Przedmiotem wynalazku niniejszego jest spo¬ sób wyrobu plyt prasowanych, skladajacych sie z kilku warstw czastek drewna i ze spoiwa.Wynalazek obejmuje równiez, jako nowy wy¬ twór przemyslowy, plyte prasowana, otrzymana powyzszym sposobem.Znane dotychczas podobne wyroby, wykonane z czastek drewna zmieszanych z dowolnym spoi¬ wem, posiadaja wiele braków. Jesli czastki drew¬ na skladaja sie z grubych wiórów, powierzchnia plyt jest chropowata i w wielu przypadkach nie nadaje sie do pewnych celów, np. do wyrobu po¬ dlóg lub do robót stolarskich.Jezeli postepujac wedlug znanych sposobów uzyje sie tworzywa o drobniejszych czastkach, wymaga to wiekszej ilosci spoiwa i plyty takie beda za drogie, szczególnie jesli uzyje sie jako materialu wyjsciowego grubszych kawalków drewna, które trzeba rozdrabniac, co wymaga wiekszego nakladu energii.Ponadto prasowanie na goraco masy, sklada¬ jacej sie z drobnych czastek o zawartosci 8% lub wiecej wilgoci, powoduje trudnosci poniewaz pa¬ ra wytwarzana w masie nie moze sie wydostac, wobec czego powstale pecherzyki pary obnizaja jakosc gotowego produktu. Co prawda mozna za¬ pobiec temu przez umieszczenie pomiedzy roz¬ grzana prasa a. stlaczana masa siatki metalowej lub podobnej ochrony, jednak ten sposób postepo¬ wania uniemozliwialby wytwarzanie plyt glad¬ kich z dwóch stron, gdyz siatka pozostawialaby slady na jednej z powierzchni tych plyt.Braki te usuwa sposób wyrobu plyt prasowa¬ nych z czastek drewna wedlug wynalazku, który polega na tym, ze czastki drewna uklada sie war¬ stwami tj. warstwe dolna wykonuje sie z drobne¬ go tworzywa, nastepnie warstwe srodkowa z two¬ rzywa grubszego wymagajacego mniejszej ilosci spoiwa i wreszcie warstwe pokrywajaca z two¬ rzywa drobnego. Tak otrzymana mase stlacza siew jedna calosc tworzac plyte w gladkich i scislych zewnetrznych powierztlaniach co umozliwia jej wszechstronne zastosowanie.Glówna zaleta tego sposobu jest to, ze do wy¬ robu plyt prasowanych, posiadajacych piekny gladki wyglad zewnetrzny, mozna zuzytkowac stosunkowo grube odpadki drewna w jakiejkol¬ wiek postaci, o dowolnym kolorze lub wymiarach, bez dodawania wiekszej ilosci spoiwa.Porowata budowa grubszej warstwy zewnetrz¬ nej umozliwia przejscie pary wytworzonej w ma: sie i w ten sposób otrzymuje sie obydwie zewne¬ trzne powierzchnie plyty zupelnie gladkie.Wydzielanie sie pary z warstwy srodkowej be¬ dzie stosunkowo slabe, dzieki czemu zapobiega sie wypaczaniu plyt.Piekniejsze i bardziej gladkie zewnetrzne po¬ wierzchnie otrzymuje sie przy utrzymywaniu tych warstw podczas stlaczania bardziej wilgotnych niz warstwa srodkowa.Miedzy innymi korzystne jest dodawanie do czastek drewna warstw zewnetrznych wiekszej ilosci spoiwa, jak równiez srodków dajacych lep¬ szy wyglad oraz wieksza odpornosc na wplywy zewnetrzne.Dodatki, jak barwnik, srodki impregnujace, przeciwTogniowe, przeciwwilgoci itd. zaleca sie stosowac ghrwnie do warstw zewnetrznych.Daje to znaczna oszczednosc w uzyciu tych srodków, co wplywa na obnizenie kosztów pro¬ dukcji.Zalaczony rysunek przedstawia urzadzenie do wykonywania plyty sposobem wedlug wynalazku oraz plyte wykonana tym sposobem.Fig. 1 przedstawia przekrój plyty wykonanej sposobem wedlug wynalazku; fig. 2 — urzadzenie do wykonywania plyt z zaznaczeniem w jaki spo¬ sób wszystkie trzy warstwy moga byc ulozone w ramie; fig. 3 — przekrój zbiornika do napelnia¬ nia form tworzywem drobnym, stanowiacym war¬ stwe dolna, przy czym zbiornik ten jest czescia urzadzenia przedstawionego schematycznie na fig. 2, a fig. 4 — szczegól urzadzenia.Plyta przedstawiona na fig. 1 sklada sie z dwóch warstw zewnetrznych 1 i 2 z tworzywa drobnego i z warstwy srodkowej 5 z tworzywa grubszego, przy czym zewnetrzne powierzchnie 3, U plyty sa gladkie.Warstwy 1, 2 i 5 plyty moga byc nakladane jedna na druga za pomoca bardzo prostego urza¬ dzenia, przedstawionego schematycznie na fig. 2.Urzadzenie to posiada rame 7, która moze byc osadzona przesuwnie w plaszczyznie poziomej ru¬ chem zwrotnym na podstawie lub prowadnicy 6.Rama 7 przy wyrobie dolnej warstwy z two¬ rzywa drobnego, wykonuje poczatkowo ruchy zwrotne w kierunku wskazanym strzalka 8, po¬ miedzy jej polozeniami krancowrymi, oznaczonymi cyframi 7 i 7a pod zbiornikiem napelniajacym 9.Zbiornik 9 przedstawiony jest bardziej szczegó¬ lowo na fig. 3.Po zakonczeniu tej pierwszej czynnosci, prze¬ suwa sie rame w polozenie 7b, w którym jest ona przesuwana ruchem zwrotnym wedlug strzalki 10 pomiedzy polozeniami krancowymi 7b i 7c. Rynna 11, która moze byc wstrzasana, sluzjr do doprowa¬ dzania grubszego tworzywa do wykonania war¬ stwy srodkowej ponad warstwe dolna wykonana juz w ramie przy przejsciu pod zbiornikiem «0.Po wykonaniu warstwy srodkowej przesuwa sie rame w polozenie 7d i znowu nadaje sie jej ruch zwrotny wedlug strzalki 12 w granicach o- znaczonych cyframi 7d i 7e. Zbiornik 13 sluzy do doprowadzania tworzywa drobnego dla ulozenia górnej warstwy pokrywajacej. Wreszcie mase zlozona z trzech warstw poddaje sie prasowaniu.Rama 7 posiada postac skrzynki zamknietej od dolu, moze jednak spód ramy stanowic arkusz gladkiej blachy.Jej ruch wedlug strzalki 8 jest wykonywany za pomoca lancucha bez konca 15, osadzonego na dwóch walach 11+ i zaopatrzonego w sworzen 17, który jest osadzony w dolnych widelkach 16 ramy.Wal 1U obraca sie w kierunku strzalki, swo¬ rzen umieszczony w czesci górnej lancucha pocia¬ ga z poczatku rame w lewo, a gdy sworzen 17 wejdzie na wal, to przesuwa sie na dól w widel¬ kach 16 i nastepuje zmiana kierunku ruchu. W ten sam sposób odbywa sie ruch ramy w prawo i gdy sworzen przechodzi na wal nie pokazany na rysunku, przeciwlegly da walu 11, nastepuje zmia¬ na kierunku ruchu.W czesci górnej zbiornika 9 umieszczona jest zasuwa 18, na której znajduje sie tworzywo drob¬ ne 19, zawczasu przygotowane ze spoiwem, i ewen¬ tualnie odwazone.Pod zasuwa 18 znajduje sie walec 20 posiada¬ jacy kolce, który obraca sie w kierunku strzalki 21. Po usunieciu zasuwy 18 walec ten rozdrabnia skupienia drobnego tworzywa, które ewentualnie moglyby sie znajdowac w tworzywie 19 i dopro¬ wadza je na walki 22, rozmieszczone bardzo blis¬ ko siebie, o przekroju kwadratowym; walki te rozdzielaja równoczesnie tworzywo na sicie wstrzasanym 23. Sito to jest poruszane ruchem wahadlowym za pomoca dzwigni 24, i wykonuje okolo 80 ruchów wahadlowych na minute. Walki 22 sa obracane za pomoca pasa 25 mniej wiecej o tej samej, ilosci obrotów na minute, podczas gdy walec 20 obraca sie 10 do 12 razy wolnie}. v - 2 -Drobne tworzywo wpada do ramy 7 przez zbiornik 26 znajdujacy sie pod sitem 23.Rynna 11, której górna czesc jest przedsta¬ wiona na fig. 4, przeznaczona jest do doprowa¬ dzania tworzywa grubszego; jest ona zasilana za pomoca podnosnika korytkowego 27, podnoszace¬ go tworzywo z dolu.Do doprowadzania tworzywa górnej warstwy sluzy zbiornik 13 podobny do zbiornika '9.Opisane wyzej urzadzenie moze byc równiez uzupelnione innymi przyrzadami, np. przyrzadem do samoczynnego dawkowania, przy czym urza¬ dzenie moze dzialac czesciowo lub calkowicie sa¬ moczynnie.Korzystnie jest warstwe srodkowa plyty pod¬ dac sprasowaniu przed wykonaniem jej warstw zewnetrznych z tworzywa drobniejszego, przez co zapobiega sie przenikaniu czastek warstwy ze¬ wnetrznej do warstwy wewnetrznej.Specjalnie dobre spojenie poszczególnych warstw plyty otrzymuje sie, jezeli mieszanine czastek drewna i spoiwa podda sie sprasowaniu poczatkowo w ramie, a nastepnie juz bez ramy.Przedstawia to te zalete, ze prasa, sluzaca do pra¬ sowania ostatecznego, zwykle prasa ogrzewana nie musi byc koniecznie dostosowana swymi wy¬ miarami do ram o pewnych wymiarach. W ten sposób zwieksza sie znacznie zakres wyrobu plyt o róznych wymiarach.Nizej podano kilka przykladów zastosowania sposobu wedlug wynalazku.Przyklad I.Odpadki pochodzace z fabryki mebli, wytwór¬ ni fornirów i sklejek poddaje sie rozkruszaniu w odpowiednich rozkruszarkach do wielkosci kawal¬ ków o dlugosci o — 50 mm, szerokosci 5 — 10 mu i grubosci 1 — 5 mm. Oczywiscie obecnosc w ma¬ sie kawalków krótszych i grubszych nie prze¬ szkadza. Mase te mozna najpierw nasycic parafi¬ na przez dodanie jej w ilosci 2,5% wagi masy, nastepnie wysuszyc w ten sposób, aby otrzymac stopien wilgotnosci 5% poczym zmieszac z 3,5% spoiwa, np. znanego sproszkowanego produktu ko¬ ndensacji mocznika i formaldehydu, rozpuszczo¬ nego w odpowiedniej cieczy, utwardzajacego pod dzialaniem ciepla, np. roztworu azotanu niklu, rozcienczonego woda.~ Do wyrobu warstw zewnetrznych uzywa sie tworzywa wolnego od zanieczyszczen i skladaja¬ cego sie jl wiórów drewna miekkiego, bialego i czystego lub tez innych gatunków wiórków plas¬ kich i cienkich, które miesza sie z 14% spoiwa i spryskuje sie woa^ w celu nadania im stopnia wilgotnosci okolo 18%.W ramie ruchomej, na spodzie której znajdu¬ je sie arkusz gladkiej blachy, rozsiewa sie za po¬ moca ruchów zwrotnych pewna ilosc drobnego tworzywa tak, aby po sprasowaniu plyta nie mia¬ la wiecej niz 2 mm grubosci.» Na warstwie podstawowej rozsiewa sie ma¬ terial grubszy, aby utworzyc po sprasowaniu ply¬ te o grubosci 21 mm.W pewnych przypadkach te dwie warstwy mo¬ ga byc uprzednio sprasowane, \po czym rozsiewa sie oddzielna warstwe z czastek drobnych tej sa¬ mej mieszaniny o grubosci 2 mm, aby w ten spo¬ sób utworzyc warstwe pokrywajaca.Cala masa zostaje nastepnie poddana poczat¬ kowemu sprasowaniu w ramie, a nastepnie bez ramy pod prasa na goraco.Otrzymuje sie w ten sposób plyte gladka po obu. stronach, przy czym powierzchnia zewnetrz¬ na wyglada jak fornier. Plyta taka nadaje sie do stolarki zwyklej lub, artystycznej, do wyrobu* drzwi, scian i pokrycia sufitów. Warstwy ze¬ wnetrzne plyty moga byc równiez malowane i po¬ lerowane, zastepujac w ten sposób droga mozaike: Przyklad II.Odpadki drewna o nierównej grubosci, np. ob¬ rzynki, odlamki drewna lub obrzynki konców pni, sa rozdrabniane na kawalki i suszone do zawar¬ tosci okolo 4% wilgoci. 800 czesci wagowo tego materialu miesza sie wedlug znanego sposobu z 32 czesciami spoiwa, a nastepnie jednolicie roz¬ prowadza sie w ramie i poddaje wstepnemu pra¬ sowaniu.Odpadki drewna twardego o róznej wielkosci sa przerabiane w odpowiedniej maszynie na cien¬ kie plaskie wióry, które nastepnie rozdrabnia sie na specjalnych rozdrabniarkach na male cienkie czastki o ksztalcie lusek. Po wysuszeniu masy do 10% wilgoci miesza sie 150 czesci wagowo tych czastek drewna twardego o ksztalcie lusek z 50 czesciami wagowo opilek drewna twardego i 20 czesciami wagowo spoiwa oraz 20 czesciami wo¬ dy. Nastepnie dodaje sie 10 czesci wagowo twar¬ dego wosku sproszkowanego. Otrzymana w ten sposób mase rozprowadza sie równomiernie na warstwie grubego tworzywa uprzednio sprasowa¬ nego tak, jak opisano wyzej i poddaje sie uprzed¬ niemu prasowaniu w ramie. Glówne prasowanie bez ram odbywa sie; w prasie podgrzanej do oko¬ lo 150°C pod cisnieniem 25kg/cm2. W ten spo¬ sób otrzymuje sie plyte o warstwie zewnetrznej gladkiej i twardej, która nadaje sie specjalnie na podlogi. — 3 —Aby powierzchnia plyty nie byla zanadto slis¬ ka, mozna dodac do masy pokrywajacej, przed zmieszaniem jej ze spoiwem lub podczas miesza¬ nia, proszku kwarcowego, gipsu lub podobnego materialu.W kazdym przypadku przy prasowaniu lacza sie warstwy tworzywa w jednolita scisla warstwe, tworzaca wlasciwa plyte. PL