Wynalazek dotyczy elektrycznych lamp wyla¬ dowczych z ekranem fluoryzujacym oraz sposobu wytwarzania substancji, wykazujacej fluorescen¬ cje, która jest pokryty ten ekran.Poza znanymi juz ekranami z substancjami, fluoryzujacymi w barwie niebieskiej, sposród których najwazniejszymi sa wolfranian wapnia i aktywowany srebrem siarczek cynku, istnieje zapotrzebowanie na ekran, który by energie wpa¬ dajacych nan elektronów przetwarzal z duza wy¬ dajnoscia na swiatlo niebieskie.Zgodnie z wynalazkiem elektryczna lampa wy¬ ladowcza zawiera ekran fluoryzujacy, pokryty substancja, zawierajaca przewaznie Llenek mag¬ nezu, tlenek krzemu i tlenek tytanu,.przy czym stosunek molowy tlenku tytanu do sumy tlenku tytanu i tlenku krzemu wynosi 0,001 — 0,40, a stosunek molowy tlenku magnezu do sumy tlenku krzemu i tlenku tytanu 1,4 — 0,25.Substancje taka mozna wyrazic ogólnym wzo¬ rem: X MgO.Y S1O2. Z Ti02. Liczbe skladników substancji naJezy zgodnie z wynalazkiem obrac tak, by jak wyzej podano * lezalo pomiedzy 0,001 a 0,40, a ^— wynosilo od 1,4 do 0,25.Wyzej opisana substancje mozna uwazac jako mieszanine krzemianu i tytanianu magnezu.Znana juz jest fluoryzujaca substancja, wy¬ twarzana przez ogrzewanie jednolitej mieszaniny okolo dwu czesci tlenku magnezu i jednej czesci tlenku tytanu, nazwana ortotytanianem magnezo¬ wym. Substancja ta wysyla przy naswietleniu czescia widma rteci czerwone swiatlo. Mozna ja zastosowac równiez w lampach wyladowczych,* wypelnionych para rteci i pracujacych w ten sposób, ze te czesci widma, które moga wywolac fluorescencje, sa wytwarzane z dostatecznym nasi¬ leniem. Dlugosc fali swiatla wysylanego, przez substancje fluoryzujaca, wynosi przy tym od 6800 do 7100 a- Znane sa poza tym substancje, stanowiacemieszanine tlenku magnezu i tlenku tytanu, ewen¬ tualnie z pewnym odsetkiem tlenku berylu. Sub¬ stancje te wysylaja przy naswietlaniu swiatlem •krótkofalowym czerwone swiatlo o dlugosci fali "pomiedzy 6800- a 7100* a. W obu przypadkach ja¬ ko czynnik aktywujacy stosuje sie mangan.Poza tym opisano juz sposób wytwarzania substancji swiecacej zólto, utworzonej z orto- krzemianu magnezowego z dodatkiem nieduzej ilosci wanadu. Znane tez sa czerwono swiecace ortokrzemiany i metakrzemiany magnezu z man¬ ganem jako czynnikiem aktywujacym. Jako nie¬ biesko fluoryzujaca substancja znany jest meta- krzemian magnezu, a przy dwutlenku tytanu rów¬ niez stwierdzono fluorescencje w barwie niebies¬ kiej. Wydajnosc swietlna tych substancji, wyka¬ zujacych fluorescencje w barwie niebieskiej, jest jednak nieduza.W stosunku do tych znanych juz substancji, posiada substancja, zastosowana w lampie wyla¬ dowczej wedlug wynalazku, te wielka zalete, ze przemiana energii uderzajacych w substancje ele¬ ktronów na swiatlo niebieskie, odbywa sie z wiel¬ ka wydajnoscia.Substancja, zastosowana w lampie wyladow¬ czej wedlug wynalazku, zawiera krysztaly miesza¬ ne krzemianu i tytanianu, posiadajace taka sama strukture (struktura klinoenstatyczna), jak krze¬ mian magnezu w swojej trwalej postaci. Ten krzemian wydziela jednak pod dzialaniem ele¬ ktronów tylko slabe' swiatlo.W ponizszej tabeli zastawione sa w pierwszej kolumnie odstepy plaszczyzn siatkowych, obli¬ czone na podstawie kata odchylenia i odbicia na roentgeno-diagramach wedlug Debye-Scherrera.Przez zastapienie czesci krzemu tytanem nie zmie¬ niaja sie stale siatki, jedynie natezenie róznych linii dyfrakcyjnych, podanych w kolumnach 2 - 5 tabeli, podlegaja drobnym zmianom. W drugiej kolumnie podane jest nasilenie róznych linii me- takrzemianu magnezu wedlug spostrzezen W. Biis- sema i C. Schusteriusa, a w trzeciej kolumnie wedlug wlasnych obserwacji. W czwartej kolum¬ nie podano natezenia mieszaniny krzemianu i ty¬ tanianu magnezu, w której calkowita ilosc ty¬ tanianu magnezu wynosi 10°/0 molowych. W pia¬ tej kolumnie ilosc tytanianu magnezu wynosi 20»/o molowych. Natezenie linii dyfrakcyjnej na zdjeciach proszku roentgenowego podane sa wed¬ lug Debye-Scherrera. d =- 2 sin 0 Klinoenstatyka MgSi03 wedlug Bussem-Schusteriusa wedlug wynalazcy MgSi03—MgTiO, 90—10% mol |MgSi03—MgTiO, 80—20% mol 4,97 4,42 4,07 3,50 3,30 3,18 2,98 2,88 2,76 2,54 2,45 2,21 2,12 2,02 1,97 1,93 1,86 1,75 1,65 1,61 1,53 | — zz 1 z zzz st zst st zst zz st st z zst z z z zzz z z zst st m zz zz zz st st zst zst zz st zst m zst m z m zz z z zst st z z z z m st zst zst z m st z st , z z z zz z z st m m z z st m st zst zst st m st z st z m zz z z z st m — 2 —Id- x i a 2 sin. 9 | 1,49 1 1,47 1 1,37 I 1,36 I 1,32 | 1,26 Klinoenstatyka MgSi03 wedlug Bussem-Schusteriustt m st zst z zz st wedlug wynalazcy m st zst z z m MgSiO3-MgTi03 90—10% mol m m st z m m MgSi03—MgTiOs 80—20% mol m 1 m | m 1 z 1 m 1 m 1 z = slabo m = srednio st = silnie W lampie wyladowczej wedlug wynalazku najlepiej jest zastosowac substancje, której sto¬ sunek =^--„ wynosi 0,05 — 0,30. a stosunek Y+Z X . * . —— wynosi 1,0 — 0,8.Na rysunku przedstawiono widmowe rozmiesz¬ czenie wysylanego swiatla dla substancji, w której stosunek X : Y : Z wynosi 100 : 75 : 25.Substancja, fluoryzujaca w barwie niebieskiej, uzyta w ekranie lampy wedlug wynalazku, moze byc ewentualnie zmieszana z innymi substancjami, emitujacymi swiatlo w innej czesci widma, na przyklad w czesci czerwonej.W sposobie wytwarzania wedlug wynalazku ogrzewa sie mieszanine tlenku magnezu, tlenku krzemu i tlenku tytanu albo tez mieszanine zwiaz¬ ków, z których tlenki te moga powstac przy og¬ rzewaniu, w osrodku nie redukujacym, najlepiej w utleniajacej atmosferze, np. w powietrzu albo- w tlenie. Temperatura, do jakiej sie ogrzewa, moze byc obrana zarówno powyzej, jak i ponizej tem¬ peratury topnienia substancji, wykazujacej fluore- scencje. Odpowiednia substancje uzyskuje sie na- przyklad przez ogrzanie 100 moli MgO, 90 moli S1O2 i 10 moli Ti02 do temperatury okolo 1350°C w tlenie albo w powietrzu. Przy dodawaniu dwu¬ tlenku krzemu najlepiej stosowac rozpuszczony w alkoholu ester etylowy kwasu krzemowego.Dwa ponizej podane przyklady objasniaja spo¬ sób wytwarzania substancji fluoryzujacej wedlug wynalazku.Przyklad I. Roztwór 50 g MgO w rozcien¬ czonym kwasie octowym miesza sie z 30,6 cm3 roztworu czystego wodorotlenku tytanu w kwa¬ sie solnym (zawartosc 65,3 g tlenku tytanu w li¬ trze) i 42,3 cm3" roztworu krzemianu etylu w al¬ koholu (zawartosc 141,8 g tlenku krzemu w li¬ trze). Mieszanine te wlewa sie do amoniaku, uzy- zz = bardzo slabo zst = bardzo silnie zzz = nadzwyczaj slabo. skany produkt odparowuje na kapieli wodnej i otrzymana sucha pozostalosc ogrzewa przez kilka godzin w powietrzu w temperaturze 500°C, a na¬ stepnie przez kilka godzin w tlenie w temperatu¬ rze okolo 1350°C.Przyklad II. Koloidalny roztwór jednego grama swiezo straconego czystego dwutlenku ty¬ tanu w lodowatym kwasie octowym miesza sie z roztworem 5 g MgO w rozcienczonym kwasie oc¬ towym i 47,6 cm3 roztworu krzemianu etylu w al¬ koholu (zawartosc 141,8 g tlenku krszemu w litrze 1.Mieszanine wlewa sie do amoniaku, odparowuje do sucha na kapieli wodnej, a suchy produkt ogrzewa sie w powietrzu przez kilka godzin w temperaturze 500°C. Uzyskana sucha pozostalosc ogrzewa sie jeszcze przez kilka godzin w po¬ wietrzu w temperaturze okolo 1350°C. PL