Przy otrzymywaniu skrobi z ziemniaków lub podobnych surowców rozciera sie je na miazge, która zadaje sie woda a nastepnie odcedza na si¬ tach. Zostaja przy tym usuniete najgrubsze czastki blonnika, tak zwane wlókna, pozostaja natomiast zmieszane z ziarnkami skrobi pewne stale zanieczyszczenia, które skladaja sie glów¬ nie z brudnego szlamu i drobnych wlókienek blonnika. Skrobia i wymienione stale zanieczysz¬ czenia rozrzedzone sa naturalnym sokiem prze¬ rabianej rosliny, rozcienczonym woda. Sok roz¬ cienczony woda nazywany bedzie w dalszym cia¬ gu woda owocowa, a zawiesina wodna skrobi, przed jej odwirowaniem — mleczkiem krochma¬ lowym.Jest rzecza wazna, aby skrobie mozliwie jak najszybciej i jak najdokladniej uwolnic od wody owocowej. Poza tym skrobia czysta moze zawie¬ rac tylko bardzo niewielkie ilosci szlamu i wló¬ kienek.Wynalazek dotyczy urzadzenia do uwalniania skrobi od szlamu, wlókienek i wody owocowej od¬ wirowywanych z mleczka krochmalowego w wi¬ rówce o bebnie z niedziurkowanym plaszczem.W urzadzeniu tym warstwa szlamu i wlókienek, tworzaca sie przy wirowaniu na wewnetrznej stronie warstwy skrobi, zostaje z bebna perio¬ dycznie wygarniana, po czym skrobia zostaje równiez periodycznie usuwana. i Jest przy tym rzecza wazna, aby odwirowy¬ wane mleczko skrobiowe posiadalo wlasciwe ste¬ zenie i aby jego odwirowywanie odbywalo sie przy liczbie obrotów, bedacej w okreslonym sto¬ sunku do srednicy bebna. Dobre wyniki osiag¬ nieto z mleczkiem skrobiowym o stezeniu 10 — 13c' Be, a jesli chodzi o przyklad odpowiedniej liczby obrotów to korzystna okazala sie liczba 1000 obrotów na minute przy bebnie o srednicy 300 mm, gdyz wtedy na pewno szlam i wlókien- ka zostaja wydzielone jako warstwa na wewnetrz¬ nej powierzchni czystej skrobi, podczas gdy na przyklad przy liczbie obrotów 1600 na minute i wiekszej srednicy bebna duza ilosc wlókienek po¬ zostaje wewnatrz warstwy skrobi. Okazalo sie,ze stosunkowo nieznaczne odchylenia od tych naj¬ korzystniejszych danych moga wywolac warst- wienie sie masy tak, ze nawet jesli wiekszosc wlókienelf osadzi sie na wewnetrznej powierzchni odwjrowanej sskrobi, to jednak cieniutkie war^ stewki wlókienek pozostana w skrobi. Przekona¬ no sie, ze obawa takiego niepozadanego war- stwienia sie masy zmniejsza sie, gdy mleczko skrobiowe doprowadzone do bebna jest bardziej stezone. Im wieksze jest stezenie tym mniejsza jest obawa tworzenia sie warstw. Oczywiscie trzeba uwazac, aby stezenia a tym samym tarcia wewnetrznego nie zwiekszac do takich wartosci, przy których wlókienka nie moga sie juz w wi¬ rówce przesuwac w stosunku do ziarenek skrobi.Jest jednak rzecza pozadana uzyskac taki sto¬ pien stezenia, przy którym ciezar wlasciwy mlecz¬ ka skrobiowego bylby wyzszy od ciezaru wlasci¬ wego wlókienek.Przy otrzymywaniu skrobi w urzadzeniu wed¬ lug wynalazku mozna mleczko skrobiowe dopro¬ wadzac do bebna porcjami, mianowicie najko¬ rzystniej tak, aby za kazdym razem beben wi¬ rówki napelnic odpowiednia iloscia mleczka skro¬ biowego, która — po odwirowaniu — usuwa sie z bebna calkowicie lub przynajmniej w wiekszej czesci, zanim napelni sie beben na nowo. Mozna równiez po czesciowym napelnieniu bebna przez pewien czas w sposób ciagly doprowadzac mlecz¬ ko skrobiowe i odprowadzac wode owocowa, a na¬ stepnie usunac warstwe szlamu, wlókienek oraz skrobi.Wydzielona wode owocowa mozna z bebna u- suwac badz jednoczesnie ze szlamem i wlókien- kami tym samym narzedziem, badz tez wczes¬ niej specjalnym zabiegiem roboczym przed usu¬ nieciem szlamu i wlókienek. W ostatnim przy¬ padku mozna uzyc tego samego narzedzia zarów¬ no do usuniecia z bebna wody owocowej jak i szlamu i wlókienek. Woda owocowa, dzieki za¬ stosowaniu róznych przewodów moze odplywac oddzielnie, mozna jednak tez odprowadzac ja przy pomocy specjalnego przewodu wyprowadzajace¬ go, a szlam i wlókienka przy pomocy skrobaczki.Skrobie mozna takze usuwac przy pomocy skrobaczki, która moze byc ta sama skrobaczka, której uzywa sie do usuwania szlamu i wlókie¬ nek, wtedy jednak trzeba ja wpierw oplukac.Stosujac równiez wspólny wypust nalezy pamie¬ tac o przeplukaniu go za kazdym razem. Okaza¬ lo sie rzecza korzystna usuwanie skrobi z bebna po ponownym rozrobieniu jej woda. Przy rozra¬ bianiu wypelnia sie beben w^oda i miesza przy pomocy mieszadla prowadzonego wewnatrz beb¬ na. Do tego celu mozna równiez uzyc skrobaczki.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia sku¬ teczne przemycie skrobi. Mozna mianowicie za¬ miast usuwac skrobie bezposrednio po rozrobie¬ niu, ponownie ja odwirowac i wydzielona wode oddzielic. Jesli to jest pozadane, mozna takie roz¬ rabianie woda i oddzielanie wielokrotnie powta¬ rzac zanim skrobie ostatecznie usunie sie z be¬ bna. Zamiast tego, mozna wychodzaca z urzadze¬ nia skrobie poddac nastepujacemu pózniej prze¬ myciu w filtrach obrotowych, wirówkach odwad¬ niajacych lub innych podobnych aparatach.Urzadzenie umozliwia wreszcie zmiane wzgled¬ nej szybkosci i kierunku mleczka wprowadzane¬ go do bebna wirówki po stycznej do powierzchni obrotu odwirowywanych warstw, przez co zapobie¬ ga .sie tworzeniu tak zwanych fal, wywolujacych niepozadane drgania bebna. Zmiane tej wzgled¬ nej szybkosci mozna w ten sposób osiagnac, ze wolna powierzchnie w bebnie spryskuje sie np. wprowadzanym mleczkiem wzdluz linii ciagna¬ cej sie przez cala szerokosc odwirowywanej po¬ wierzchni, równolegle do osi obrotu. Spryskiwac mozna w sposób ciagly przez caly czas wirowa¬ nia albo w ciagu czesci tego czasu. W ostatnim przypadku, jesli spryskuje sie np. w czasie wy¬ garniania wlókienek, uzyskuje sie pewne rozluz¬ nienie warstwy wlókienek, przez co zostaje ulat¬ wione jej wygarniecie.Mozna równiez w pewnym stopniu uniknac tworzenia sie fal w bebnie i osiagnac rozluznie¬ nie wydzielanego materialu przy pdmocy nieru¬ chomej czesci urzadzenia, slizgajacej sie po od¬ wirowanej powierzchni. Na rysunku przedsta¬ wiono przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia przekrój pionowy bebna wirówki, fig. 2 — widok z góry tego bebna, a fig. 3 — przekrój poziomy wzdluz linii III — III na fig. 1. Fig. 4, 5 i 6 przedstawiaja rózne po¬ stacie wykonania skrzydelek chwytajacych, u- mieszczonych przy wpuscie do bebna. Wirówka 1 posiada dwie rury wpustowe 2 i 3, z, których rura 2 przeznaczona jest do doprowadzania mleczka skrobiowego, a rura 3 (fig. 2) do wody, sluzacej do rozrabiania lub przemywania. Mieszadlo U, przewód 5 do usuwania czystej skrobi oraz skro¬ baczka 6 tworza dwustronny przyrzad zawieszo¬ ny na wieszaku 7, który to wieszak moze sie prze¬ suwac po dwóch prowadnicach 8, 9 (fig. 2). Ra¬ mieniem 12 obracajacym sie wokolo osi 11} pod¬ trzymywany jest specjalny przewód 10 wyprowa¬ dzajacy wode owocowa, który przyciagany spre¬ zyna 13 opiera sie o wystep 1U na wieszaku 7.Liczba 15 oznaczono zawór umieszczony na prze¬ wodzie 5.Urzadzenie pracuje w ponizej podany sposób.Wirujacy beben napelnia sie mleczkiem skrobio- — 2 —Tvym przez rure 2. Przyrzad, skladajacy sie z ^czesci Uy 5 i 6, znajduje sie podczas napelniania mleczkiem w polozeniu srodkowym, jak na fig. 1.Przyrzad ten przesuwa sie nastepnie po prowad¬ nicach 8 i 9 w kierunku strzalki a w celu spowo¬ dowania wymieszania zawartosci bebna. Zawór 15 pozostaje zamkniety. Po zmieszaniu pozostawia sie przyrzad w spokoju przez okres czasu potrzeb¬ ny do odwirowania, po czym przesuwa sie go w polozenie srodkowe. Nastepnie przesuwa sie przy¬ rzad w kierunku strzalki b. Pod wplywem spre¬ zyny 13 przewód odprowadzajacy 10 wyczerpie wode owocowa, nagromadzona w srodkowej prze¬ strzeni bebna, nim skrobaczka 6 zetknie sie z war¬ stwa odwirowana i osadzona na sciankach bebna.W pewnym okreslonym polozeniu przesuwanie sie przewodu 10 zostaje zatrzymane przez wystep 16; w tym polozeniu powinien przewód 10 osiag¬ nac granice warstwy wody owocowej. Jesli dwu¬ stronny przyrzad przesuwa sie dalej, wówczas skrobaczka 6 mija przewód 10 i zgarnia warstwe kolejna po warstwie wody owocowej, która to warstwa sklada sie ze szlamu i wlókienek i która odchodzi wypustem 17, skierowanym w dól. Jesz¬ cze dalej w kierunku scianki bebna znajduje sie warstwa czystej skrobi, która oczywiscie mozna by równiez. wygarnac skrobaczka 6. Okazalo sie jednak, ze korzystniej jest przyrzad, zlozony z czesci U, 5 i 6 cofnac do polozenia srodkowego, beben wypelnic czysta woda doplywajaca przez rure 3, wymieszac zawartosc mieszadlem U i wreszcie po otworzeniu zaworu 15 odprowadzic skrobie razem z woda przewodem 5. Zamiast te¬ go mozna powtórzyc poprzednie zabiegi robocze, to znaczy, mozna, jak wyzej wspomniano, skrobie kilkakrotnie przemyc, zanim sie ja ostatecznie odprowadzi przewodem 5. - Przesuwanie dwustronnego przyrzadu moze nastepowac w najrozmaitszy sposób. Na fig. 1 czesc 18 przedstawia naped hydrauliczny. Prze¬ suwanie to moze tez w rózny sposób nastepowac samoczynnie, np. przez zastosowanie hydraulicz¬ nego lub elektromagnetycznego przekaznika cza¬ sowego.Na fig. 1 cyfra 19 oznaczono komórke foto- elektryczna, nastawiona na biala barwe skrobi i wplywajaca na ruch skrobaczki 6 w kierunku strzalki b w ten sposób, ze ruch ten ustaje, gdy szlani i wlókienka zostana usuniete. Jesli przewi¬ dziany jest zbiornik mleczka skrobiowego zasila¬ jacego wirówke, wyposazony w urzadzenie do re¬ gulowania stezenia, mozna skrobaczke 6 urzadzic w ten sposób, aby przy wygarnianiu warstwy wlókienek przesuwala sie ona tylko do pewnego -okreslonego miejsca. Dwustronny przyrzad moze byc równiez polaczony w ten sposób z zaworami na przewodach doprowadzajacych do wit^wki i od¬ prowadzajacych z niej, ze zarówno^ "oprowadza¬ nie mleczka skrobiowego lub wody clo przemywa¬ nia, jak i odprowadzanie skrobi nastepuje samo¬ czynnie.Przy wydzielaniu wlókienek okazalo sie rze¬ cza wazna, aby ciecz, wprowadzana do bebna wi¬ rówki, miala wzgledem obwodu wirujacego bebna wlasciwy kierunek wlotu. W przedstawionym u- rzadzeniu osiaga sie to przy pomocy skrzydelek chwytajacych 20, przewidzianych we wpuscie do bebna.Poniewaz skrzydelka te przy brzegu wlewu wykonane sa jako wygiete w kierunku obrotu, jak na fig. 4, promieniowo (fig. 5) lub jako wy-t giete w kierunku przeciwnym do obrotu (fig. C), mozna osiagnac dla kazdego poszczególnego przy¬ padku wlasciwe skierowanie wlewu mleczka do bebna.Wirówke mozna równiez przystosowac do pra¬ cy samoczynnej w ten sposójb, ze umieszcza sie nad nia zbiorniki na mleczko skrobiowe i wode do przemywania, zawierajace okreslone ilosci cieczy, które to ciecze sa doprowadzone do wi¬ rówki w okreslonym czasie dzieki specjalnym automatycznym urzadzeniom wyzwalajacym.Poleca sie równiez, ze wzgledu na równomier¬ ny bieg wirówki, wykonac ja o duzej masie za¬ machowej i zaopatrzyc np. w kolo zamachowe. PL