Przedmiot wynalazku dotyczy urzadzenia do odzyskiwania zuzywanej podczas badan silników energii za pomoca trójfazowych pradnic hamow¬ niczych, które oddaja prad do sieci droga bezpo¬ srednia lub za posrednictwem transformatorów, przy czym badany silnik napedza pradnice za posrednictwem przekladni hydraulicznej.Dotychczas jako przekladnie hydrauliczne byly stosowane zwykle przekladnie obrotów, które mimo swej prostoty maja jednak te wade, ze obroty znamionowe generatora, powyzej któ¬ rych pracuje on jako pradnica, musza lezec w samym górnym ich zakresie. Dzieje sie tak dlatego, poniewaz straty poslizgowe przekladni obrotów rosna bardzo szybko wraz ze wzrasta¬ jaca liczba obrotów silnika. W zwiazku z tym wieksza czesc przenoszonej energii ulega zamia¬ nie na energie cieplna. Im bardziej obnizona jest znamionowa liczba obrotów, tym wieksza jest tracona moc poslizgu, która nie moze byc zamie¬ niona na energie elektryczna. W przeciwienstwie do tego w mysl wynalazku przekladnia hydrau¬ liczna staje sie przekladnia wielkosci momentów.Dzieki temu mozna osiagnac znamionowa liczbe obrotów silnika w dolnej czesci zakresu ich regu¬ lacji. Moc tracona ulegnie przeto zmniejszeniu i czesc mocy uzytecznej wzrosnie odpowiednio do mocy calkowitej. Poniewaz straty mocy przeklad¬ ni momentów maleja poczawszy od obrotów zna¬ mionowych w miare obrotów silnika, przeto mozna odzyskac w zakresie obrotów nadsynchro- nicznych stosunkowo duza czesc energii silnika w postaci energii elektrycznej. W zakresie obro¬ tów podsynchronicznych, w którym trójfazowa pradnica hamownicza nie pobiera zadnej energii, mozna wykorzystac przekladnie momentów jako hamownice hydrauliczna tak, ze oddawana w tym zakresie moc silnika moze ulegac pochlonieciu bez uzycia dalszych srodków pomocniczych. Prad¬ nica nie potrzebuje byc w tym zakresie hamo¬ wana. Szczególnie korzystne wykonanie wyna¬ lazku osiaga sie wtedy, gdy pradnica w dolnym zakresie obrotów, w których biegnie ona jalowo, pozostaje sprzegnieta z silnikiem poprzez prze¬ kladnie momentów. Poniewaz pradnica nie po¬ biera w tym przypadku zadnej mocy, przeto przekladnia momentu pracuje ze sprawnoscia równa zeru, uzupelniajac dzieki temu dzialanie hamownicy hydraulicznej.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na rysunku w konkretnej przykladowej postaci wy¬ konania/ przy czym fig. 1 przedstawia urzadze¬ nie wedlug wynalazku czesciowo w widoku z bo¬ ku, czesciowo zas w przekroju, fig. 2 zas prze¬ bieg krzywych mocy, sprawnosci i przelozenia przekladni hydraulicznej.Silnik 2 w polaczeniu z przekladnia hydrau¬ liczna 8, która jest wykonana jako przekladnia momentu, napedza trójfazowa pradnice hamow- nicza 4. Do tego celu sluzy wal korbowy 5 silni¬ ka 2, polaczony sprzeglem elastycznym 6 z wa¬ lem pierwotnym 7 przekladni 3, na którym osa¬ dzone jest kolo pompowe 8, podczas gdy wal wir¬ nika 9 pradnicy U jest polaczony drugim sprzeglem elastycznym 10 z walem wtórnym 11 przekladni 3, na którym osadzone jest kolo tur¬ binowe.Waly 7, 11 znajduja sie w obudowie przeklad¬ ni 8, z która polaczone jest kolo kierownicze 13 i sa ulozyskowane w ten sposób, ze moga sie swobodnie obracac.KolatS, 12, 13 przekladni 3 stanowia zamk¬ niete komory, w których ciecz obiega stale np. w kierunku, zgodnym z ruchem wskazówek ze¬ gara. Ciecz moze byc stale przepompowywana za pomoca pompy, polaczonej z walem pierwot¬ nym 7, przez specjalna chlodnice.Wydatek cieczy mozna regulowac w celu uzy¬ skania zmiany stosunku obrotów walów 7 i 11.Przed silnikiem 2 umieszcza sie chlodnice 1U dla wody, chlodzacej silnik 2, przez która stale pra¬ cujacy wentylator 15 silnika 2 zasysa chlodne r powietrze. Cale urzadzenie jest umieszczone na wspólnym fundamencie 16.Sposób dzialania urzadzenia jest podany po¬ nizej. Trójfazowa pradnica hamownicza U jest np, pradnica synchroniczna, która moze byc ob¬ ciazana dopiero powyzej swojej znamionowej liczby obrotów n n ; po osiagnieciu swoich obro¬ tów znamionowych jest ona wzbudzana np. z od¬ dzielnej sieci i dostarcza odtad prad na siec ogólna. Jesli silnik 2 biegnie w zakresie obrotów podsynchronicznych nj zen riioc ulega pochlonieciu w przekladni momen¬ tów, która dziala w. tym przypadku jako zwykla hamownica hydrauliczna.Pradnica 4 pozostaje sprzezona w tym zakre¬ sie obrotów z silnikiem 2 i biegnie luzem. Urza¬ dzenie pracuje w tym przypadku przy najnizszej wartosci sprawnosci ( Y]=0).Chlodnica przekladni 3 jest wówczas najsil¬ niej obciazona, poniewaz cala oddana przez silnik 2 energia musi ulec w niej pochlonieciu. Jesli obroty znamionowe nn zostana osiagniete, to pradnica U zaczyna pracowac ze wzrastajacym wspólczynnikiem sprawnosci r\, przy czym prze¬ kladnia 3 pracuje najpierw przy przelozeniu re¬ dukcyjnym (i < 1 ) i dopiero poczynajac od pewnej okreslonej liczby obrotów (n.j = 1) przy przelozeniu multiplikacyjnym (i ; 1). Najko¬ rzystniejsza wartosc sprawnosci urzadzenia osia¬ ga sie przy yj 0,75.Na fig. 2 symbol N.^j oznacza moc pierwotna (moc silnika)f wyrazenie NM — Nv — moc wtór¬ na (moc pradnicy), a symbol Nv — dorazna strate mocy w zaleznosci od pierwotnej liczby : obrotów (od liczby obrotów silnika).W podsynchronicznym zakresie obrotów (n, < n„ ) Nm - Nv tzn- cala moc silnika w?' stepuje jako strata mocy, przy czym urzadzenie pracuje wówczas ze sprawnoscia równa zeru.W nadsynchronicznym • zakresie obrotów (n, nn) Nm Nv przy czym róznica Nm — Nv wyraza uzyteczna moc pradowa.Sprawnosc urzadzenia ( tj 0) odpowiada sprawnosci przekladni 3 i jest dlatego zalezna od stosunku obrotów Wm. W celu przeciwdzia¬ lania rozbieganiu sie nalezy przez zmiane wy¬ datku cieczy przekladni hydraulicznej 3 utrzy¬ mywac w nadsynchronicznym zakresie obrotów równosc n2 = nn. Stosunek przelozenia jest w tym przypadku równy: . moment pradnicy Nmj— Nv Ni moment silnika NM * nn Zamiast pradnicy synchronicznej mozna rów¬ niez zastosowac pradnice asynchroniczna. W tym przypadku nalezy utrzymywac obroty n2 w nad¬ synchronicznym zakresie obrotów w poblizu war¬ tosci nn Szczególy przeróbek, jakie nalezy wów- • czas wprowadzic do przekladni momentów, sa dla przedmiotu wynalazku bez znaczenia. PL