Wynalazek dotyczy urzadzenia do ukladania tasmy w garach, stosowanego w maszynach wló¬ kienniczych takich jak zgrzeblarki, czesarki i tym podobne, z których obrabiane wlókna sa dostarczane w postaci tasmy ukladanej zwojo¬ wa do cylindrycznych garów lub innych zbiorni¬ ków, stosowanych w nastepnych fazach obróbki wlókien.Zadaniem wynalazku jest stworzenie ulepszo¬ nego urzadzenia do ukladania tasmy w warun¬ kach wyzej podanych, bedacego alternatywa zna-. nego typu urzadzenia, w którym ukladanie zwo¬ jowe tasm uzyskuje sie przy precesyjnym ruchu gara lub zbiornika, do którego schodzi tasma.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z pro¬ wadnicy przyjmujacej wyprodukowana na maszynie wlókienniczej tasme oraz z urzadzenia nadajacego temu narzadowi dwa ruchy wspóldzialajace, to znaczy ruch precesyjny ukladajacy tasme w ciag¬ ly szereg zwojów i ruch planetarny, przesuwaja¬ cy stopniowo ku przodowi polozenie kazdego ko¬ lejnego zwoju wzdluz toru planetarnego.Urzadzenie posiada prowadnice do ukladania zwojów, skladajaca sie z dwóch czesci o nachylo¬ nych przepustach, przez które przechodzi kolejno- tasma, przy czym pierwsza z tych czesci krazy koncentrycznie dokola danej osi (np. podluznej- osi cylindrycznego gara), a druga czesc prowad¬ nicy wyprzedza ten ruch po torze planetarnym zakreslanym przez wylot przepustu w czesci pierwszej. Wylot nachylonego przepustu pierw¬ szej czesci prowadnicy pokrywa sie zawsze^ z wlotem nachylonego przepustu w drugiej czesci.Urzadzenie moze skladac sie z pojedynczej na¬ chylonej prowadnicy poddanej dzialaniu oddziel¬ nych mechanizmów, wytwarzajacych wspóldziala¬ jace ruchy precesyjne i planetarne, potrzebne do* dostarczania tasmy w postaci zwojów, z których: kazdy nastepny zwój jest przesuniety bocznie w stosunku do zwoju poprzedzajacego.W obydwóch wyzjej wspomnianych postaciach*wykonania urzadzenia odstep i przesuniecie jedne¬ go zwoju w stosunku do zwoju poprzedzajacego jest mierzone wielkoscia lukowej drogi przeby¬ tej przez os obrotu precesyjnego wzdluz toru ruchu planetarnego. W razie potrzeby taki od¬ step moze byc równy grubosci tasmy, a to ce¬ lem uzyskania scislego wypelnienia gara zwo¬ jami, stanowiacymi ciagla tasme, ponadto od¬ step pomiedzy zwojami tej tasmy moze byc re¬ gulowany przez odpowiednie regulowanie wzglednej szybkosci katowej obrotu precesyj¬ nego i planetarnego.-. Na rysunku uwidoczniono, tytulem przykladu, dwie postacie wykonania przedmiotu wynalazku, przy czym fig. 1 - przedstawia pionowy przekrój wzdluz srodkowej linii urzadzenia do ukladania tasmy, fig. 2. — czesciowo w przekroju widok z góry' urzadzenia po usunieciu górnej podrywy i plytki z lejem do prowadzenia tasmy, fig. 3 — po¬ ziomy przekrój wzdluz linii 777 — /// na fig. 1 a lig. 4 — odmiane urzadzenia wedlug wynalazku w przekroju plaszczyzna pipnowa wzdluz linii srod¬ kowej.Urzadzenie uwidocznione na fig. 1 — 3 skla¬ da sie- z nieruchomej ramy, któpej czesc jest po¬ kazana w miejscu z, na której opiera sie oslona skladajaca sie z dwóch czesci i zawierajaca me¬ chanizm ukladajacy tasme-do garów. Czesc 2 tej oslony jest osadzona wychylnie na ramie w miej¬ scu 4, a górna czesc 3 oslony jest osadzona wychyl¬ nie na czesci 2 w miejscu 5. Cala oslona -2, 3 moze byc podnoszona za pomoca uchwytu 6 w celu od¬ sloniecia, w razie potrzeby mechanizmu. Zwykla plytka 7 dla tasmy, zawierajaca prowadnice w ksztalcie leja 8, jest osadzona wychylnie na czesci 3 oslony w miejscu 9. Wspornik 10 jest równiez osadzony wychylnie w miejscu 5 w takim poloze¬ niu, ze przy podniesieniu czesci 3 rslony moze on byc wsuniety za wystep // wspomnianej czesci 3 w celu podtrzymywania tej czesci oslony w polo¬ zeniu podniesionym.Na ramie znajduje sie lozysko 12 pioncwego walu napedzajacego, którego górna czesc jest ozna¬ czona liczba 13, na którym jest zamocowane stoz¬ kowe kolo zebate 14, zazebiajace sie z stozkowym 'kolem zebatym 15, osadzonym na poziomym wale .16. Drugi, równolegly do pierwszego poziomy wal 17 (fig; 2) jest napedzany z walu 16 za posred¬ nictwem kól zebatych 18, 19,. przy czym na kazdym z tych dwóch walów sf osadzone o jednakowych wymiarach walce 20 i 21. Walce 20, 21,obracaja sie w przeciwnych od siebie kierunkach celem dostarczania tasmy poprzez prowadnice 8 (fig. 4) do mechanizmu ukladajacego tasme w garze.Wal 16 jest osadzony w lozyskach nosnych 22, zamocowanych na ramie 1 a wal 17 ulozysko¬ wany jest na wsporniku 23, stanowiacym czesc dzwigni 24, osadzonej obrotowo dokola osi pio¬ nowej na sworzniu 25 (fig. 2) osadzonym w ra¬ mie 1. Sprezyna 26 sluzy normalnie do dociska¬ nia walca 21 do walca 20. (Narzady 22 — 26 zo¬ staly dla jasnosci pominiete na fig. 1).Mechanizm ukladajacy tasme w garze sklada sie z prowadnicy, skladajacej sie z dwóch czesci oraz z opisanego 'nizej urzadzenia uruchamiajace¬ go. Prowadnica sklada sie z dwóch niezaleznych czesci 27 i 28, zaopatrzonych w nachylone przepu¬ sty 2^ lub 30. Przepusty 29, 30 tworza razem na¬ chylony kanal, przez który tasma dostarczana za pomoca walców 20, 21 jest prowadzona do gara 31.Na ramie 1 znajduje sie lozysko kulkowe 32, na którym jest osadzone obrotowo pierscieniowe kolo zebate 33, zaopatrzone w lozysko kulkowe 34, na którym jest osadzona plytka wspornikowa 35. W plytce tej jest osadzona dolna czesc 28 prowad¬ nicy w sposób umozliwiajacy jej obrót w sto¬ sunku do plytki 35 dokola mimosrodowej osi X — X. Sama plytka 35 moze obracac sie na lo¬ zysku 34 dokola pionowej osi Y— Y, zwanej w dalszym ciagu osia planetarna. Kolo zebate 36, przymocowane do czesci 28 prowadnicy, zaze¬ bia sie z luznym kolem zebatym 37, zamocowa¬ nym na sworzniu 38 osadzonym obrotowo we wsporniku 39, przykreconym srubami, do plytki 35. Drugie luzne kolo zebate 40, zamocowane na wspomnianym sworzniu 38, zazebia sie z pier¬ scieniowym kolem zebatym 33, przy czym to ostatnie jest napedzane za posrednictwem luz¬ nego kola zebatego 41 (fig. 2 i 3) za pomoca czo¬ lowej przekladni zebatej 42, zamocowanej nay wale napedzajacym 13.W miejscu,, w którym górny kraniec przepustu prowadniczego 30 przechodzi przez górna po¬ wierzchnie czesci 28 prowadnicy, przedluzona os geometryczna skosnego cylindrycznego ' przepustu przecina os X — X. Czesc 27 przepustu jest osa¬ dzona na czesci 28 tak, ze os podluzna przepustu prowadniczego 29 równiez. przecina os X — X w tym samym punkcie. Czesc 28 moze obracac si£ dokola osi X — X w- stosunku do czesci 27, po¬ miedzy która a plytka 35 przewidziane jest pola¬ czenie napedzajace, uzyskiwane przez zazebianie sie osadzonej *lub wystajacej czesci 43 czesci 27 - prowadnicy z rowkiem 44 w plytce 35. Wystep 45, otaczajacy dolny kraniec przepustu prowadniczego 29 w czesci 27 prowadnicy jest osadzony obroto¬ wo w odpowiednim rowku 46 w powierzchni czesci 28 dokola górnego kranca przepustu prowadnicze¬ go 30. Os X — X w dalszym ciagu bedzie okresla¬ na jako os. precesji.Przerywany obrót górnej czesci prowadnicy 27 dokola osi planetarnej Y — Y uzyskuje sie za po¬ moca kciuka 47, zaklinowanego na wale napedza- — 2 —Jacym 13 i przystosowanego do uruchamiania kraz¬ ka 48, osadzonego na koncu dzwigni 49, osadzonej -obrotowo na czesci 27. Sprezyna 50, naprezona po¬ miedzy dzwignia 49 a nieruchomym wspornikiem SI, sluzy do stalego dociskania krazka 48 do kciu¬ ka^ 47, a przerywany ruch katowy dzwigni 49 w kierunku przeciwnym do ruchu, wskazówek ze¬ gara (jak to pokazano na fig. 3) jest przenoszo^ ny na czesc 27 przez urzadzenie skladajace sie z krazka 52, osadzonego miedzy obwodem tarczy 53, zamocowanej na czesci 27, a nachylona po¬ wierzchnia dzwigni 49, przy czym urzadzenie to pracuje w znany sposób przenoszac ruch w kie- Tunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara z dzwigni na czesc 27, pozwalajac jednak dzwig¬ ni na swobodny powrót pod dzialaniem sprezy¬ ny 50, skoro tylko kciuk 47 przesunie sie w po¬ lozenie nieczynne. Kuchowi w kierunku ruchu wskazówek zegara czesci 27 zapobiega krazek 55, umieszczony miedzy obwodem wspomnianej tarczy 53 a nachylona powierzchnia 56 na nieru¬ chomym wsporniku 51.Jak widac, tasma, wychodzaca z otworu 30 czesci 28 prowadnicy, jest ukladana zwojami do garu 31, które powstaja dzieki ruchowi precesyj- nemu czesci 28, a wr wyniku przerywanego ruchu planetarnego, nadawanego kciukiem 47 czesci 27, przecina os obrotu"X — X wzdluz toru planetar¬ nego wspólsrodkowego z osia Y — Y. Dzieki ta¬ kiemu urzadzeniu*kazdy kolejny zwój tasmy jest przesuniety nieco naprzód, przy czym to przesunie¬ cie jest mierzone dlugoscia cieciwy luku toru pla¬ netarnego, wzdluz którego obraca sie czesc 27 przy kazdym obrocie kciuka 47.Odmiana urzadzenia wedlug wynalazku, przed_ stawiona na fig. 4, rózni sie od postaci pokazanej na fig. 1 — 3 tym, ze prowadnica ukladajaca tas¬ me w garze sklada sie tylko z jednej czesci, któ¬ rej odpowiedni mechanizm nadaje ciagly zespolony ruch precesyjny i obrotowy. W tym przypadku prowadnica 57 jest zaopatrzona na górnym kraw¬ cu nachylonego przepustu 58 w rozszerzony lej 59, przyjmujacy tasme dostarczana za pomoca walców 20, 21, dolny zas koniec wspomnianego przepustu 58 znajduje sie nad cylindrycznym ga¬ rem 31, do którego uklada sie tasrne.^ Prowadnica -57 obraca sie na lozysku kulkowym 60 dokola osi precesji X — X, przy czym lozysko to jest umie¬ szczone na pierscieniu 61 (zwanym w dalszym cia¬ gu „pierscieniem nosnym") osadzonym tak, ze . moze obracac sie dokola osi obrotu planetarnego Y — Y, która to os pokrywa sie z podluzna osia -cylindrycznego garu 31.Wspomniany wyzej pierscien nosny 61 jest zao¬ patrzony u dolu w pierscien zebaty 62 a u góry w «drugie lozysko 63, na którym jest osadzony obro¬ towo jeszcze jeden pierscien 64 (zwany w dalszym ciagu „pierscieniem zebatym"), zaopatrzony w wewnetrzna czolowa przekladnie zebata 65, która zazebia sie w jednym miejscu z zewnetrznym ko¬ lem zebatym 66 na obwodzie narzadu prowadni- czego 57. Pierscien zebaty 64 jest równiez zaopa¬ trzony w zewnetrzna czolowa przekladnie zebata 67, zazebiajaca sie z kolem zebatym 68, osadzo¬ nym na pionowym wale napedzajacym 13. Obrót tego walu powoduje precesyjny ruch obrotowy prowadnicy 57 dokola osi X — X za posrednic¬ twem pierscienia zebatego 64.Wspomniany wyzej obwodowy pierscien zebaty 62 na pierscieniu nosnym 61 zazebia sie za posred¬ nictwem zespolu -redukcyjnego, skladajacego sie z kola 69, luzno osadzonego na wale 13 kola zeba¬ tego 70, wewnetrznego pierscienia zebatego* 71, osa¬ dzonego na kole zebatym 70, i z kola zebatego 72, osadzonego mimosrodowo na wale napedzajacym 13. Mimosrodowe kolo zebate 72 stanowi calosc z* kolem zebatym 73, zazebiajacym sie z nierucho¬ mym wewnetrznym kolem zebatym 74, osadzonym wspólosiowo z walem .napedzajacym 13. Obrót mimosradowego kola zebatego 72 jest wywolany polaczonym dzialaniem jego mimosrodowego osadzenia na wale napedzajacym 13 i styku sta¬ nowiacego z nim jedna calosc kola zebatego 73 z nieruchomym kolem zebatym 74, a wynikowy ruch, jest przenoszony przekladnia redukcyjna 71, 70, 69 na pierscien nosny 61, nadajac narza¬ dowi prowadniczemu 57 planetarny ruch obro¬ towy, wspóldzialajacy z precesyjnym ruchem obrotowym prowadnicy 57 w stosunku do pier¬ scienia 61. Stopien redukcji zespolu 69, 70, 71 moze byc zmieniany w celu uzyskania zmiany wzglednej szybkosci planetarnego i precesyjne- go. ruchu obrotowego, a przeto zmieniajac miej¬ sce, w którym rozpoczyna sie kazdy zwój, moz¬ na nastawiac odstep lub przesuniecie kolejnych zwojów. PL