Pierwszenstwo: 28 sierpnia 1940 r. (Niderlandy! Wynalakek dotyczy odbiornika radiowego lub ^wzmacniacza, dostosowanego do zasilania z sie¬ ci pradu stalego.W tego rodzaju aparatach stosuje sie zazwy¬ czaj filtr wygladzajacy do wyrównywania siecio¬ wego pradu stalego, przeznaczonego do zasila¬ nia lamjp wzmacniajacych, skladajacy sie na przyklad z jednej albo wiecej cewek dlawiko¬ wych z rdzeniem zelaznym lub oporników, wla¬ czonych w dodatni przewód sieciowy i z jednego lub wiecej kondensatorów, wlaczonych miedzy dodatni i ujemny przewód sieciowy. W celu jak najdalej idacego zmniejszenia spadku napiecia, spowodowanego przez filtr wygladzajacy, wyko¬ rzystuje sie kondensatory o wielkiej pojemnosci mianowicie najlepiej kondensatory elektrolitycz¬ ne.Uzycie kondensatorów elektrolitycznych w filtrze *.wygladlzajacym posiada jednak te wade. ze przy nieprawidlowej biegunowosci zacisków dolaczeniowych, kondensatory ulegaja szybkiemu zniszczeniu.Znany jest uklad dla ochrony kondensatora elektrolitycznego, zastosowanego do filtru wygla¬ dzajacego, w którym wlacza sie w dodatni prze¬ wód aieciowy, i to szeregowo z kondensatorem, opornik ograniczajacy prad np. o opornosci 2.000 omów. W wielu przypadkach jednak tego rodza¬ ju opornik powoduje duzy spadek napiecia.Wedlug wynalazku unika sie w opisanych u- rzadzeniach podanej wyzej niedogodnosci przez to, ze w obwód.anodowy jednej z lamp wyladow¬ czych wlacza sie uzwojenie przekaznika, który wlacza kondensatory elektrolityczne filtru wygla¬ dzajacego dopiero przy wzbudzeniu przekaznika.Poniewaz przez lampy wzmacniajace moze ply¬ nac prad tylko przy prawidlowym podlaczeniu do sieci, przeto unika sie uszkodzenia kondensa¬ torów elektrolitycznych, gdy wtyczka podlacze¬ nia ma wadliwa biegunowosc.Uzwojenie wzbudzajace przekaznika jest wla¬ czone najlepiej w przewód katodowy lampy os¬ tatniego stopnia, przy czym ujemny potencjal siatki lampy ostatniego stopnia jest pobierany,przynajmniej czesciowo, z uzwojenia wzbudzaja¬ cego, przekaznik zas steruje kontaktem,, polozo- nylh w przewodzie, laczacym zacisk dolaczenio- wy (zaciski dolaczeiniowe) elektrolitycznego kon¬ densatora (kondensatorów) z ujemnym • przewo¬ dem sieciowym.Na rysunku zaciski dolaczeniowe odbiornika radiowego, dostosowanego do zasilania z sieci pradu stalego, sa oznaczone cyfra 1, a ostatni sto¬ pien z lampa wzmacniajaca — cyfra 2* Do wy¬ gladzania sieciowego pradu stalego przewidziano filtr wygladzajacy, skladajacy sie z dwóch dla¬ wików 3 i 4, polozonych w dodatnim przewodzie sieciowym i dwóch kondensatorów elektrolitycz¬ nych 5 i 6, wlaczonych pomiedzy oba przewody sieciowe. Ujemne zaciski kondensatorów sa pola- - czone z ujemnym przewodem 'sieciowym poprzez kontakt 7 przekaznika, który jest otwarty, gdy odbiornik nie dziala. Kontakt 7 jest sterowany przekaznikiem 8, którego uzwojenie wzbudzajace 9 .jest wlaczone w przewód katodowy lampy 2.Gdy zaciski dolaczeniowe 1 sa polaczone pra¬ widlowo z siecia pradu stalego, doprowadzane jest do anody lampy 2 niewygladzone napiecie, dodatnie w stosunku do katody. Dzieki temu ply¬ nie przez lampe 2 prad i przekaznik 8 zostaje wzbudzony. Przy 'wzbudzeniu kontakt 7 zwiera sie i po wlaczeniu kondensatorów 5 i 6 filtr wy¬ gladzajacy zaczyna dzialac.Ustala sie taki prad anodowy lampy 2, po¬ trzebny do uruchomienia przekaznika, by prze-, kaznik wzbudzil sie, zanim zacznie pracowac wstepny stopien wzmacniajacy odbiornika. Po¬ nadto tez przez zastosowanie drugiego wlaczajace¬ go glosnik kontaktu, sterowanego przekaznikiem 8, mozna uniknac niepozadanego brzeczenia, któ¬ re mogloby byc slyszane ze wzgledu na niedosta¬ tecznie wygladzone napiecie jednej z lamp ostat¬ niego stopnia.Jezeli zaciski dolaczeniowe nie isa polaczone prawidlowo z siecia, a wiec sa polaczone, z fal- s;ywa biegunowoscia, to przez lampe 2 nie moze plynac prad. W tym przypadku przekaznik 8 nie zostaje wzbudzony i kondensatory 5 i 6 sa wyla^ czone* Spadek napiecia w uzwojeniu*wzbudzajacym. 9 przekaznika mozna wykorzystac do uzyskania ujemnego potencjalu siatki jednej z lamp wzma¬ cniajacych, w szczególnosci \ampy ostatniego- stopnia. Przy ukladzie polaczen wedlug wynalaz¬ ku pobiera sie ujemny potencjal siatki lampy 2 z uzwojenia wzbudzajacego 9 i polaczonego z nim szeregowo opornika 10.Wynalazek mozna zastosowac, oczywiscie, nie tylko przy aparatach, dostosowanych do zasila¬ nia wylacznie z sieci pradu stalego, jak w opi¬ sanym odbiorniku, lecz równiez w odbiornikach albo wzmacniaczach, dostosowanych do zasilania z sieci pradu stalego albo zmiennego, w klórych kondensatory elektrolityczne moglyby zostac usz¬ kodzone przy wadliwej biegunowosci zacisków dolaczeniowych. / PL