Wynalazek dotyczy sposobu obróbki surowe¬ go cyjanamidu wapnia w celu wytwarzania zen ziarnek.Dotychczas znany jest caly szereg sposobów wytwarzania ziarnek cyjanamidu wapnia. Cho¬ ciaz z teoretycznego punktu widzenia zamiana materialu nieziarnistego na ziarnisty jest stosun¬ kowo prosta, w praktyce napotyka sie przy tym duze trudnosci.Jedna z trudnosci, wystepujacych przy obrób¬ ce surowego cyjanamidu wapnia, stanowi koniecz¬ nosc rozlozenia przed tym wegliku wapnia i uwod¬ nienia calej ilosci wolnego wapna, zawartych jako zanieczyszczenia w materiale ziarnowanym. Jeze¬ li weglik wapnia nie zostanie rozlozony, to przy przechowywaniu cyjanamidu wilgoc z powietrza moze reagowac z tym weglikiem, a wytworzony wskutek tego acetylen wywolac moze wybuch.Konieczne jest wykluczenie tego niebezpieczen¬ stwa.Inna trudnoscia podczas ziarnowania cyjana¬ midu jest potrzeba przeciwdzialania wytwarzaniu sie niepozadanych ilosci dwucyjanodwuamidu.Przyjete normy wymagaja, by zawartosc dwucy¬ janodwuamidu w produkcie nie przekraczala 2%.Ilosc wytwarzanego dwucyjanodwuamidu przy obróbce cyjanamidu wapnia jest funkcja tempe¬ ratury, wilgotnosci otoczenia i czasu. Odpowied¬ nio do tego starano sie dotychczas utrzymywac mozliwie niska temperature (o ile material jest wilgotny), a jesli nie mozna bylo uniknac wyzszych temperatur, to przez te czesc instalacji, która po¬ siadala wysoka temperature, material przepusz¬ czano mozliwie szybko, afoy skrócic czas dzialania wilgoci, pod wplywem której wytwarza sie dwu- cyjanodwuamid. Powodowalo to mala wydajnosc produkcji, gdyz wlasciwej obróbki nie mozna by¬ lo dokonac w tak krótkim okresie czasu.Stwierdzono, ze wytwarzanie sie dwucyjano¬ dwuamidu moze byc powstrzymane przez pewnesubstancje, dodawane w okreslonych ilosciach i w okreslonym czasie podczas ziarnowania i to na¬ wet w takich temperaturach i przy takich zawar¬ tosciach wil&oci, jakte.bez tych srodków powstrzy¬ mujacych powodowalyby wytwarzanie sie duzych ilosci dwucyjanodwuamidu.Ziarnowanie cyjanamidu wapnia dokonywano dotychczas przez toczenie po sobie nieziarnistego i stosunkowo drobnego materialu, az do wytwo¬ rzenia sie ziarnek o zadanej wielkosci. Sposób ten jest zupelnie zadawalajacy, lecz wymaga sta¬ rannej kontroli w celu zapobiezenia naglemu zbi¬ janiu sie ziarnek w grudki wieksze od pozada¬ nych. Wynalazek podaje sposób ziarnowania, z góry okreslajacy wielkosc ziarnek.Przedmiotem wynalazku jest ulepszony spo¬ sób ziarnowania surowego cyjanamidu wapnia, wedlug którego obrabiany material mozna sto¬ sunkowo latwo przeprowadzic w duzym procen¬ cie w ziarnka o okreslonej wielkosci przy usunie¬ ciu wszystkich powyzszych wad.Surowy cyjanamid wapnia, zawierajacy jako zanieczyszczenia, glównie weglik wapnia i wapno, miele sie w dowolny sposób i miesza z woda, wzie¬ ta w nadmiarze w stosunku do ilosci, koniecznej do rozlozenia wegliku wapnia i uwodnienia wapna.Wskutek uwodnienia wapna temperatura wzrasta, a nadmiar wody zostaje w znacznym stopniu usu¬ niety w postaci pary. Calkowicie uwodniony ma¬ terial chlodzi sie nastepnie i zwilza ciecza, zawie¬ rajaca substancje, zapobiegajaca wytwarzaniu sie dwucyjanodwuamidu.Substancja ta nie powinna dzialac jako sro¬ dek wiazacy.Zwilzony material po starannym wymieszaniu przepuszcza sie miedzy walcami, wytwarzajacy¬ mi platki materialu. Grubosc tych platków okres¬ la w znacznym stopniu srednice przyszlych ziar¬ nek.Platki przechodza do przyrzadu lamiacego je na mniejsze kawalki lub chropowate (surowe) ziarnka. Poniewaz material w tym stadium ob¬ róbki jest nieco wilgotny, wiec w celu zapobieze¬ nia przywieraniu do siebie surowych ziarnek ko¬ rzystne jest dodanie w tym miejscu pewnej ilosci zimnego, calkowicie uwodnionego cyjanamidu z urzadzenia chlodzacego.Polamane platki, stanowiace surowe ziarnka, przechodza nastepnie do przyrzadu ziarnujacego, który moze miec postac obracajacego sie bebna.W przyrzadzie tym kawalki platków" tocza sie po sobie, ich naroza obtlukuja sie,'nieco pylu lub drobniejszych czastek przylacza sie do tych ka¬ walków i wreszcie z urzadzenia wychodza ziarna o zasadniczo kulistym ksztalcie. Material wyla¬ dowuje sie na sito, przy czym ziarnka zbyt duze przechodza z sita miedzy walce roztlaczajace i z powrotem do lamacza, podczas gdy wieksza czesc ziarnek przechodzi przez sito i dostaje sie do su¬ szarki. W suszarce wilgotne ziarnka stykaja sie z goracymi spalinami, przepuszczanymi we wspól- pradzie, wskutek czego zostaje zmniejszona zar- wartosc wilgoci w ziarnkach. Pyl, wychodzacy z suszarki wraz z uchodzacymi spalinami, zostaje oddzielony i powraca do mieszalnika, umieszczo¬ nego za chlodnica. Wysuszony material ziarnisty dostaje sie na sito, przy czym ziarnka zbyt duze zostaja polamane tak, ze przechodza przez sito; wreszcie suchy ziarnisty cyjanamid wychodzi z urzadzenia jako produkt gotowy.Na rysunku przedstawione jest urzadzenie do wykonywania sposobu wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia schemat przebiegu procesu; fig. 2 i fig. 3 przedstawiaja schematy poszczególnych czesci urzadzenia; fig. 4 — przekrój suszarki wzdluz linii 4 — 4 na fig. 3.Wedlug fig. 2 przez przewód 1 wchodzi suro¬ wy cyjanamid wapnia, zawierajacy miedzy inny¬ mi zanieczyszczeniami wolne wapno i weglik wap¬ nia. Cyjanamid miele sie w ten sposób, aby naj¬ wieksze jego ziarnka posiadaly wielkosc odpowia¬ dajaca otworom sita o liczbie oczek 62 na cm2 i aby material zawieral 40 — 50% czastek o wiel¬ kosci odpowiadajacej otworom sita o liczbie 6200 oczek na cm2. Material ten dostaje sie do zbior¬ nika 2 a stad do slimaka przesuwowego 3, pracu¬ jacego ze stala wydajnoscia i przenoszacego ma¬ terial do samoczynnej wagi 4, z której za pomo¬ ca przyrzadu zasilajacego 5 material jest dopro¬ wadzany do mieszalnika 6.Do mieszalnika tego doplywa przez przewód 7 woda lub przez przewód 8 inna ciecz. Ilosc wo¬ dy lub innej cieczy odmierza sie za pomoca urza¬ dzenia 9. Mieszalnik moze sie skladac z cylin¬ drycznego plaszcza lub dlugiego zamknietego ko¬ ryta, zawierajacego obracajacy sie wal 10, na którym umieszczony jest caly szereg lopatek 11, mieszajacych suchy cyjanamid z woda, lub. z in¬ na ciecza. W praktyce wody dodaje sie w ilosci, stanowiacej nadmiar w stosunku do ilosci po¬ trzebnej do uwodnienia wolnego wapna i do roz¬ lozenia wegliku wapnia, przy czym przy ustala¬ niu tego nadmiaru uwzglednia sie czesciowe od¬ parowanie wody wskutek podniesienia sie tem¬ peratury w miejscu uwadniania. Zwykle, jesli stosuje sie cyjanamid, zawierajacy 24,5% azotu potrzeba dodac okolo 9,5 % wagowych wody.' Pierwszym dzialaniem, jakie wywiera woda na cyjanamid, jest rozklad wegliku wapnia i wy¬ twarzanie acetylenu. Poniewaz mieszaniny acety¬ lenu i powietrza sa gwaltownie wybuchowe, wiec z mieszalnika 6 nalezy usunac powietrze. Mozna to latwo uskutecznic przez utrzymywanie przy¬ rzadu zasilajacego 5 w stanie dostatecznego za- /'pelnienia tak, by przejscie miedzy tym przyrza¬ dem a mieszalnikiem bylo wypelnione cyjanami¬ dem. Drugi koniec mieszalnika 6 jest zaopatrzo¬ ny w wylot 12, na którym znajduje sie lejkowata glowica 13, polaczona z dmuchawa 1U i kominem wylotowym 15. Wylot 12 i glowica 13 znajduja sie w odpowiedniej od siebie odleglosci. Dzieki te¬ mu przy pracy dmuchawa 1U zasysa znaczna ilosc powietrza przez przestrzen miedzy czesciami 12 i 13 tak, ze zasadniczo 100%-owy acetylen, opusz¬ czajacy wylot 12 zostaje rozrzedzony, powietrzem w stopniu tak znacznym, ze jego stezenie staje sie znacznie mniejsze niz stezenie, powodujace wybuch. Inaczej mówiac, w mieszalniku 6 nie ma powietrza, lub tez sa tak male ilosci powietrza, ze stezenie acetylenu jest znacznie wieksze niz stezenie powodujace wybuch, gdy zas tylko ace¬ tylen opuszcza wylot 12, to jego stezenie zostaje zmniejszone tak, ze staje sie mniejsze, niz steze¬ nie wywolujace wybuch.Cyjanamid, uwolniony zasadniczo od wegli¬ ku wapnia i zwilzony woda, dostaje sie nastep¬ nie do przyrzadu uwodniajacego 16. Przyrzad ten posiada zwykle duza pojemnosc. Z przyrzadu te¬ go calkowicie uwodniony cyjanamid jest powoli, lecz w sposób ciagly wyladowywany przy dnie przez wyloty 17. Dzieki temu przechodzenie cyja¬ namidu od góry do dna przyrzadu 16 trwa dosyc dlugo. Podczas tego przechodzenia, mogacego trwac w przyblizeniu 3, 5 godzin, nastepuje u- wodnienie wapna, zawartego w materiale. Wsku¬ tek tego uwodnienia temperatura wzrasta od oko¬ lo 95^0 az do 140°C, przy czym para wytworzo¬ na dzieki tej wysokiej temperaturze uchodzi przez komin. Oczywiscie przez przewód" 7 nalezy wprowadzic taka ilosc wody, aby po uwzglednie¬ niu strat przez wyparowanie w przyrzadzie u- wodniajacym, wystarczyla ona do uwodnienia wapna. Ponadto wskutek uwadniania wapna i in¬ nych zachodzacych w tym miejscu reakcji ubocz¬ nych, material ma sklonnosc do zwiekszania swej objetosci i jednoczesnie do wysychania. Wskutek tego zas material, gdy wychodzi przez wylot 17, jest znacznie bardziej drobnoziarnisty, niz przy wlocie do przyrzadu uwadniajacego 16. Analiza sitowa wykazuje, ze okolo 70% materialu sklada sie z ziarnek o wymiarze, odpowiadajacym otwo¬ rom sita o liczbie 6200 oczek na cm2. Z wylotu 17 calkowicie uwodniony cyjanamid dostaje sie do zbiornika 18.Poniewaz, jak wiadomo, cyjanamid najlepiej ziarnuje sie w temperaturze 40 — 70°C, a material ze zbiornika 18 posiada temperature znacznie po¬ wyzej 100°C, przeprowadza sie go zatem do chlodnicy 19 poprzez przyrzad zasilajacy 18a o zmniennej wydajnosci objetosciowej. Chlodnica ta moze posiadac ksztalt pochylonego, obracaja¬ cego sie walca, chlodzonego od zewnatrz powie¬ trzem lub od wewnatrz rurami 20, przez które przeplywa zimna woda. Najlepsze wyniki osiaga sie, gdy uwodniony cyjanamid chlodzi sie az do temperatury 70UC.Ochlodzony material dostaje sie z chlodnicy 19 do wagi samoczynnej 22. Doplyw materialu ze zbiornika 18 reguluje sie tak,.aby dla kontro¬ li pewien dostateczny nadmfar materialu znaj¬ dowal sie zawsze w obiegu, w celu zapewnienia stalego zasilania wagi samoczynnej 22, oraz do¬ prowadzania do lamacza pewnej ilosci uwodnio¬ nego, ochlodzonego cyjanamidu. Z tego wzgledu zastosowany jest przewód 23, przez który nieco ochlodzonego materialu powraca z chlodnicy 19 do zbiornika 18, jak równiez przewód 2A, rozga¬ leziajacy sie na przewody 2Aa i 2Uh, prowadzace do lamacza.Wage samoczynna 22 nastawia sie tak, by dostarczala do mieszalnika 25 okreslona ilosc u- wodnionego cyjanamidu na godzine. W mieszal¬ niku tym cyjanamid miesza sie z ciecza, zawie¬ rajaca srodek, zapobiegajacy tworzeniu sie dwu- cyjanodwuamidu. Ciecz ta moze byc dostarczana ze zbiornika 26, zaopatrzonego w przyrzad po¬ miarowy 27.Stwierdzono, ze cukier lub substancje, zawie¬ rajace cukier, sa szczególnie skuteczne przy za¬ pobieganiu nadmiernemu wytwarzaniu sie dwu- cyjanodwuamidu podczas powstawania i susze¬ nia ziarnek cyjanamidu, przy czym w czasie su¬ szenia mozna stosowac wysokie temperatury.Chociaz mozna tu stosowac wszelkie substancje nalezace do cukrów i o charakterze cukrów np. cukier inwertowany, fruktoze, cukier trzcinowy, arabinoze, glukoze oraz lugi posiarczynowe celu¬ lozowe i podobne substancje, to jednak prawdo¬ podobnie najtanszym i najbardziej zadawalaja¬ cym materialem jest melasa. Do tego celu wy¬ starczy rozcienczony roztwór melasy w wodzie zawierajacy od 1% do 0,5% melasy. Calkowita ilosc uzytego roztworu melasy moze wynosic od 20% do 35% ciezaru przerobionego materialu w stanie suchym, przy czym najkorzystniejsza ilosc wynosi okolo 27%.Stwierdzono, ze melasa zapobiega nie tylko nadmiernemu wytwarzaniu sie dwucyjanodwu- amidu, lecz takze.zestalaniu sie cyjanamidu i wo¬ dy na twarda mase. Melasa zmniejsza takze ilos¬ ci azotu, tracone w postaci amoniaku w suszar¬ ce.Jesli zastosuje sie zbyt duzo melasy, to wy¬ twarzane ziarnka sa bardzo miekkie wskutek malej zawartosci dwucyjanodwuamidu. Ponie¬ waz od zawartosci dwucyjanodwuamidu w goto¬ wych ziarnkach zalezy w znacznym stopniu ich twardosc, wiec stosowanie zbyt duzej ilosci mela-sy jest niepozadane. Jesli zawartosc dwucyjano- dwuamidu w gotowych ziarnkach wynosi okolo 1,5%, to ziarnka posiadaja pozadana twardosc i trwalosc, a ta zawartosc dwucyjanodwuamidu nie jest zaduza. * Podczas ziarnowania mozna w razie potrzeby wprowadzac dodatkowo pewna ilosc cieklego srod¬ ka wiazacego, lub roztworu srodka wiazacego ze zbiornika 28 z przyrzadem pomiarowym 29, cho¬ ciaz zwykle nie jest to potrzebne. Stwierdzono, ze azotan wapnia jako skutecznie dzialajacy srodek wiazacy jest bardzo korzystny w tym przypadku.Po wprowadzeniu do mieszalnika 25 zadanej ilosci ochlodzonego, uwodnionego cyjanoamidu i roztworu cukru substancje te miesza sie staran¬ nie, a nastepnie doprowadza do walców 3Q, wy¬ twarzajacych platki. Powierzchnie tych walców sa gladkie i zwykle nastawione tak, by odleglosc miedzy nimi wynosila okolo 0,81 mm. Jeden wa¬ lec jest ustalony, a drugi utrzymywany w swym miejscu za pomoca sprezyn w zwykly sposób tak, by zapobiec polamaniu sie walców w przypadku ewentualnej obecnosci kawalków twardych sub¬ stancji. Odleglosc mieclzy tymi walcami okresla grubosc wytwarzanych w tym miejscu platków i wskutek tego takze wielkosc wytwarzanych ziar¬ nek.Material, przechodzacy przez walce, zostaje sprasowany na platki i za pomoca znanych lopa¬ tek, umieszczonych na dolnych czesciach tych walców, zrzucony do lamacza. Lamacz jest zao¬ patrzony w noze 31, przymocowane do obracaja¬ cego sie walu 32 i sluzace do lamania platków na mniejsze kawalki w przyblizeniu o ksztalcie ziarn.Poniewaz platki posiadaja nadmiar wilgoci na powierzchni wskutek przejscia przez walce, wiec przez przewody 21a i 24b doprowadza sie suchy, drobno sproszkowany i calkowicie uwodniony cy¬ janamid, sluzacy do pochloniecia tego nadmiaru wilgotnosci i zapobiezenia zbijaniu sie razem su¬ rowych czastek ziarnistych. Z lamacza surowe ziarnka przechodza do przyrzadu ziarnujacego 33 (fig. 3), posiadajacego postac pochylego, obraca¬ jacego sie bebna. W bebnie tym chropowate ziarn¬ ka tocza sie po sobie i zaokraglaja sie do zada¬ nej wielkosci. Zasadniczo okragle czastki dosta¬ ja sie nastepnie na sito 34, przy czym czastki zbyt duze, nie mogace przejsc przez sito, zostaja przeniesione za pomoca przenosnika 35 do pary walców rozgniatajacych i platkujacych 36. Wal¬ ce te maja za zadanie wytwarzanie czastek za¬ sadniczo o ksztalcie platków, które nastepnie po¬ wracaja do lamacza 32 i znowu dostaja sie do o- biegu.Material przechodzacy przez sito dostaje sie do suszarki obrotowej 37. Suszarka ta ma postac pochylego obracajacego sie bebna z umieszczo¬ nym wewnatrz niego wspólosiowo bebnem SS (fig. 4), podtrzymywanym za pomoca przegród 39 umieszczonych promieniowo, które dziela su¬ szarke na szereg przedzialów. Palnik 40, zasila¬ ny,paliwem przez przewód 41 i powietrzem przez przewód 42, dostarcza spalin, które przez kanal 43 przechodza do suszarki 37, przy czym spaliny te przechodza we wspólpradzie z suszonymi ziarn¬ kami. Przez przewód 44 mozna doprowadzac do¬ datkowa ilosc zimnego powietrza w celu obnize¬ nia temperatury spalin, 'przy czym ilosc te moz¬ na odpowiednio regulowac.W wyniku podzialu suszarki 37 na szereg przedzialów uzyskuje sie spotegowane dzialanie grzejne dzieki promieniowaniu i odbiciu ciepla, a jednoczesnie zmniejsza sie droge, po której spa¬ daja wysuszone ziarnka. Zmniejsza to niebezpie¬ czenstwo rozbijania sie ziarnek, gdy sa one sla¬ be lub kruche.Szybkosc obrotu suszarki, kat pochylenia i temperature gazów spalinowych reguluje sie w ten sposób, by ilosc wilgoci, zawartej w wycho¬ dzacych ziarnkach, byla nie wieksza niz 1 %.Stwierdzono, ze obecnosc cukru lub substan- cyj, zawierajacych cukier, w okresie tworzenia sie i suszenia ziarnek zapobiega wytwarzaniu sie zbyt wielkiej ilosci dwucyjanodwuamidu. Wytwa¬ rzanie sie pewnej ilosci dwucyjanodwuamidu jest korzystne, gdyz jak wspomniano, przyczynia sie do uzyskania odpowiedniej twardosci ziarnek. Ta okolicznosc, ze spaliny zawieraja znaczne ilosci dwutlenku wegla, przyczynia sie do wytwarzania w ziarnkach weglanu wapnia, co równiez zwiek¬ sza twardosc ziarnek.Spaliny z porwanym przez siebie pylem sa u- suwane dmuchawa 45 i doprowadzane do odpyla- cza odsrodkowego 46., przy czym pyl opada do zbiornika ^7 i za pomoca przewodu 48 jest do¬ prowadzany do przyrzadu zasilajacego' 49 (fig. 2), skad powraca do mieszalnika 25, znajdujacego sie bezposrednio przed walcami 30.Wysuszone ziarnka dostaja sie na przenosnik 50 i przechodza na sito 51. Ziarnka o nadmier¬ nej wielkosci dostaja sie za pomoca przenosnika 52 do pary walców kruszacych 53, skad przecho¬ dza z powrotem na przenosnik 50. Material, prze¬ chodzacy przez sito 51, dostaje sie do zbiornika 54, a nastepnie do komory odpylania 55. Pyl zo¬ staje usuniety za pomoca dmuchawy powietrznej 56 i przechodzi przez odpylacz odsrodkowy 57 do zbiornika 47. Ostatecznie wysuszone ziarnka, po¬ zbawione pylu, przechodza do przyrzadu zasila¬ jacego 58 i ida do opakowania i przechowania.Gotowy produkt, otrzymany powyzszym sposo- _ 4 __bem, zawiera wiecej niz 90% ziarnek o wymia¬ rach odpowiadajacych otworom sita o liczbie oczek 15 — 360 na cm2 i jest zasadniczo wolny od pylu. PL