W budownictwie spotyka sie czestokroc po¬ mieszczenia, które maja nizsza temperature, niz temperatura powietrza na zewnatrz, np. spizar¬ nie. Materialy do budowy scian takich pomie¬ szczen musza wiec wykazywac najrozmaitsze, nieraz czesciowo sprzeczne wlasciwosci. Musza miec wystarczajaca wytrzymalosc, jednoczesnie musza jednak byc porowate, aby uzyskac jak najmniejsza przewodnosc cieplna. Poza tym musza wykazywac duza odpornosc na wszelkie¬ go rodzaju pochlanianie wilgoci i to nie tylko plynnej wody, jak np. deszczu, wody zaskórnej lub gruntowej, ale takze odpornosc na dyfuzje pary wodnej; zwlaszcza to ostatnio wymienione zjawisko fizyczne trudne jest do zwalczanii w praktyce, poniewaz w scianach wymienionych budynków z powodu ich niewysokiej tempera¬ tury powietrze w porach jest mniej nasycone para wodna, niz powietrze zewnetrzne. Zwykle wiec rozdziela sie sciany otaczajace takie budo¬ wle na szereg warstw, z których kazda ma spel¬ niac inne zadanie. Buduje sie wiec np. sciany, które posiadaja zewnetrzne warstwy nosne z ce¬ giel, a wewnetrzna warstwe izolujaca cieplnie, wykonana z lekkich plytek z welny drzewnej, z plytek korkowych i podobnych materialów izolacyjnych. Jako izolacja przeciwwilgociowa stosowana bywa cienka uszczelniajaca warstwa smoly, bitumów lub papy, umieszczona miedzy zewnetrzna warstwa nosna a wewnetrzna war¬ stwa izolacyjna. Tego rodzaju sposoby wyko¬ nywania scian sa drogie, przede wszystkim dla¬ tego, ze naniesienie warstwy uszczelniajacej wy¬ maga fachowych sil roboczych, gdyz praca ta musi byc wykonana niezwykle dokladnie, w prze¬ ciwnym razie warstwa izolacyjna zawilgaca sie i nie tylko ulega zniszczeniu, ale staje sie roz- sadnikiem bakterii i plesni. Mimo wysokich ko¬ sztów warstwa izolacyjna latwo porowacieje i peka, badz to wskutek starzenia sie materialu izolacyjnego, badz tez wskutek osiadania i- in¬ nych ruchów budowli.Z tych powodów w pomieszczeniach narazo¬ nych na dzialanie wilgoci uzyskuje sie nieza¬ wodnosc izolacji wylacznie przez stosowanie ja¬ ko materialu izolacyjnego tworzywa odpornego na wilgoc, wskutek czego odpada oczywiscie duzo tanich materialów, które czesto moglybybyc korzystne pod innym wzgledem, np. mate¬ rialy ognioodporne. Wedlug wynalazku unika sie kosztownego ' nakladania poszczególnych wfccstw nainosna sciane* murclwana -przez zasto¬ sowanie^ elementów budowlanych, "wyposazonych we wlasna izolacje cieplna. Umozliwia to takze zastosowanie materialów izolacyjnych, które nie sa zbyt odporne na przenikanie wilgoci. Wyko¬ nywano wprawdzie juz dawniej plyty lub ele- ^menty, skladajace sie z mocnego zewnetrznego plaszcza i z materialu wypelniajacego. To po¬ laczenie wlasciwosci wytrzymalosciowych i cie- plochronnych w jednym elemencie jednak nie¬ zupelnie wystarcza, gdy ma sie do czynienia ze szczególnie trudnymi warunkami wilgociowymi.Nalezaloby raczej wedlug wynalazku ustalic wzajemna zaleznosc wlasciwosci obu materialów (tworzacych plaszcz i rdzen elementu), zwlaszcza jezeli chodzi o odpornosc na wilgoc i na dyfuzje pary wodnej. Nie mozna np. wykonywac zewne¬ trznego plaszcza z materialu o duzej gestosci, np. ze zwyklego betonu, poniewaz utworzylyby sie wtedy w scianie liczne, stosunkowo szerokie kanaliki cieplne, w których moglaby nawet osiadac para wodna. Ponadto material o duzej gestosci moze zawsze jeszcze zasysac wilgoc na zasadzie wloskowatosci oraz przez dyfuzje pary wodnej, a wilgoc ta potem daje sie trudno wy¬ parowac na zewnatrz.Na rysunku fig. 1 przedstawia widok i cze¬ sciowo przekrój poszczególnych elementów, zao¬ patrzonych we wlasna izolacje cieplna, fig. 2 — element plaszcza zewnetrznego pokrytego smo- ta, fig. 3 — naroznik budowli zaopatrzony w spe¬ cjalnie uksztaltowane elementy, a fig. 4 — wi¬ dok muru z wsunietymi w spoiny wapienne plytkami izolacyjnymi. Wilgoc przedostaje sie do wnetrza muru najlatwiej przez spoiny wy¬ pelnione zaprawa wapienna i potem juz nie chce ujsc ze sciany, jezeli plaszcze kamienne sa szczelne.Nic sie przy tym zasadniczo nie zmieni, jezeli umiesci sie takie wypelniane elementy w dwóch warstwach (fig. 1) albo nawet przez specjalne uksztaltowanie elementów, gdyz tworza si<* spoiny, które nie przechodza wprost przez scia¬ ne. Przede wszystkim sposób ten nie zapobiega przenikaniu wilgoci wskutek dyfuzji pary wod¬ nej. Nie mozna równiez zapobiec calkowicie dyfuzji pary wodnej z powietrza zewnetrznego, ale uczynic ja wedlug wynalazku nieszkodliwa dla materialu wypelniajacego, szybko przepro¬ wadzajac przenikajaca wilgoc na sciane i odpro¬ wadzajac ja do wnetrza pomieszczenia. Uzy¬ skuje sie to przez wykonanie zewnetrznego pla¬ szcza z materialu, który przy dostatecznej wy¬ trzymalosci jest bardzo porowaty, a wiec wyka¬ zuje rozliczne pory i szczeliny o srednicy 1 mm- lub wieksze. Jezeli przy tym wykona sie izola¬ cyjne wypelnienie bez materialów o drobnoziar¬ nistej (drobnoporowatej) strukturze albo posia¬ dajacych szczelniejsza porowatosc scianek albo w ogóle nie przyjmujacych wody, wtedy sciana zbudowana (fig. 1) nie moze wchlonac zbyt wiel¬ kiej ilosci wilgoci. "Albowiem w sciankach sil¬ nie porowatych przy istnieniu róznicy tempera¬ tur kazda ilosc wilgoci szybko uchodzi wraz ze strumieniem ciepla z miejsca cieplejszego do chlodniejszego, a wiec równiez szybko dociera do wewnetrznej plaszczyzny sciany, z której moze wyparowac. Szczególnie nadaja sie do wy¬ robu wyzej wymienionych plaszczów zewnetrz¬ nych kamienie porowate, lekkie betony i beton zuzlowy. Jako wypelnienie izolacyjne mozna uzywac plyt korkowych oraz materialów ze sztucznej pianki.Mozna oczywiscie równiez wypelnienie izola¬ cyjne elementów otoczyc specjalna wodoszczel¬ na otulina c, badz to przez zanurzenie w cie¬ klych bitumach, badz przez opakowanie w wo¬ doszczelny papier. Mozna takze wnetrze pla¬ szcza zewnetrznego pokryc w tym celu smola (fig. 2).W naroznikach pomieszczen najlepiej jest stosowac specjalnie uksztaltowane elementy na¬ rozne d (fig. 3) tak, aby nie dopuscic do powsta¬ nia bezposrednio przebiegajacej poprzecznej spoiny. Mozna takze (fig. 4) wsunac w wapien¬ ne spoiny cienkie plytki izolacyjne e np. z kor¬ ka. Stosowanie tego srodka jest równiez celo¬ we tam, gdzie tego rodzaju kamienie stykaja sie z innymi materialami kamiennymi. PL