Wynalazek dotyczy dzielnika czestotliwosci do wytwarzania fal nosnych w telefonii wielo¬ krotnej, w którym napiecie o mniejszej czesto¬ tliwosci jest uzyskiwane przez modulacje napie¬ cia o czestotliwosci wiekszej napieciem o czesto¬ tliwosci posredniej, pobranym z generatora, wy¬ twarzajacego wyzsze harmoniczne, doprowadza¬ nego do nie&o napiecia p mniejszej czestotliwosci.Przy stosowaniu dzielników tego typu napoty¬ kano na duze trudnosci przy uruchamianiu, po¬ legajace na powstawaniu w poszczególnych ich narzadach róznych zjawisk ubocznych, wzrasta¬ jacych w miare stosowania wyzszych spólczyn- ników podzialu.Amplituda napiecia o czestotliwosci / powin¬ na znacznie przewyzszac zadana wartosc mini¬ malna dla zapewnienia dostatecznej liczby har¬ monicznych, dostarczanych przez powielacz cze¬ stotliwosci, Gwaltowne doprowadzenie napiec anodowych do poszczególnych narzadów dzielnika daje wprawdzie impuls napiecia, dostateczny do roz¬ poczecia pracy obwodu, nie zapewnia jednak je¬ go uruchomienia, poniewaz wskutek zaniku na¬ piecia zasilajacego róznych lamp elektronowych prad anodowy w lampach wzrasta zbyt wolno.Uklad wedlug wynalazku usuwa te wady za pomoca obwodu, przystosowanego zarówno do se¬ lektywnego wzmacniania, jak i do wytwarzania napiecia o mniejszej czestotliwosci lub napiecia o czestotliwosci posredniej.Przedmiot wynalazku przedstawiono na ry¬ sunku, przy czym na fig. 1 uwidoczniono ogólny schemat dzielnika czestotliwosci wedlug wynalaz¬ ku, na fig. 2 — jego szczególowy uklad polaczen, wreszcie na fig 3 — inny przyklad wykonania dzielnika wedlug wynalazku.Na fig. 1 napiecie o czestotliwosci fi, które ma byc podzielone, jest doprowadzone do modu-latora 1. Obwód wyjsciowy tego modulatora za¬ wiera filtr 2, przepuszczajacy napiecie o zadanej niniejszej czestotliwosci /, które jest nastepnie wzmacniane we weanacniaczu 3. Napiecie wyj¬ sciowe o czestotliwosci / jest doprowadzone, do powielacza czestotliwosci U wytwarzajacego pewna liczbe wyzszych harmonicznych. Jedna z tych harmonicznych kf jest wybierana przez filtr 5 i doprowadzana do modulatora i. W celu utrzy¬ mania stalej równowagi faz, musi byc spelnione równanie: fi — kf = f czyli fi = 1 + k ~T W telefonii nosnej czestotliwosc /i oscylatora sterujacego wynosi np. 60 kc/sek, a czestotliwos¬ ci fal nosnych róznych kanalów otrzymuje sie za pomocjp powielacza czestotliwosci U z wyzszych harmonicznych napiecia o czestotliwosci 4 kc/sek.Na fig. 2 napiecie wyjsciowe o czestotliwosci /i oscylatora sterujacego 6 jest doprowadzane do modulatora 7, napiecie zas wyjsciowe tego modulatora przedostaje sie do obwodu 8, nastro¬ jonego na mniejsza czestotliwosc /. Obwód ten jest wlaczony do lampy 9 i wplywa na napiecie siatki sterujacej, sprzezonej zwrotnie przez indukcyjnosc J.O. z obwodem wyjsciowym lampy.Katoda tej lampy jest polaczona z opornikiem 11 o malym oporze omowym, powodujacym oddzie¬ lenie, lecz nie tlumiacym drgan obwodu, i z opor- nikiem 12, który powoduje calkowite oddzielenie i zanik tych drgan, narzucajac lampie prace wzmacniacza selektywnego. Styki przekazników 13 11A, zwierajac opornik 12, uchylaja jego dzia¬ lanie oddzielajace.W celu wytworzenia harmonicznych, napiecie jest doprowadzone do generatora 4, którego na¬ piecie wyjsciowe przedostaje sie przez filtr 5 do modulatora 7 i ewentualnie do obwodu prosto¬ wniczego 15, jak zaznaczono liniami kreskowymi.Obwód prostowniczy 15 moze byc równiez zasila¬ ny napieciem, doprowadzonym oddzielnie przez transformator. Przekaznik 1U jest srberowany otrzymanym z tego obwodu napieciem stalym i nie otwiera obwodu, zawierajacego opornik 12, dopóki amplituda napiecia wyjsciowego lampy 9 nie osiagnie zadanej wartosci.Aby przy braku w oscylatorze sterujacym 6 napiecia o czestotliwosci /i zapobiec dzialaniu te¬ go przekaznika, do wyjscia oscylatora przyla¬ czony jest równolegle obwód prostowniczy 16, sluzacy do sterowania przekaznikiem 13, którego styki sa polaczone w szereg ze stykami przekaz- / nika 1U i rozwieraja sie przy zaniku napiecia o czestotliwosci /i w oscylatorze 6.Sprzezenie cewki obwodu 8 z cewka 10, po¬ wieksza znacznie efekt wzmocnienia selektywne¬ go, a niereagowanie przekaznika 1U na niedosta¬ tecznie duze amplitudy napiecia wyjsciowego lampy 9, uniemozliwia przedwczesne stlumienie* drgan, dzieki czemu przez pojawienie sie sygna¬ lu w obwodzie wejsciowym, nastepuje synchroni¬ zacja oscylatora i zapewniony jest harmoniczny stosunek miedzy czestotliwosciami /i i f2. Jeze¬ li obwód jest przystosowany do wytwarzania i selektywnego wzmacniania napiecia o czestotli¬ wosci posredniej, selektywny wzmacniacz czesto¬ tliwosci moze byc wstawiony równiez przy fil¬ trze 5.W urzadzeniu, uwidocznionym na fig. 3, w którym zastosowano opornik oddzielajacy miedzy obwodem anody a obwodem siatki sterujacej, syg¬ nal z modulatora jest doprowadzony do obwodu strojonego 17., zawartego w obwodzie siatki ste¬ rujacej lampy 18, a czesc napiecia wyjsciowego, wyprostowana za pomoca prostownika 19, wywo¬ luje na oporniku 20 ujemne napiecie siatki ste¬ rujacej, zalezne od amplitudy zmiennego napie¬ cia wyjsciowego i doprowadza do stlumienia drgan w obwodzie, gdy napiecie na oporniku 20 osiagnie wartosc napiecia poczatkowego, a tym samym do selektywnego wzmacniania napiecia. PL