Przedmiotem wynalazku niniejszego jest tar¬ cza szlifierska oraz narzad do jej zamocowywa¬ nia na wrzecionie szlifierki.Obecnie przy zamocowywaniu tarczy szlifier¬ skiej na wrzecionie szlifierki zalewa sie, jak wia¬ domo, olowiem, tj. wypelnia olowiem jej srodko¬ wy otwór, nastepnie olów skrawa sie, nawiercajac w nim otwór, dostosowany do srednicy wrzeciona szlifierki, z zastosowaniem pewnego luzu, po czym na wrzeciono naklada sie znany pierscien i pod¬ kladke, a nastepnie po drugiej stronie tarczy, osadzonej na wrzecionie, zaklada sie znowu pod¬ kladke i pierscien i calosc zamocowuje sie nakret¬ ka, nakrecana na gwintowany koniec wrzeciona szlifierki.Dotychczasowy sposób zamocowania tarczy szlifierskiej posiada szereg bardzo powaznych niedogodnosci i wad. Przede wszystkim sposób ten powoduje z jednej strony marnotrawienie olowiu przy samym juz zabiegu zalewania tarcz w postaci rozlewania tego olowiu, odprysków i przepalania, z drugiej zas strony wymaga zuzycia dosc duzej ilosci olowiu w kazdej tarczy, który po zuzyciu tarczy badz z niej wykuwa sie, co za¬ zwyczaj odbywa sie niedokladnie, badz tez wrecz wyrzuca sie cala tarcze wraz z olowiem, nie mówiac juz o stratach olowiu w postaci wiórków przy skrawaniu olowiu i nawiercaniu otworu. Przy powszechnie dotychczas stosowanym zamocowaniu tarczy na wrzecionie tarcza ta, wskutek niedokla¬ dnosci dopasowania otworu wykonanego z olowiu do srednicy wrzeciona, jest przewaznie zamoco¬ wana nie wspólosiowo, co powoduje tak zwane jej „bicie", a tym samym powoduje koniecznoscwiekszego przeszlifowania tarczy. Nalezy równiez podkreslic, ze robocizna zalewania tarczy, skra¬ wania olowiu, nawiercania otworu i wiekszego przeszlifowywania tarczy stanowi powazna po¬ zycje w kosztach przedsiebiorstwa.Wady powyzej wymienione jeszcze bardziej wyraznie wystepuja w przemysle szklarskim, zwlaszcza przy obróbce szkla krysztalowego, gdyz w przemysle tym tarcze szlifierska zalewa sie olowiem przy ustawieniu wrzeciona w pozycji pionowej w otworze tarczy, co jest konieczne, aby w masie olowiu zostal jednoczesnie odlany gwint tego wrzeciona. Po wykonaniu tego „zalania" tar¬ cze wykreca sie i przystepuje do zalewania na¬ stepnej tarczy; w rezultacie zaklad posiada szereg róznych tarcz o jednakowym nagwintowaniu otworu, gwinty zas wrzecion róznych szlifierek sa rózne, gdyz zazwyczaj nie sa one znormalizo¬ wane. Przy tym sposobie zuzywa sie zatem nie¬ produkcyjnie bardzo duza ilosc olowiu do kazdej tarczy, przy czym gwint odlany na jednym wrze¬ cionie lub nawet na kilku nigdy nie pasuje do innych wrzecion, wskutek czego zachodzi koniecz¬ nosc wykrecania tarczy przez sile. Poniewaz tar¬ cza nie posiada przy tym stalego oparcia, które zapewnialoby ustalenie jej scisle w plaszczyznie % prostopadlej do osi, lecz tylko opiera sie na plas¬ tycznej masie olowiu, jest ona zawsze ustawiona wichrowato, co nie pozostaje bez ujemnego wply¬ wu na jakosc szlifowania szkla. W przemysle szlifowania krysztalów zachodzi koniecznosc czes¬ tej wymiany tarczy o malej srednicy na tarcze znacznie wieksza lub tarczy cienkiej na kilkakrot¬ nie grubsza i odwrotnie. Sprawa tej wymiany przy obecnym sposobie zamocowywania tarcz jest zwiazana z duzymi trudnosciami, gdyz w tych przypadkach wymienia sie wrzeciono z cala glo¬ wica i wmontowuje nowe wrzeciono o gwincie od¬ powiadajacym lub zblizonym do nagwintowania otworu nowo zakladanej tarczy.Wszystkie powyzej wymienione wady i' niedo¬ godnosci usuwa calkowicie wynalazek niniejszy przez szczególne uksztaltowanie srodkowego otwo¬ ru samej tarczy szlifierskiej oraz przez zastoso¬ wanie szczególnego narzadu wymiennego do za¬ mocowywania tej tarczy.Na rysunku przedstawiono, tytulem przykla¬ du, jedno rozwiazanie wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia przekrój srednicowy tarczy szlifier¬ skiej, fig. 2 i 3 — podobne przekroje dwóch róznych narzadów do zamocowania tarczy wedlug fig. 1, a fig. 4 — sposób zamocowania tarczy wedlug fig. 1 na wrzecionie szlifierki przy za¬ stosowaniu wymiennego narzadu wedlug fig. 2 do jej centrycznego zamocowania na tym wrzecionie.Tarcza szlifierska 1 wedlug wynalazku rózni sie od dotychczas znanych tylko tym, ze jej cy¬ lindryczny otwór 2 posiada stozkowe rozszerzenie, którego stozkowa powierzchnia 3, scieta do we¬ wnatrz tarczy, jest wykonana pod katem 45° — 60° wzgledem osi tej tarczy. To stozkowe wgle¬ bienie sluzy do osadzenia w nim wymiennego narzadu U w postaci stozka scietego z otworem srodkowym 6 o srednicy scisle dopasowanej do srednicy wrzeciona 5 szlifierki. , Wymienny narzad U do zamocowania tar¬ czy 1 moze byc wykonany z dowolnego materialu o pewnej plastycznosci, a wiec zarówno z miekkie¬ go metalu, np. olowiu, jak i z drewna. Stozkowa scianka 7 tego narzadu U jest pochylona do jego osi pod katem 45° — 60° i jest równolegla do stozkowej powierzchni 3 rozszerzenia otworu tar¬ czy 1.Przy zestawieniu, pokazanym na fig. 4, tar¬ cza 1 opiera sie swa stozkowa powierzchnia 3 o stozkowa powierzchnie 7 narzadu A.W razie gdyby narzad 4, przy zbyt duzym docisku tarczy, „siadal na gwincie wrzeciona .5, nalezy do srodkowego otworu tego narzadu U wprasowac cienkoscienna tulejke 8 z twardego materialu, np. stalowa. Konstrukcje taka przed¬ stawia fig. 3.Zalety wynalazku niniejszego sa oczywiste, gdyz z jednej strony wynalazek pozwala na cal¬ kowite wyeliminowanie koniecznosci uzycia olo¬ wiu, z drugiej zas strony zapewnia centryczne zamocowanie tarczy na wrzecionie. Ponadto po¬ siadanie kilku narzadów U o róznej srednicy we¬ wnetrznego otworu i róznej srednicy zewnetrznej pozwala na obsluzenie kilku nawet szlifierek.Dzieki zastosowaniu w tarczy 1 stozkowego wglebienia i wskutek zastosowania narzadu U o podobnej powierzchni stozkowej 7 tarcza ta usta¬ wia sie zawsze wspólosiowo z wrzecionem 5, tym bardziej ze opiera sie ponadto za posrednictwem pierscienia 9 na uskoku pogrubionej czesci 10 wrzeciona 5. Konstrukcja taka zapewnia usta¬ wienie tarczy 1 scisle w plaszczyznie prostopadlej do osi wrzeciona, wykluczajac tym samym mozli¬ wosc wichrowatego umocowania tarczy, a zatem i jej „bicia". Wymiennosc zas narzadu U elimi¬ nuje calkowicie robocizne, zwiazana z zalewaniem tarczy, skrawaniem olowiu, nawiercaniem otworu i innymi czynnosciami koniecznymi przy dotych¬ czasowym sposobie zamocowania tarczy szlifier¬ skiej oraz znacznie skraca czas wymiany tarczy. 2 —Z drugiej strony tarczy 1, po osadzeniu jej na wrzecionie szlifierki, zaklada sie znana podkladke 11 oraz pierscien 12 analogiczny do pierscienia .9, calosc zas mocuje sie za pomoca nakretki 13, Aczkolwiek wyzej omówiono wylacznie stoz¬ kowe wglebienie w tarczy 1, a tym samym i stoz¬ kowy ksztalt powierzchni 7 narzadu wymienne¬ go 4, to jednak jest rzecza oczywista, ze wglebie¬ nie to moze miec takze postac wglebienia trój-, cztero- lub wielosciennego o ukosnie do osi tarczy przebiegajacych sciankach, a wówczas równiez i powierzchnie 7 narzadu U ksztaltuje sie odpowie¬ dnio w postaci graniastoslupa scietego o trzech, czterech lub wiecej sciankach, przebiegajacych ukosnie do osi tego narzadu 1 równolegle do powierzchni 3 wglebienia tarczy 1. PL