Pierwszenstwo: 30 wrzesnia 1943 r. (Niderlandy, Wynalazek dotyczy urzadzenia prowadnicze- *?o do cienkiej tasmy filmowej, np. tasmy wyko¬ nanej z bardzo cienkiego celofanu.Zwykle urzadzenie prowadnicze do tasm fil¬ mowych dziurkowanych, przesuwanych przy po¬ mocy uzebionych walków, albo tez do tasm pro¬ wadzonych gladkim walkiem pomiedzy dwoma kolnierzami, wykazuje w przypadku zastosowa¬ nia bardzo cienkich tasm te niedogodnosc, ze ta¬ sma nie wytrzymuje obciazenia i uszkodzenie jej. a nawet zerwanie jest nieuniknione. Dotyczy to szczególnie tasmy; znajdujacej sie w stanie wil¬ gotnym zaraz po jej wytworzeniu.Zgodnie z wynalazkiem unika sie tej niedo- golnosci przez hamowanie i (lub) pociaganie tas¬ my niesymetrycznie wzgledem jej osi podluznej, wskutek czego tasma opiera sie o krawedz na¬ rzadu oporowego umieszczonego w poblizu narza¬ du prowadniczego. Tym narzadem prowadniczym moze byc walek, obracajacy sie albo nieruchomy.Wskutek tego, ze tasma filmowa jest hamowana i (lub) napedzana niesymetrycznie, wytwarza sie w plaszczyznie tasmy para sil, powodujaca przesuwanie tasmy w bok i opieranie sie tej ta¬ smy o krawedz oporowa. Boczne przesuniecie tasmy moze byc dokladnie regulowane przez od¬ powiednia zmiane sil hamujacych. Dziurkowanie tasmy jest zbedne, a jedna krawedz oporowa wy¬ starcza do prowadzenia tasmy. Poniewaz sila do¬ cisku tasmy do krawedzi oporowej moze byc bar¬ dzo mala, mozna uniknac uszkodzenia tasmy, a nawet tworzenia sie tak zwanej „stopki", to jest zawiniecia sie brzegu tasmy od strony krawedzi oporowej.Urzadzenie wedlug wynalazku jest przedsta¬ wione na rysunku w przykladowej postaci wy¬ konania.Fig. 1 i 2 przedstawiaja schematycznie rzut poziomy i boczny urzadzenia, w którym tasma jest niesymetrycznie hamowana, przy czym na¬ rzad prowadniczy jest napedzany tasma, fig. la przedstawia szczególnie korzystne wykonanie u- rzadzenia wedlug fig. 1 i 2, w którym hamowanie ¦jest znacznie ulepszone, fig. 3 i 4 przedstawia¬ ja rzut poziomy i boczny urzadzenia, w którym tasma jest niesymetrycznie napedzana i hamo¬ wana, przy czym tasma jest pociagana narzadem prowadniczym, a fig. 5 i 6 przedstawiaja rzut )poziomy i boczny innej postaci wykonania urza¬ dzenia, w którym tasma jest niesymetrycznie hamowana. j Cirenka tasma l'{i.ig. 1) jest prowadzona wal¬ kiem 2. W wykonaniu wedlug fig. 1 i 2 walek porusza sie wraz z tasma. Niesymetrycznie w utosunku do osi tasmy'umieszczone sa dwie ma¬ le plytki filcowe 3 i U (fig. 1 — 4), pomiedzy którymi tasma przebiega. ' Plytki sa dociskane jedna do drugiej z sila regulowana przy pomo¬ cy nie przedstawionego na rysunku narzadu.Dzieki tarciu miedzy tymi plytkami a tasma wy¬ twarza sie w plaszczyznie' tasmy para sil, powo¬ dujaca opieranie sie tasmy o krawedz boczna oporka 5. Sile docisku tasmy do oporka 5 mozna zwiekszyc np. przez takie wykonanie walka 2, aby nie podtrzymywal tasmy na calej jej szero¬ kosci (fig. la), co samo przez sie stanowi juz mniej wiecej niesymetryczny naped.Przy pomocy urzadzenia wedlug fig. 3 i 4 wspomniana sila docisku zostaje jeszcze zwie¬ kszona dzieki temu, ze tasma jest dodatkowo nie¬ symetrycznie napedzana. Walek 2 jest w tym przypadku walkiem napedzajacym, a walek do¬ ciskajacy 6y przylegajacy tylko do czesci walka napedzajacego 2, uniemozliwia slizganie sie tas¬ my w tym miejscu. Powoduje to, ze na tasme dziala dodatkowo niesymetrycznie wzgledem jej osi podluznej sila, przesuwajaca tasme w przód.Jezeli docisk tasmy do krawedzi oporowej jest. tak wielki, ze tasma zwija sie na brzegu, opo- rek nalezy wykonac i umiescic tak, aby tasma opierala sie o niego w miejscu wygiecia, jak po¬ kazano na fig. 4.W urzadzeniu przedstawionym na fig. 5 tas¬ ma i jest prowadzona po kawalku skosnie scie¬ tego filcu 7 przymocowanego do nieruchomego walka 2. W tym przypadku powstaje niesyme¬ tryczne tarcie, zmuszajace tasme do oparcia sig o krawedz oporowa. Sila tarcia jest znacznie mniejsza niz przy wyzej opisanych odmianach konstrukcyjnych, w wyniku czego na tasme dzia¬ la mniejsza sila dociskajaca ja do krawedzi opo¬ rowej. W ostatnim przykladzie wykonania opie¬ ranie sie tasmy o krawedz oporowa jest wyni¬ kiem slizgania sie tasmy po skosnej powierzchni i niejako zeslizgiwania sie jej na krawedz opo¬ rowa. Zachodzi to zwlaszcza wtedy, gdy tasma przebiega pionowo, przy czym jej ciezar powo¬ duje zeslizgiwanie sie jej na krawedz oporo¬ wa. » PL