisizy dotyczy udosko¬ nalenia anten stosowalnych w raldjokomunlii- kalcji, a nadajacych .sile w szczególnosci do faji krótkich.W patencie Nr 5 060 opisana jest antena zlozona z ukladu drutów lub pretów pioma- wych oddalonych od siiebie nia pewfna czesc dlugosci fali, lezacych w plalsizczyzmie pro¬ stopadlej dio zadanego kierunku promiennio- wamliai i polaczotnych :ze soba u stzezytu al u dolu, przyezem kafidly pret wralz z drutami lacizacemi go ze szczytem i spodleni nastep¬ nego preta jest nastrojony na fale promie¬ niowana.Wyimalazek nilruiiejfiizy diaje sposób utrzy- mainSaJ jednakiej faiziy pradu -we wszystkich pionowych czesciach powyzszej anteny.Prady w tej samej fazie naplywaja do prze¬ wodu na calej jego dlugosci w szeregu punk¬ tów, odleglych od siebie mniiej wiecej o po¬ lowe dlugosci fali. Prad przeto posiada te isaima faize we wszystkich ogjniiiwaich piomio- wych, wskutek czego kierunkowosc anteny osiaga Wartosc maksymalna.W amtenalch, zaisillfamych w tein sposób praideta w liczinych punktach, nJiie jest juz spfafwa zasiadbiiicza, aiby polaczenia poziome pomiedzy koncówkami dolnemi i górnemi wszystkich pretów byly ciagle. Tylkoprety bezposrednio skojarzone z kazdym z punk¬ tów zasilajacych musza byc w ten sposób polaczone koncówkami dolnemi i górnemi.Pomimo to ciagle polaczenia poziome by¬ waja korzystne, poniewaz maja daznosc do korygowania lekkich niedokladnosci w na¬ strojeniu róznych czesci anteny. Bywa rów-C£ niez kprzystnem wlaczenie w te polaczenia poziome oporów pomiedzy czesci sprzezone z kazdym z kabli zasilajacych* poniewaz opory te usiluja zniesc drgacie w kierunku1 poziomym ukladu, Wynal&zek uwidioczitóa izallaczoteiy sche- mat. Fig. 1 daje widok zprzodiu, przedsta¬ wiajacy uklad zlozony z, dtoru jedtapstek za¬ wieszonych na masztach A—A, fiig, 2^-wi1- dok w skiali wiekstzej;, wskazujacy sposób za- sflllanJla pradem jieidnicisttek oaidiawazych; Pre¬ ty B—B sa polaczone u szczytu i u dolu drutami poziomemi C—D—E—F.K^zdaiz dwu jednostek jieisit idlostrojon/a w kierunku pionowym do fal wysylanych luib odbieranych. Obie jednostki sa sprzezone ze soba elektrycznie zapomoca niewielkiego komdenisatoria G. W praktyce pojemnosc pomiedzy drutaimi D i E wysrtarczia zazwy- czaj za kondensator sprzegajacy. Mcznia u- miiescic, jedien nad doiglilm1, dwa, trzy lub kilka ukladów, sprzegajac kaizdy z nich z wyzszym, elektrostatycznie lub jakkolwiek ilnlaiczej.Drgania wywolywanie, w którymkolwiek z ukladów wywoluja wiec drgamiai w ukla¬ dach znajdujacych sie powyzej al ponizej; dlugosci czesci pionowych i sprzegajacych pojemnoscii powiimlny byic dloibfcane w Haiki/ sposób, aby prady w kazdym ukladzie po¬ siadaly te sama faize.Podbbmy uklaid atniten mozna roizdagmac w kierunkach pionowym i poziomym bez o- bawy dositrzegalliniego wplywu na fale wla¬ sna anteny. Przy wlasciwem zasilaniu zapo^ moca przyrzadli nadawczego wszystkie cze¬ sci pionowe anteny znajda sie w tej samej fazie i antena wypromfeniilow,uje dwa snopy w tóiefrumkach przecilwmych pod katem pro¬ stym, do swej plaszczyzny. Kcnicentracjia piromieniilowa jest plrosita funkcja wymiiarów anteny ziairówno pionowych jak i poziomych.Nalezy zapobiegac powstawanliu dtugan w antenie w kierunku poziomym), gdyz po¬ woduje to strate energjii. Antenie mozma po¬ dzielic nia sekcje, naprzyklad zapomoca przerw w drutach poziiioimych; to samo d!aja opiplry H, wlaczone w ognliwa poziome.DlaJ wytworzenia pradów o zasadniczo , tej samej fazie i natezeniu we wszystkich drutach pionowych podiobnago ukladu, kil¬ kakrotnie przewyzszajacego dlugosc fafc, ejnergje elektryczna nalezy doprowadzac jednoczesnie, w Miku punktach odleglych od .siebie nie dalej niiiz na dlugosc fali, la miaj- korzystailej ma dlugosc pólfaiM.Sily elektromotoryczne zmienne, dzia¬ lajace w punktach zasilajacych, powitamy byc w tej isamej fazie i jednakowego maite- zeniua. Mozinia to osiagjnac pmzez przeprowa- idzenie kabli od kazdego punktu zasiilajace- go dio generatora tak jedtoak, hy kable te posiiiadaly dlugosc jednakowa.Fig. 2 wykazuje jedno z ulrziadlzen zasa¬ lajacych. Litera F oznacza dolny dlrut po¬ ziomy, J—K—L—M rozstawione punkty zasilaniia, polaczone przez kondleoslatory TV i uzwojemiiia wtórne trainisiformatotrów P z zfiemia, luib pojemnoscia wyrównawcza. U- zwojem&i pierwotnie ttnanlslo^matlorów P sa przylaczone do kabla Q. Mozna zastosowac oddzielne kalblei o równej dlugosci lub o dlugosciach elektrycznie równowaznych, lub mJoizna je polaczyc, jiak to wskaziuje rysu¬ nek, tak, iz dlugosc od kazdego transforma¬ tora do generatora jest jedbiakowa. Prawi¬ dlowosc pranej lanteiny wymaga-, aby drganfia doprowadzone z igeneratcra, skutkiem odbi¬ cia siie w punktach zasljlaijaicych, nie wytwa¬ rzaly w kablu fal stojacych. Moizmia to osila- gnac, doibaierajac pirziekladiniile tramsformiatto- rów w ten sposób, aby opór skuteczny kaz¬ dej czesci antetny zasalanej z tmtnislormato- ra odpowiadal oporowii' krytycznemu po- trzebnemu na koncu kabla dla zapobiezenia odbiciom. W warunkach podobnych nie moga powstawac zadne odbicia, jak rów¬ niez i fale stojace w kablach.Za imajilepsze pod wzgledem ispfrawnoisdi, nalezy uwazac kable zfazóne z mur liib pre¬ tów tfówniciieglych niaksiztalt drutów systemu Lecher a, izaimkniietych w oslomiach raetalo- — 2 —wycli* Bywa niekiedy rzecza dogodna wla¬ czenie transiformiatoria posrodku czesai pfoi- njowej anteny, a gdy opór lamtemy rówina sie (w przybliizenliiu) krytycznemu oporowi ka¬ bla, to tenze mozna przylaczyc bezposred¬ nio db oglniiiwi piiioaiKwych betz -uiciiekaniiia sl: tratnsformiaiftcrów, Uzwajeniila wtórne trans- f rmkitcrów mozna równliez wlaczyc pomie¬ dzy sekcje antemy, ,n/p. pionUiedzy dlruty D i E (fiig. 1).Znaleziono, ze mozina stosiowaic dwia u- klady antenowe typu wycbrazanegloi ma fiig. 1,, umieszczone w plaisziczyzmiaich równole¬ glych jeden z druugiiim w odleglosci odl islidbie c czwarta czesc diluglolscfl fali lub o niepa¬ rzysta wielokrotna tej dlugoscliL Gdy jedien dlziiala }ako aiparat niadlajwczy, diruigi .sluzy zai reflektor 5 uzyskujemy jednokierunkowe wysylanie L odbieranie o diowollnym! pozadia1^ nym stopniu koncentracji. W tein polacze¬ niu antene nadlawcza mozna w razfe zycze- nila zbudowac nizsza amfiizaeltii cdbiiomcza. Po¬ niewaz tej ostatinliej nie potrzeba zasilac energja, mozna ja przeto wzniesc wgóre na kilka dlugosci) fali ii uzyskac w ten sposób znaiazmie spoteg)owjaina ilderumkowosc piono¬ wa. Jedlnem z mozlitoych urzadzen jest zia- sitosofwalnie anteny naldawczej to niewielkiej wysokosci w poirównalniiiu z dlugosciia falii, w polaczeniu iz reflektorem wysiofcilm w porów¬ naniu z dlugoscia fal, wylkcinalnym w kszital<- clte cylandlra parabolicznego o poziomej limjfl oglnfekawiej, w której zmiaijdiuje sile z antena niadiaiwcza.Podaljemy tu, w charakterze praktycznej wskazówki, wymiary i rezultaty, jakie o- trzymano iziapomoca opisanych tu anten.Dla anteny, wskazanej na fig, 1, odle¬ glosc pozioma pomiedzy ogniwami piono- wemi wynosila okolo Vs dlugosci fali, a dlugosc pomiedzy ogniwami poziomemi (t. j. odleglosc C—D lub E—F) kolo y3 dlugosci fali. Przy kombinacji anten na¬ dawczej i odbiorczej, kazda o powierzchni równej kwadratowi dlugosci fali, energja wypromieniowywana lub odbierana w kie- rtjrjku prostopadlym Ao anteny jeaf. dzie¬ siec razy wieksza od energji, jaHaby wy- promieniowywala w danym kierunku lt|b odbierala zwykla antena prtamieoiujaca te sama energje calkowita. Podobnie dlft. anten o powierzchni wiekszej, anizeli kwa¬ drat dlugosci fali, skutek bedzie praktycz¬ nie proporcjonalny do powierzchni. An¬ tena powierzchni równej kwadratowi 10- krotnej dlugosci fali wysle 100 razy wie¬ cej energji w zadanym kierunku i przyj¬ mie z tego kierunku 100 razy wiecej energji niz zwykla antena. Kombinacja na stacji na¬ dawczej i odbiorczej anten o powierzchni równej kwadratowi 10-krptnej dlugosci fa¬ li, zaopatrzonych w reflektor da 10 000 ra¬ zy wiecej energji, anizeli energja otrzyma¬ na zapomoca zwyklych anten. Gdy ante¬ ny posiadaja wysokosc równa jednej dlu¬ gosci fali i szerokosc równa dziesieciu dlugosciom fali, to taki uklad promieniuje i odbiera w wiazce, nie przekraczajacej kata 5°—7° wzgledem kierunku laczacego stacje. PL