Wynalazek niniejszy dotyczy maszyny dzie¬ wiarskiej, zwlaszcza dwucylindrowej okraglej maszyny ponczoszniczej, z urzadzeniem do otwie¬ rania- jezyczków igiel przy dzianiu rzadka dzie¬ lacego po zdjeciu oczek iglowych. Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z samoczynnego otwieracza jezyczków, który przybiera lub o- puszcza polozenie robocze równoczesnie z bez¬ piecznikiem utrzymujacym promieniowe poloze¬ nie_jgiel.Przy znanych maszynach dziewiarskich uzy¬ wa sie do otwierania jezyczków igiel np. szczo¬ tek, które wsuwa sie w igly w ten sposób, ze ich jezyczki zostaja sprezyscie odchylone. Jed¬ nakze przy okraglych maszynach ponczoszni¬ czych z dwoma cylindrami, osadzonymi jeden nad drugim, jest zbyt malo wolnego miejsca, aby szczotki mogly skutecznie wchodzic pomiedzy ha¬ czyki i jezyczki w kierunku trzonków igiel, tak iz dzialanie szczotek jest'niepewne; skutkiem te¬ go w pewnych warunkach szczotka zamyka je¬ zyczki* i przytrzymuje je w polozeniu zamknie¬ tym, zamiast je otwierac. ' Otwieranie jezyczków igiel uskuteczniano tak¬ ze w ten sposób, ze miedzy haczyk a jezyczek igly wprowadzano z boku oddzielny narzad, któ¬ rego koniec roboczy mial ksztalt igly. Otwieracz tego rodzaju ma jednak te wade, ze prawidlowa jego dzialanie wymaga dokladnego ustawienia jego ostrza wzgledem obiegajacych wokolo ha¬ czyków*igiel. Jest to polaczone z duzymi trudnos¬ ciami, gdyz polozenie trzonków igiel moze sie • zmieniac wskutek nagromadzenia sie pylu na dnie rowków iglowych. Igly sa przez pyl wypy¬ chane z rowków i polozenie wszystkich igiel, a tym samym i ich haczyków, nie odpowiada pier¬ wotnemu nastawieniu otwieracza jezyczków.Wskutek tego ostrze otwieracza moze uderzyc w jezyczek lub trzonek igly i uszkodzic je.Poza tym otwieracz jezyczków w ksztalcie igly musi byc uruchomiany w czasie odpowied¬ nim zarówno gdy chodzi o haczyk kazdej igly, z której zostalo zdjete pierwsze oczko, jak i ze wzgledu na kazda ostatnia igle, z której ma sie zdjac oczko, gdyz .w razie przekroczenia okresu dzialania otwieracza nastepuje uszkodzenie oczek przez jego jostrze.Inne znane urzadzenie do otwierania jezycz-'ków igiel sklada sie ze sztywnego narzedzia o przekroju poprzecznym w ksztalcie klina lub ostrza; ostrze to wsuwa sie w pewnym miejscu pomiedzy haczyk a zamkniety jezyczek i otwie¬ ra go". Otwieracz tego rodzaju ma te wade, ze ostrze jego musi byc nastawione dokladnie na jedno miejsce, a mianowicie na odstep pomie¬ dzy haczykiem a jezyczkiem igly. Jesli wiec igly odchyla sie od-.swego pionowego polozenia w kierunki promieniowym wskutek zanieczyszczen, jakie wciskaja sie poza ich trzonki, lub jesli ha¬ czyki odegna sie nieco od rowków cylindra iglo¬ wego, wówczas otwieracz moze uszkodzic igly.Otwieracz jezyczków wedlug wynalazku za¬ pobiega wszystkim opisanym niedogodnosciom i zapewnia sprawne otwieranie jezyczków.Otwieracz wedlug wynalazku sklada sie z na¬ rzadu sprezystego, np. z umieszczonej na odpo¬ wiedniej wysokosci plaskiej sprezyny o równo- legloboczjiym przekroju poprzecznym, który to narzad, wcfiodzac miedzy jezyczki i haczyki igiel, powoduje odskakiwanie zamknietych jezyczków.Wykonanie otwieracza wedlug wynalazku za¬ pewnia, dzieki wlasnej jego podatnosci, wyrówny¬ wanie wszelkich nieregularnosci w polozeniu igiel, które sa podnoszone przez zamek, bez po¬ trzeby stosowania jakiejkolwiek sprezyny przy¬ ciskowej - lub srodków pomocniczych do przeno¬ szenia sily sprezyny. Z tego powodu haczyki i jezyczki, nie napotykajac na zaden sztywny opór, nie ulegaja uszkodzeniom, otwieranie zas jezyczków odbywa sie sprawnie. Nie zachodzi tez potrzeba dociskania igiel zamkiem przyciskowym do dna rowków i przytrzymywania ich w polo¬ zeniu promieniowym, dzieki czemu zbedny jes1; nacisk na igly. Wspóldzialajace z otwieraczem zabezpieczenie nie dotyka normalnie trzonków igiel, lecz zabezpiecza tylko promieniowe v- polo-' zenie igiel w stosunku do otwieracza i umozli¬ wia iglom pewne wychylenie w kierunku promie¬ niowym. Gdy którakolwiek z igiel zostanie wy¬ pchnieta w kierunku promieniowym z cylindra przez-zanieczyszczenia wciskajace sie poza jej trzonek, wówczas haczyk natrafia na narzad sprezysty, którego równolegloboczny przekrój ze- suwa sie sprezyscie wzdluz zewnetrznego luku haczyka igly do szczeliny pomiedzy zamknietym jezyczkiem a haczykiem i otwiera jezyczek. Przy przypadkowym niewlasciwym wiekszym wychy¬ leniu igly z cylindra iglowego w kierunku pro¬ mieniowym haczyk równiez trafia na narzad sprezysty, którego równolegloboczny przekrój przesuwa sie sprezyscie po jego zewnetrznym wygieciu, poza trzonek igly, nie uszkadzajac jej przy tym.: Równolegloboczny przekrój narzadu sprezy¬ stego zabezpiecza latwe i pewne wsuniecie ostrza, utworzonego 'przez dolny skos, pomiedzy Jezy¬ czek a haczyk igly, przy czym górny skos nie uciska haczyka sasiedniej igly.Na rysunku przedstawiono przedmiot wyna¬ lazku w przykladowej postaci wykonania. Fig. 1 przedstawia czesc maszyny dziewiarskiej w prze¬ kroju oraz^ urzadzenie da otwierania jezyczków igiel w czasie ruchu maszyny w widoku z boku; fig. 2 przedstawia przekrój czesciowy wzdluz linii A — A na fig. 1 oraz widok urzadzenia w kierunku strzalki Si na fig. 1; fig. 3 przedsta¬ wia czesc urzadzenia widziana w kierunku strzal¬ ki £ na fig. 1 w zwiazku z nawinietym dolnym ukladem zamkowym maszyny na takim odcinku, jaki jest potrzebny do przedstawienia i wyjas¬ nienia wynalazku; fig. 4 przedstawia wzajemne polozenie robocze jednej czesci zamknietej igly i otwieracza jezyczków, przedstawionego w prze¬ kroju poprzecznym w chwili przed otwarciem jezyczka, w wiekszej podzialce; fig. 5 przedsta¬ wia schematycznie otwieracz w polozeniu robo¬ czym.Ruchomym w kierunku pionowym iglom 1 dol¬ nego cylindra igloWego 2, obracajacego sie w kierunku strzalki na fig. 2, odpowiada czesc ro¬ bocza 3 otwieracza jezyczków 4, osadzona na¬ stawnie ha wysokosc i wzdluz obwodu cylindra iglowego pomiedzy uchwytem 5 i plytka 6 przy pomocy srub 7 i 8. Czesc robocza 3 otwieracza ma równolegloboczny przekrój poprzeczny z dwo¬ ma ostrymi krawedziami 9 (fig. ^L). Cylindrycz¬ na czesc 10 (fig. 1) uchwytu 5 jest osadzona nastawnie wzgledem osi cylindra iglowego w dzwigni jednoramiennej 11 i zabezpieczona przy pomocy sruby 12. Bezpiecznik 13 (fig. 1 i 4), dozorujacy promieniowe polozenie igiel wzgle¬ dem otwieracza, nastawiany równiez na wysokosc i wzdluz obwodu cylindra iglowego jest przy¬ twierdzony ponizej otwieracza do dzwigni 11 i zabezpieczony sruba l.lh Dzwignia jednoramien- na 11 jest osadzona na czopie 15 (fig. 1) lo¬ zyska 16 uchwytu 17, przytwierdzonego do dolne¬ go plaszcza 18 zamka. .Sruba nastawcza 19, za¬ bezpieczona nakretka 20, sluzy do dokladnego nastawiania i ustalania polozenia czesci robo¬ czej 3 otwieracza wzgledem haczyków igiel w granicach odcinka a i bezpiecznika .13 wzgledem trzonka igly w granicach odcinka b (fig. 4).Dzwignia 11 z otwieraczem U i bezpiecznikiem 13 sa utrzymywane w promieniowym polozeniu roboczym przez sprezyne 21 (fig. 1 i 2). Jeden koniec sprezyny 21 jest zaczepiony o srube 22 uchwytu 17, natomiast- drugi jej koniec tkwi w otworze czopa 23, osadzonego w dzwigni 11 i zabezpieczonego, przy pomocy sruby 2A. Na czo¬ pie 23 jest poza tym zawieszone oczko drazka pociagowego 25, którego wolny koniec, prowa*•dzony przez ramie '26 dwuramiennej' dzwigni 27, jest zaopatrzony w pierscien nastawczy- 28. Dru¬ gie ramie 29 dzwigni 27 osadzonej obrotowo na czopie 30 lozyska 31, slizga sie swym wolnym koncem 32 po górnej powierzchni wycinków 33, osadzonych na czlonacn 3U lancucha bez' konca.Sprezyna 35, zaczepiona jednym koncem o ra¬ mie 29, a drugim o hak 36, dociska koniec 32 ramienia 29 do czlonów lancucha 3U lub tez wtlacza je pomiedzy te czlony. Trzpien zabezpie¬ czajacy 37 net lozysku 31 ogranicza jednak ruch obrotowy ramienia 29 o tyle, ze koniec 32 nie moze zapasc pomiedzy czlony 3U lancucha.Lancuch ów, sluzacy do tworzenia rzadka roz¬ dzielczego, porusza sie z przerwami; jest on na¬ pedzany w znany sposób, np. przy pomocy urza¬ dzenia przelaczajacego przez wal glówny maszy- ny dziewiarskiej. ^Tie przedstawione na, rysunku urzadzenie przelaczajace jest stosowane zwlasz¬ cza przy okraglych maszynach ponczoszniczych do wykonywania prazkowanych wyrobów ponczo¬ szniczych bez szwu, w których polowa platyn w dolnym cylindrze iglowym jest zaopatrzona w krótkie, a druga polowa w dlugie stopy.Do oddzielania oczek podczas obracania cy¬ lindra sluzy znane urzadzenie odbijajace, umie¬ szczone w dolnym plaszczu zamku, wspóldziala¬ jace z otwieraczem jezyczków (fig. 3). Odbywa sie to w ten sposób, ze równiez urzadzenie odbi¬ jajace jest uruchomiane przez urzadzenie prze¬ laczajace, które samoczynnie rozrzadza otwiera¬ czem jezyczków. W tym przypadku oh^zacz igiel 38 (fig. 3), poruszajacy sie promiem™ro wzgle¬ dem cylindra iglowego, dziala najpj^v na dlu¬ gie, a potem na krótkie stopy platyn 39, aby przynalezne igly zepchnac ponizej powierzchni zbierania oczek i doprowadzic je do zetkniecia ze stalym zamkiem UO. Polozenie tego zamka wzgle¬ dem otwieracza jezyczków jest wyznaczone w ten sposób, ze ukosnie wznoszace sie powierzchnie Ul znajduja sie ponizej czesci roboczej 3 otwie¬ racza jezyczków U (fig. 3).Sposób dzialania opisanego urzadzenia do otwierania jezyczków igiel jest przedstawiony ponizej.W polozeniu spoczynkowym ¦ otwieracza spre¬ zyna 35 trzyma koniec 32 ramienia 29 ponad czlonami 3U lancucha. Nacisk ramienia 26 dwu^ ramiennej dzwigni 27 na pierscien-nastawczy 28 przytrzymuje drazek pociagowy 25, a przez to takze dzwignie 11 z otwieraczem U, zdala od igiel 1 cylindra 2.Przy okresowym przesunieciu lancucha, a za¬ tem jego czlonów 3U, w kierunku przeciwnym Tuchowi wskazówek zegara wedlug fig. 1 wyci¬ nek 33 dostaje sie po pod koniec 32 ramienia 29' i przechyla ramie 26 dzwigni 27 w kierunku ku cylindrowi iglowemu. ^ Drazek pociagowy 25 wraz z pierscieniem nastawczym 28 pod dzialaniem sprezyny 21 u- mozliwia wówczas zetkniecie sie konca sruby na- stawczej 19 z podstawa 17. Dzieki temu czesc robocza 3 otwieracza U dostaje sie ponad glów¬ ki igiel, mianowicie tak, iz ostrze utworzone przez dolny skos 9 równoleglobocznego przekro¬ ju, zostaje przesuniete o odcinek a (fig. 4) poza górna krawedz jezyczka^odpowiedniej igly. Kaz¬ da igla, która zostaje Uwolniona od swego oczka w ten sppsób, ze stopa 39 przynaleznej platyny zostaje sciagnieta w dól przez obnizacz 38 (fig. 3), dostaje sie pod dzialaniem wznoszacej sie powierzchni Ul zamka UO w miejsce c (fig. 4) w zakres dzialania ostrza czesci robocze* 3 otwie¬ racza jezyczków. Haczyk podnoszacej sie igly naciska na czesc robocza 3 otwieracza U, wsku¬ tek czego odchyla sie ona lekko i zesuwa sie wzdluz zewnetrznego luku haczyka igly w kie¬ runku zamknietego jezyczka. Ostrze wsuwa sie do szczeliny pomiectzy haczykiem i jezyczkiem igly, aby przy dalszym wznoszeniu sie igly otworzyc jej jezyczek (fig. 5). Bezpiecznik 13, który przybiera polozenie robocze równoczesnie z otwieraczem, znajduje sie w chwili otwierania jezyczka w odleglosci b (fig. 4) od trzonka igly.Nie opiera sie on zatem o igle, lecz ogranicza tylko jej luz. Ograniczenie luzu jest wskazane, aby haczyki zwolnionych igiel nie mogiy wychy¬ lic sie za. daleko z rowka cylindra iglowego, a przez to w strone czesci roboczej 3 otwieracza.Po ukonczonym posuwie lancucha bez konca, a przez to takze wycinka 33, koniec 32 dzwigni 27 opada pod dzialaniem sprezyny 35 z wycinka i ramie 29 opiera sie o trzpien ubezpieczajacy 37, przez co, za posrednictwem drazka pociagowego 25 dzwignia 11 z otwieraczem jezyczków U zosta¬ je odsunieta od igiel. Obnizacz igiel 38 powra¬ ca równoczesnie do polozenia spoczynkowego, tak iz przestaje on dzialac na stopy platyn 39. Za- stosowanie urzadzenia wedlug wynalazku nie 1 ogranicza sie do wspomnianych "wyzej jednosy- stemowych dwucylindrowych maszyn dziewiar¬ skich, lecz nadaje sie równiez do maszyn jedno- cylindrowych tego rodzaju, a takze do maszyn róznych typów, jak zwlaszcza np. wielosystemc-* wych okraglych maszyn ponczoszniczych z do¬ prowadzaniem nici do dwóch lub wiecej miejsc; przy tym, zaleznie od okolicznosci, stosuje sie dwa lub wiecej otwieraczy jezyczków. PL