Przedmiotem wynalaziku niniejszego sa urzadzania do odlaczenia lufy airmaity od loza, do przewozenia jej oriaiz polaczenia z lozem dla dzial -wielkiego kalibru.Urzadzenie do przerwiozenik armaty, od¬ dzielonej od loza sklada sie z przodka, na sworzniu którego jest osadzony kolnierz nuogacy sie okolo niego obracac i skladaja¬ cy sie z dwóch czesci, polaczonych ze so¬ ba zapomoa przegubów i tworzajcych pod¬ stawe dla wylotu lufy pomiedzy diwoma obreczami tejze lub zeberkami na lufie u- mleszczonemi. Przodek ten jest polaczony z tylnem pólwoziem, zacpaitrzoneni w ko¬ lyske podtrzymujaca, umiesizciziona miedzy dwiema obreczami,, umieszczoniemi na lufie w odpowiedniej odleglioslci przed zamkiem, Umieszczenie armaty na takim ukladzie przodka i tylnego pólwozia uskutecznia sie zapomoca urzadzenia, najistotniejsza czesc którego stanowia dwa wodzidla ruchome, których tylne konce sa polaczone przegu¬ bowo z kolyska loza, przednie zas konce spoczywaja na dzwigach podpierajacych; wiodzidlia te stanowia wlasciwe przedluze¬ nie kolyski i podtrzymuja czesc komorowa lufy, która zeslizguje siie ku przodowi po polaczeniu jej wylotu z przodkiem.Jeden ze sposobów wykonania wyna¬ lazku w praktyce jest przedstawiony w charakterzie przykladu na zalaczonym ry¬ sunku. Fig. 1 do 5 rysunku wlajcznie przed¬ stawiaja specjalny przodek, oraiz odpo¬ wiednia czesc wylotu armaty, a mianowi-ciie: fig. 1 czesciowy przekrój pionowy, we¬ dlug osi kólj, wzd|uz linj ii /—/ na fig. 2, któ¬ ra przedstawia pizekrój pionowy wedlug //—7/tfia fig. 1, fig. 3 — /przekrój pozioimy wedlug III—III na fig. 2, fig. 4 ^ przekrój pionowy, fig. zas 5 — przekrój poziomy, wedlug V—V na fig. 4, szczególu opory e- laistycznej, umieszczonego' w piierscieniu przodkai, fig. 6 — przekrój pionowy wedlug osi kól tylnego podwoiziai wzdluz VI—VI na fig. 7, fig, 7 — odpowfedini1 przekrój pio¬ nowy, wedlug VII—VII na fig. 6. Fig. 8 do 11 wlacznie przedstawiaja w róznych polozeniach uklajd prziodka I tylnego pól- wozia, tudziez uklad urzadzen dlo oddzie¬ lania loza od lufy i do umieszczenia lufy na powyzej wymienionych czesciach wiozu, fig. 12 — przekrój poprzeczny przez we¬ dzidla przedluzajace, fig, 13 — widok zpfzodu przodka, ustawionego na systemie klinów, zaopatrzonych w odrebny mecha¬ nizm do przesuwania przodka w kierunku poprzecznym Wzgledem loza. Fig. 14 i 15 przedstawiaja odpowiedni w przekroju pionowym i w planie sipoisób utworzenia calego wozu doi narzedzi ze wispomnianych przodka i tylnego* pólwbzia, oraz wodzidel przedluzajacych do osobnego ich przewo¬ zu, podczas gdy lufa jest osadzona na lozu.Na filgurach 1 do 3, jest oznaczona przez A os przodka, na którego ramie B znajdu¬ je sie irua podstawie C wystajacy sworzen D. Naokolo tego sworznia D moze sie obra¬ cac w ztobkach prowadnych c, wykonanych w podistawie C, pierscien, skladajacy sie z dwu jolów £ ii F. Stanowi on lozysko, podtrzymujace wylot lufy G ii otaczajace ja miedzy dwoma póllpiierscileniami lub ze¬ berkami g.Dolna polowa E tego pierscienia prze- waznie jest uksztaltowana] tak, jak przed¬ stawiaja 'figury 1 i 2, aby utworzyc opore elastyczna. W tym celu posiada ona dwie dzwignie, których jeden koniec e1 jest po¬ laczymy przegubowo z pier&denleni, prze¬ ciwlegly ziais koniec e2 cpiiera sie o sprezy¬ ne e3, osadzona pomiedzy glówka sworz¬ nia e4, polaczonego z tfem ramieniem dzwi- gnii, a krazkiem e5. W jednym z posred¬ nich punktów kazdej dzwigni jest osadzo¬ na os e6, doi której' jest przymocowane kól¬ ko e7, na którem opiera sie lufa. Górna po¬ lowa F pierscienia moze byc polaczona z dolna polowa E zaipomoca przegubów /, f1 w taki sipoisób, iz usuniecie jednego z nich daje moznosc odrzucenia nabok tej polo¬ wy, al to w celu odstawienia przodka.Moznosc ruchu obrotowego' przodka w stosunku do lufy jest ograniczona na sku¬ tek zetkniecia sie wystepów c1, uksztalto¬ wanych w zlobkach prowiadnych c, o opo¬ ry E\ umieszczone na póllpierseieniu E.Obrót przodka wzgledem lufy w kierunku poprzecznym lub odwrotnie moze byc ogra¬ niczony wskutek zetkniecia sie brzegów pólpierscienia górnego z zeberkami lub piterscieniami g.Na tylnem podwoziu, przedistawionem na fig. 6 i 7, jest umieszczona na tulei /, przez która przechodzi os H, kolyska lub pólpier- scien Jy na którym spoczywa -czesc komo¬ rowa G1 lufy. Na teij ostatniej sa umie- szcizone dwa pierscilenie g1, miedzy któremi osadza sie kolyska 3. Prócz tego znajduja sie na niej dwia wystepy, o które opieraja sie dwie zalsuwki zatrzymujace /, które sie poruszaja w kolysce 3.Tylne pólwozile posiada urzadzenie, któ¬ rego uzytecznosc bedzie wykazana nizej, a które pozwala, po uprzedniem odsunie¬ ciu zasuwek zatrzymujacych / na nadanie lufie ograniczonego ruchu obrotowego nao¬ kolo jej osi podluznej.W przykladzie przedlstawionym lufa &a wystep g3, zachodzacy w wyciecie nasrub- ka 3\ poruszajacego sie wzdluz sruby «72, obracajacej sie w kolysce 3. Zapomoca Jduczia z grzechotka P, mozna obrócic w za¬ danym kierunku srube J2, aby wywolac podltizne przesuniecie sie nasrubka 3* i ws'kuttek tego nieznaczny dbrot lufy okolo jej osi. - 2 —Fig. 8 do 11 przedstaiwiiaja jako przy¬ klad wykonania wynalazku zastosowanie jego do dziala, którego lufa jest sprzezona z sankami! k, cofajacemi sie przy wystrzale, po wodzidlach kolyski L, ktoral sie obralca w malem lozu M. Loze M spoczywa na ra¬ mie N, mogacej sie obracac na pomoscie O naokolo czopai pionowego.Uklad K—L—M—N—O przewozi! sie oddzielnie, zapomoca srodków znanych.Wynalazek niniejszy dotyczy tylkoi urza¬ dzenia do przewozu lufy G—G\ po roze^ braniu powyzszego- ukladu. Lufa jest sprze¬ zona z siankami k w jakikolwiek sposób znany, naprzyktad w sposób, przewidziany w patencie francuskimi Societe Schneider & Cle, zgloszonym 31 marca 1917 r. Jak to przedstawia schematycznie fig. 8, polacze¬ nie to dokonywa sie zapomoca zebów g4, wykonalnych nia lufie i zazebiajacych sie z odpowiedniieimi zebami k sanek. Zprzodu armata zahacza sie zapomoca zaczepu g5 o kluczke *2, umieszczona na sankach.Celem ulatwienia slizgania sie lufy po wodzidlach kolyski po odczepieniu lufy od sanek, ta ostatnia jest zaopatrzona w dwie pary rolek P, P1. Normalnie, gdy armata jest sprzezona z sajitikami, tylne rolki P1 spoczywaja w zaglebieniach A3 sanek.Urzadzenie, zapomoca którego lufe G—¦ G1 przenosi sie ma wóz, utworzony z opisa¬ nych powyzej przodka i tylnego pólwozia, sklada sie z dwóch wodzidel, utiworzionych przez przedluzenie kiolyskii 0 (patrz prze¬ krój fig. 12), które ustawia sie na miejsce, przed zjozenietm lub rozlozeniem zespolu.Kazda z tych frzedluznic 0 stawowi zwy¬ kla dzwignie, której górna krawedz stano¬ wi tor, po którym sie tocza golki P i której tylny koniec zachodzi miedzy uszka L1 ko¬ lyski L i laczy sie z nimi zapomoca sworzni ruchomych R. Dzwignie 0 moga byc pola¬ czone miedzy soba przy pomocy zastrza¬ lów O1- Przednie konce przedJtónic opie¬ raja sie za posrednictwem kuli q o jedna z czesci podnosnika S, którego czesc druga T spoczywa na ramie lozai N równiez zapo~ moca polaczenia kulistego t. Wpofalizu kon¬ ców przednich przedluznic 0 sa umieszczo¬ ne zatrzymy c1 dlla rolek P lufy.Na fig. 8 przedstawiono linjami krop- kowandkreskowainemi obrys polozenia lufy sprzezonej z sankami, przed rozebraniem.Azeby przeprowadzic rozebranie oraz przeniesienie lufy na wóz do< jej przewozu, wprowadza sie tylne pólwozie na pochyla podstawe U, polaczona z rama N loza za¬ pomoca sciegien n. W ten sposób zajmuje tylne pólwozie wzgledem ltoza i lufy polo¬ zenie zupelnie okreslone; polozenie lufy w stosunku do loza jest równiez ustalone za¬ pomoca sprzegla m, pomiedzy kolyska L a malem lozem M. Z drugiej strony pod¬ prowadza sie przodek pod wylot lufy, u- mileszczajac go nawprost obraczek g.Wówczas odczepila sie lufe od sa¬ nek, czesc komorowa lufy wznosi sie doi gó¬ ry i rolki F" fwydostaija sie z zaglebien fe3.Potem popuszcza sie zapomoca windy V nieco lime v, dzieki czemu lufa moze ze¬ slizgnac sie ku przodowi1. Podczas tego ru¬ chu rolki F tocza sie po przedluznicach Q, podpairtych poidniosnikami S w ten sposób, iz stanowia one przedluzenia wodzidel! koly¬ ski. Pcdczais tego ruchu lufy ku dolowi o- puszczia sie jej wylot na pólpjericien dolny E przodka, poczem sprzega sie lufe z, przod¬ kiem, zakladajac iia nia pólpierscien gór¬ ny F.Ciagnac wówczas przodek xnom& ula^ twic przeisuniecie sie lufy (fig. 2) i mozna ja doprowadzic do polozenia, przedsiawio^ nego na fig. 10, mozna przytem eweniual* nie wprowadzic przodek na podstawki W (fig. 10, 11 i 13), które okazuja sie szcze¬ gólnie uzytecznemi przy skladanifu dziala zpowtrotem.W tej chwili lufa spoczywac bedzie na przodku oraz na przedluznicach Q. Oipem* jac podnosnikami S-^-T mozna obrócic prjzedluznice naokoloi ich przegubowego polaczenia R z kolyska, Na skutek tego ru* Lchu komorowa czesc G1 lufy spocznie osta¬ tecznie w kolysce tylnego pólwozia / (fig. 11). W ten sposób wóz do przewozenia lu¬ fy bedzie gotów;.Odwrotnie, przy skladaniu, ustawia sie wóz z lufa w polozenie wskajzanie na fig,. U- 0 ile iprzytem plaszczyzna pionowa prze¬ chodzaca przez os lufy nie bedzie stanowi¬ la dbkiliadrieglo przedluzenia^ osi .pionowej loza], to mozna najsamprzód: osiagnac rów¬ noleglosc tych plaszczyzn, obracajac nie¬ znacznie lufe naokolo jej osi zapoimoca mechanizmu, opisanego powyzej, a umie- szipzomego w tylnem pólwoziu. Mozna Wreszcie osiagnac pokrycie sie wymienio¬ nych plaszczyzn przesiuwajac przodek na podstawach W w kierunku poprzecznym zapomicca mechanizmu, przedstawionego na fig. 13. Kola przodka spoczywaja, jak to uwidacznia fig. 13, w zlobkach w, podtrzy¬ mywanych przez, nasrubki w', które przesu¬ waja sie wzdluz srub u;2, obracajacych sie w lozyskach, iprzymiociowanych do podsta¬ wy W. Azeby przesunac nasruibki w1, obracamy srube w2 ziaipomoca klucza z grze¬ chotka nft. Po uskutecznieniu tych ruchów, podnosi sie zapomicca podnosników S—T przedluznice Q, al przez to rówiniez i czesc komorowa lufy tak, ze calosc ukladu przy¬ biera polozenie, przedstawione na fig. 10.Wprawiajac w ruch winde V doprowadza sie wreszcie wszystkie czesci do polozenia, oznaczonego na fig. 8 linijaimi pelnemi; wte¬ dy mozna juz odczepic przodek wd wylotu lufy, odczepiania bowtami lufy od tylnego pólwozia zostalo juz* dokonane poprzednio, aby mozna bylo od polozenia wedlug fig. 11 przejsc do polozenia wedlug fig. 10.Osadziwszy lufe na jej lozu mozna juz usunac przedluznice Q.W wypadkach, kiedy przy przewozie na mala odleglosc nie oddziela sie lufy od loza, mozna, jak to przedstawiaja fi|g. 14 i 15, utworzyc wóz, laczac przodek z pól- woziem tylnem zapomoea przedluznic ko¬ lyski 0. W tym celu pierscien pólwozia tylnego posiada uszy i4, z któremi sie la¬ cza przegubowo tylne konce przedluznic Q, po uprzedniem ustawieniu pierscienia tego poziomo. W otworze Q2 jednej z prze¬ dluznic 0 umieszcza sie kólko X (fig. 15), z którem sie sprzega druga prowadnice za¬ pomoca odpowiedniego sprzegla. Kólko X naklada sie na hak Y przodka.Inny sposób wykonania urzadzenia do oddzielania lufy od loza oraz (ponownego sprzegania tych czesci przedstawiaja fig. lal do 4a.Fig la przedstawila widok podluzny u- rzadzenia w pewnym okresie przebiegu rozkladania lub skladania, fig. 2a podobny widok w innym okresie tego przebiegu, fig. 3a przekrój poprzeczny wedlug III— III na fig. 2a i fig. 4a rzut poziomy w mniejszej skali przedstawiajacy dzialo w polozeniu gotowem do strzalu (linje pelne).Linijami kreskowanemi przedstawiono lufe po zdjeciu z loza wraz z przodkiem wspar¬ ta na podnosniku, tylne pólwozie jest odla¬ czone od lufy. Przy polozeniu lufy wska- zanem na rysunku, pólwozie to dla zloze¬ nia lufy z tozem trzeba odtoczyc, przy ro¬ zlozeniu dziala podtoczyc pod lufe. Linja- mi kropkowano-kreskowanemi przedsta¬ wiono na fig. 4ai zespól lufy przodka oralz pomost loza ustawione w polozeniu, w któ¬ rem jedna czesc stanowi przedluzenie dru¬ giej, jak to ma miejsce prizy rozkladaniu lub skladaniu.Jak i w poprzednim (przykladzie wyko¬ nania, w sklad urzadzenia do przewozu lu¬ fy i do jej zlozenia z lozem wchodzi przo^ dek A—B9 na którego sworzniu moze sie obracac pierscien, skladajacy sie z dwóch czesci E—F, tworzacych lozysko dla wy¬ lotu G lufy miedzy dwoma pierscieniami g tejze. Przodek ten uzywa sie zawsze lacz¬ nie z tylnem pólwoziem ff, posiadajacem kolyske zachodzaca pomiedzy dwa pier¬ scienie g1, utworzone na lufie G1, w odpo¬ wiedniej odleglosci od czesci komorowej. — 4 —Urzadzenie do oddzielania) lufy od loza dtf&z do umiesizczenia pierwszej na Czesciach wozu tudziez do osadzenia lufy na lozu sklada siie, Jak w przykladnie poprzednim, z ruchomych przedhiznlc 0, których kon¬ ce tylne R sa polapzicine przegubowo z ko¬ lyska L0 Przedluznice te po polaczeniu z koly¬ ska ustawia si^ nieruchomo na przedluze¬ niu wodzidel kolyski zarówno przy rozkla¬ daniu, jak i przy skladaniu. W tym celu moga byc one polaczone z osada N loza zapomoca zastrzalów O1, w postaci np. dragów, których konce sa polaczone prze¬ gubowo z przedluznicami Q wzglednie z osada N0 Oprócz przedluznic ruchomych Q, któ¬ re mozna unieruchomic w powyzszy spo¬ sób ,8tosujd sie w tym wypadku niezalezny podnosnik Z, umieszczony pod lufa prosto¬ padle pod znakiem G2, wybitym na niej wpdblizu srodka ciezkosci ukladu lufy i przodka A—B; zlekkaJ przewaza czesc wy¬ lotu lufy, polaczona z przodkiem, Glowica podnosnika Z stanowi podstawe dla czopa Ua (fig, 3a) dzwigara G3 lufy, Jezeli dzialo jest w jakiiemkolwiek polozeniu gctiowem do /strzalu, poza przykryciem, jak np, w polozeniu, aznaczonem na1 fig. 4a linjami pelneanl, to nie przedstawial zadnych trud¬ nosci obrócenie lufy i loza) N na dolnym pomoscie O, celem ustawienia ukladu w takiem polozeniu, w którem przesuniecie lufy ku przodowi rozebrania1 dziala, staje sie mozliwe (bedzie to polozenie, przedstaw wione linjami kreskowano-kropkowanemi tm fig* 4o).Dla uskutecznienia rozebrania, umie¬ szcza sie we wlasciwych punktach w pla¬ szczyznie pionowej osi armaty, z jednej &lrt)fiy przodek, z drugtej fcas podnosnik Z.Lufe sie prafesuwa po przedluznicaeh Q do¬ póty, dopóki wylot jej nie spocznie na przodku w pierscieniu dwudzielnym E—F, jak to przedstawia fig. la. Potem podno¬ snik Z doprowadza sie jak mozna najdo¬ kladniej prostopadle pod znak G2, i podno¬ si sie go tak, aby podparl lufe. Wówczas mozna wyjac zastrzaly C)1 i odchylic przedlutzirice Q, co dla) moznosc la- tweigo podniesienia zespolu lufy i przod¬ ka i obrócenia go tak, aby miejsce poza lu¬ fa pozostawalo wolnem, a to w celu latwe¬ go podprowadzenia na miejsce pólwozia tylnego. Wtedy dla ostatecznego utworze¬ nia wozu dla lufy dosc bedzie w taki spo¬ sób poruszyc podnosnik, aby lufe mozna by¬ lo spirzieginac z pólwoziiiem tylniem.Przy skladaniu lufy z lozem czynnosci powyzsze uskutecznia sie w porzadku od¬ wrotnym. Doprowadza sie dzwig Z na miej¬ sce pod znak G2, podnosi sie nieco lufe, aby móc odczepic pólwozie tylne, nastepnie obraca sie z jednej strony na dzwigu ze¬ spól lufy z przodkiem, a z drugiej strony na pomoscie O loze i osade N, w taki spo¬ sób, azeby lufa i loze stanowily przedluze¬ nie jedna' drugiego (polozenie oznaczone linjami kropkiowanio-kreskowanenii na fig. 4a).Najwlasciwiej jest nadac podnosniko¬ wi ksztalt, uwidoczniony na rysunku, to jest utworzyc go, jak to pokazuje fig. 3a, z dwu podnosników Z, stojacych na wspól¬ nej podstawie Z1 i polaczonych poprzecz- nica Z2, W srodku tej poprzecznicy znaj¬ duje sie osada dla czopa g3 dzwigara G3 dla lufy. PL