Znane dotychczas urzadzenia do wyswietlania dowolnych cyfr lub liczb w pewnym okreslonym miejscu, których dzialanie polegalo na tym, ze obraz kazdej cyfry tworzyl sie przez wlaczenie pewnej liczby zarówek, przedzielonych ekrana¬ mi, dajacymi kontury cytry, byly rozwiazane konstrukcyjnie w ten sposób, iz kazda zarówka lub grupa zarówek, wystepujacych w tych sa¬ mych cyfrach, byla zalaczana równolegle do zródla pradu poprzez styki nastawnika. W na¬ stawniku tym kazdy blok cyfrowy, okreslajacy dowolna cyfre, posiadal 10 wylaczników przycis¬ kowych stabilizowanych, to znaczy takich, które pozostaja wcisniete po odjeciu sily przyciskaja¬ cej. Kazdy z tych wylaczników posiadal tyle styków czynnych ile zarówek lub grup zarówek wystepowalo przy wyswietlaniu cyfry za pomo¬ ca danego wylacznika. Powodowalo to te niedo¬ godnosc, ze tablica swietlna musiala byc pola¬ czona z nastawnikiem duza liczba przewodów, równa mianowicie liczbie zarówek lub grup zarówek, znajdujacych sie na tablicy swietLnej.Druga niedogodnosc stanowila okolicznosc, ze nastawnik posiadal znaczna liczbe przycisków manipulacyjnych, równa mianowicie 10-krotnej liczbie bloków cyfrowych, wystepujacych na ta¬ blicy swietlnej.Urzadzenie do wyswietlania cyfr lub liczb, stanowiace przedmiot wynalazku, nie wykazuje wad, omówionych powyzej. Kazdy blok cyfrowy, tworzacy niezalezna calosc, posiada oprócz ko¬ niecznej liczby zarówek 4 przekazniki znamio¬ nowe, których dzialanie indywidualne lub zes¬ polowe (po dwa) daje 10 róznych kombinacji, niezbednych do wyswietlania dowolnej cyfry.W celu unikniecia uzywania duzej liczby sty¬ ków w przekaznikach, wprowadzono szeregowe laczenie zarówek z zastosowaniem odgalezien, które dzieki odpowiedniemu ukladowi zarówek umozliwiaja prace tego urzadzenia przy stosun¬ kowo malej liczbie styków. Dla porównania podaje sie, ze dla dzialania jednego bloku cyfro-wego w dotychczasowych urzadzeniach wyma¬ gane bylo zastosowanie w nastawniku JO wy¬ laczników przyciskowych o lacznej liczbie styków w przekaznikach, wynoszacej okolo 300 sztuk. W urzadzeniu wedlug wynalazku analo¬ giczna liczba styków w przekaznikach jednego bloku wynosi 65 sztuk.Inna korzyscia, wynikajaca z zastosowania urzadzenia wedlug wynalazku, jest stosunkowo mala liczba przewodów, laczacych tablice swietlna z nastawnikiem. Okolicznosc ta posiada szczególne znaczenie przy duzej liczbie bloków cyfrowych, skojarzonych z dana tablica swietl¬ na. W dotychczasowym rozwiazaniu konstruk¬ cyjnym liczba przewodów odpowiadala zazwy¬ czaj liczbie zarówek, zainstalowanych na tablicy (28 sztuk w jednym bloku). W urzadzeniu we¬ dlug wynalazku liczba przewodów laczeniowych jest ograniczona do 4 przewodów, sterujacych poziomami rozdzielczymi, oraz 2 przewodów zasilajacych, w przypadku zasilania urzadzenia jednym napieciem, lub 3 do 4 przewodów zasi¬ lajacych w przypadku zasilania zarówek jednym napieciem, przekazników zas innym napieciem.Liczba tych przewodów jest niezalezna od liczby bloków cyfrowych, poniewaz tymi samymi prze¬ wodami sterujacymi odbywa sie kolejne nasta¬ wianie poszczególnych bloków. Nastawianie to odbywa sie nastawnikiem, zaopatrzonym tylko w 10 wylaczników przyciskowych, wspólnych dla wielocyfrowej tablicy swietlnej. Wylaczniki te nie sa stabilizowane, a wiec wracaja po nacisnie¬ ciu do pierwotnego polozenia. Posiadaja one tylko po 2 lub 3 styki. Dzieki temu nastawnik, stosowany w urzadzeniu wedlug wynalazku, mo¬ ze posiadac mniejsze wymiary i zajmowac mniej miejsca na stole operatora np. kasjera banko¬ wego.Na rysunku fig. 1 przedstawia uklad ekranów bloku cyfrowego, oddzielajacych poszczególne zarówki. Liczby w poszczególnych polach ozna¬ czaja numery zarówek, znajdujacych sie w tych¬ ze polach, zgodnie z numerami tych zarówek na fig. 2, która przedstawia elektryczny uklad pola¬ czen urzadzenia wedlug wynalazku.Lewa strona fig. 2 przedstawia uklad polaczen nastawnika, prawa zas strona — uklad polaczen jednego bloku cyfrowego. Uklady polaczen na¬ stepnych bloków cyfrowych sa identyczne z pierwszym i lacza sie z poziomami rozdziel¬ czymi a, b, c, d i przewodami zasilajacymi z po¬ przednimi blokami cyfrowymi.Nastawnik zawiera 10 wylaczników przycisko¬ wych pi, p2, p3... pO, oznaczonych cyframi, do wyswietlenia których sluza. Kasownik p, sluzacy do zgaszenia wyswietlonej cyfry lub liczby, oraz w przytoczonym przykladzie wykonania urzadzenia, zasilanego z sieci pradu zmiennego, transformator i uklad prostowniczy uzupelniaja wyposazenie nastawnika. Uklad prostowniczy w przytoczonej postaci wykonania sluzy dla za¬ silania uzwojen przekazników pradem stalym.Blok cyfrowy posiada obok 28 sztuk zarówek 5 przekazników, z których 4, tak zwane znamio. nowe, oznaczono symbolami al, bl, cl, dl, piaty zas przekaznik litera e. Przekazniki znamionowe przelaczaja ii. zwieraja swoimi stykami odpo¬ wiednie zarówki, w celu wyswietlenia zadanej cyfry. Przekaznik grupowy c przelacza samo¬ czynnie poziomy rozdzielcze nastawnika, po na¬ stawieniu danego bloku na nastepny blok cy¬ frowy.W szereg z zarówkami wlaczane sa odpowied¬ nio dobrane oporniki rl, r2, r3 i r4 wyrównujace opór danego obwodu roboczego do stalej war¬ tosci, niezaleznie od liczby zarówek, wlaczonych w ten obwód.Dzialanie urzadzenia jest opisane ponizej. Na¬ cisniecie w nastawniku np. wylacznika przycis¬ kowego pi, spowoduje zadzialanie w pierwszym bloku cyfrowym przekaznika znamionowego al w obwodzie: dodatni biegun zródla pradu stalego, styk wylacznika przyciskowego pi, poziom roz¬ dzielczy a, styk k przekaznika e, uzwojenie przekaznika al, ujemny biegun zródla pradu sta¬ lego. Przekaznik al przygotuje swoimi stykami droge poprzez odpowiednie zarówki, do wyswie¬ tlania cyfr 1, lecz zarówki na razie nie zapala sie.Zwolnienie wylacznika pi spowoduje zalaczenie w szereg z uzwojeniem przekaznika al poprzez jego zamkniety styk l, uzwojenia przekaznika grupowego e. Przekaznik grupowy e zadziala i przelaczy swoimi stykami poziomy rozdzielcze a, b, c, d na nastepny blok cyfrowy oraz zasili napieciem poprzez styk i odpowiednie zarówki.Dzieki dzialaniu w dalszym ciagu przekaznika al zostana wlaczone zarówki 14, 4, 25, 20, 8, 9, 19, dajac obraz cyfry 1.Odnosny obwód obejmuje jeden z zacisków zródla pradu zmiennego, zarówki 14, 4, 25, 20, 8, opór wyrównawczy rl styk m przekaznika dl zarówki 9 i 19, opór wyrównawczy r2 styk f przekaznika al, opór wyrównawczy r3, styk v przekaznika M, styk h przekaznika cl, styk i przekaznika e, drugi zacisk zródla pradu zmien¬ nego.W analogiczny sposób nacisniecie wylacznika p2 spowoduje zadzialanie przekazników znamio¬ nowych cl i dl oraz przekaznika grupowego e.W tym przypadku zostana wlaczone zarówki 14, 4, 25, 28, 22, 3, 24, 2t 5, 15, 10, U, 26, 13, 17, 23 i 27, dajac obraz cyfry 2. W ten sposób 4 prze¬ kazniki znamionowe wykonuja odpowiednie przelaczenia dla 10 znaków cyfrowych. — 2 —Nastepne nacisniecie któregokolwiek wylaczni¬ ka nastawnika spowoduje w analogiczny sposób zadzialanie odpowiednich przekazników w od¬ powiednim bloku cyfrowym, zalaczenie odpo¬ wiednich zarówek i ukazanie sie obrazu zadanej cyfry. W ten sposób moga byc nastawiane wszy¬ stkie cyfry w danej tablicy.Cecha charakterystyczna urzadzenia wedlug wynalazku, zapewniajaca jego znaczna trwalosc, stanowi okolicznosc, ze styki przekazników znamionowych, zamykajace obwód pradowy po_ przez zarówki, a takze styki przekaznika gru¬ powego, przelaczajace poziomy rozdzielcze, sa zwierane w stanie bezpradowym. Jedynie styk i przekaznika grupowego wlacza napiecie na przygotowany juz obwód zlozony z odpowied¬ nich zarówek. Rozwieranie styków w dowolnym przekazniku odbywa sie w stanie bezpradowym.Uzyskuje sie to dzieki okolicznosci, ze zgaszenie wyswietlonej liczby dokonuje sie przez odlacze¬ nie napiecia, zasilajacego cale urzadzenie, za pomoca odpowiednio mocnego wylacznika przy¬ ciskowego p, wlaczonego w obwód glówny. PL