nica (fig. 9) zas lekko skreca wyciagnieta cien¬ ka tasme wlókien, dajac niedoprzed. Przasnica (fig. 10) przedzie z niedoprzedu na mokro prze¬ dze przy pomocy znanego wrzeciona skrzydelko¬ wego, którego obroty nie przekraczaja 3000 — 4000 obr/1 min. Mokra przedze przewija sie ze szpulek na motki na motaku (fig. 11) i suszy w suszarce komorowej (fig. 12). Operacja rosze¬ nia jest trudna, malo wydajna i wymaga licznej obslugi, operacje trzepania i czesania (fig. 2 i fig. 3) niszcza bardzo i nadwyrezaja wlókno, przedzenie na mokrych przasnicach skrzydelko¬ wych jest malo wydajne i trudne, a wszystkie pozostale operacje sa malo wydajne i kosztowne.Na. zalaczonym rysunku fig. 1 — 12 przed¬ stawia schematycznie operacje dotychczasowego przedzenia wlókien lykowych, natomiast fig. 13— 17 przebieg tych operacji wedlug wynalazku.Nowy sposób przedzenia znacznie upraszcza przebieg przeróbki wlókna (5 maszyn zamiast 12), zapewnia lepsze wykorzystanie surowca,.*} w nastepstwie daje lepsza i tansza przedze.Przebieg operacji wedlug wynalazku jest po¬ nizej podany.Zielone wlókno miedlone przepuszcza sie Dotychczasowy sposób przeróbki wlókien ly¬ kowych, a w szczególnosci lnu, wymaga wielu klopotliwych i kosztownych operacji, przy czym surowiec musi przejsc kolejno przez dwanascie maszyn, zanim uzyska sie przedze.Operacja wstepna, tak zwane roszenie, pole¬ gajace na usunieciu z wlókna nieceluloz, trwa dlugo (8 — 12 dni) i jest przykra dla pracow¬ ników. Dalsza przeróbka maszynowa zobrazowa¬ na jest schematycznie na rysunku na fig. 1—12 i przebiega, jak nizej podano. Wyroszone wlók¬ no przechodzi przez miedlarke (fig. 1), która lamie i wykrusza pazdzierze, nastepna zas ma¬ szyna — turbina lniarska (fig. 2) — trzepie zmiedlone wlókno, usuwajac z niego wiekszosc, pazdzierzy oraz slabych i 'krótkich wlókienek.Wytrzepane wlókno czesze sie na czesarce (fig. 3), która konczy proces oczyszczania i rozczesa¬ nia wlókna. Nastepnie maszyna nakladarka (fig. 4) formuje z garsci lnu tasme wlókien, dwójarka (fig. 5) wyrównuje tasme wlókien przez równoczesne skladanie i wciaganie tasmy wlókien.Trzy kolejne ciagarki (fig. 6, fig. 7 i fig. 8) wyrównuja i wyciagaja tasme wlókien, wrzecion-przez maszyne, nazwana agregatem lniarskim (fig. 13), która formuje tasme wlókien, oczysz¬ czajac ja równoczesnie / z pazdzierzy i czeszac.Utworzona tasma Zostaje równoczesnie wyciag¬ nieta i wydana z maszyny jako zwijka (krazek z ^twardo nawinietej tasmy z otworem w srod¬ ku). Wlókno doprowadzane przez podawacz 1, przechodzi przez pare walców wyciagowych 2 oraz urzadzenie dociskowe 3. Sklada sie ono z dwóch tasm bez konca, które obracajac sie pro¬ wadza miedzy przylegajacymi do siebie po¬ wierzchniami tasme wlókien i nie pozwalaja po¬ szczególnym wlóknom odchylac sie od równolegle¬ go polozenia. Docisk górnej tasmy bez konca jest tak dobrany, by tasma wlókien byla dostatecz¬ nie sprasowana i scisnieta, ale mogla byc jednak wyskubana (wyciagnieta) z urzadzenia bez zer¬ wania wlókienek. Nastepujaca para walców wy¬ ciagowych 2 wytwarza wyciag miedzy urzadzen niem dociskowym a walcami. Znajdujacy sie mie¬ dzy nimi wirujacy walec czesarkowy U czysci i czesze przechodzaca tasme wlókien w trakcie jej wyciagania. Operacja ta powtarza sie cztero¬ krotnie, po czym oczyszczona, wyczesana i wy¬ ciagnieta tasma wlókien zostaje zwinieta w zwijke z otworem w srodku na znanym mecha¬ nizmie zwijkowym 5. Walce czesarkowe U zaopa¬ trzone sa w rzedy# nozyków o sierpowym ksztal¬ cie, które oczyszczaja i orientuja-tasme wlókien, czesac ja równoczesnie bez uszkadzania wlókie¬ nek. Agregat lniarski (fig. 13f) zastepuje przy obecnym sposobie przeróbki turbine lniarska i czesarke (fig. 2 i 3).Utworzone zwijki umieszcza sie w warniku (fig. 14) na dziurkowanych osiach 6, wolno sie obracajacych, dociskanych od góry walcem pra¬ sujacym, i gotuje w odpowiedniej kapieli zalez¬ nej od gatunku surowca, sporzadzonej wedlug jednej ze znanych recept. Podgrzewacz 7, zaopa¬ trzony w grzejnik 8, powoduje gotowanie, a pompa 9 — krazenie cieczy, która wtlacza sie przez dziurkowane osie 6. To chemiczne odkleja- nie .zastepuje dotychczasowe moczenie wzglednie roszenie, skracajac czas odklejania z 8—12 dni lut) 2 — 3 tygodni do kilku godzin. Po ukonczonym gotowaniu opróznia sie warnik z ciecza a zwij¬ ki suszy sie, nie wyjmujac ich z warnika, przez wdmuchiwanie do dziurkowanych osi 6 gorace¬ go powietrza. Zastosowanie chemicznego odkle¬ jania zielonego wlókna w tym okresie, to zna¬ czy, na poczatku obróbki, a nie jak dotychczas próbowano na koncu (w niedoprzedzie), pozwala na nalezyta dalsza obróbke juz na wrstepie wy¬ gotowanej tasmy wlókien, zapewniajac w rezul¬ tacie zastosowanie zielonej obróbki wlókna na, skale przemyslowa, co do tej pory nie bylo osia¬ galne.Odklejone zwijki przechodza nastepnie na maszyne nazwana dwój arka czesarkowa (fig. 15). Tasma wlókien, odwijajac sie ze zwijki 5, przechodzi przez urzadzenie dociskowe 3. Wiru¬ jacy walec czesarkowy U rozczesuje i oczyszcza tasme z resztek ewentualnie jeszcze luzno przy¬ wartych pazdzierzy. Kilka tasm wlókien, po wy¬ ciagnieciu, sklada sie na plytce dwojacej 10 w jedna, dobierajac wyciag w ten sposób, aby byl równy dwojeniu, to znaczy by waga wchodzacej tasmy wlókien byla mniej wiecej równa wadze tasmy wychodzacej, która odbiera sie do garnka fibrowego 11. Dwojarka czesarkowa (fig. 15) za¬ stepuje w dotychczasowym sposobie obróbki dzia¬ lacie nakladarki, dwojarki i ciagarki'pierwszej (fig. 4, 5, 6), wyrównujac, prostujac, oczyszcza¬ jac i wyciagajac tasme wlókien. Glównym jej zadaniem^jest mozliwie dokladne - wyrównanie tasmy wffikien.Ciagarka czesarkowa (fig. 16) sklada sie z tych samych zasadniczych czesci, jak na fig. 15, mianowicie urzadzenia dociskowego 3, walca czesarkowego U-, plytki dwojacej 10 i pary wal¬ ców wciagowych i wyciagowych. Tasme wlókien, dostarczana z dwojarki czesarkowej w garnkach, odbiera sie równiez do garnka 11.. Dzialanie tej maszyny jest analogiczne do dzialania, dwojarki czesarkowej, glównym zas ce¬ lem jest mozliwie dokladne pocienienie tasmy wlókien. Dlatego stosowac nalezy duze wyciagi a male dwojenia. • W dotychczasowej metodzie obróbki zastepuje ona dzialanie ciagarki 77, cia¬ garki III i ewentualnej ciagarki IV .(fig- 7 i 8)..Przasnica wirówkowa (fig. 17) jest to ma¬ szyna do dwukrotnego wyciagania tasmy wló¬ kien i skrecania jej nastepnie na nitke za pomo¬ ca wiszacego wrzeciona bezskrzydelkowego oraz wirówki, odbierajacej wyprzedzona nitke, za¬ miast dotychczasowego nawijania przedzy na szpulke (fig: 9 i 10). Wychodzaca z garnka 11 tasma wlókien przechodzi ^kolejno przez dwa urzadzenia dociskowe, pierwsze suche 3, drugie mokre . 13 lub" równiez suche, a nastepnie po przejsciu przez pare walców wyciagowych 1U zo¬ staje skrecona na nitke przez wrzeciono bez- skrzydelkowe 15. Urzadzenie dociskowe mokre umieszczone jest w korycie z goraca woda 12.Skrecona nitka jest odbierana przez wirówke 16 zwiazana z ruchem wrzeciona 15 zamiast jak do¬ tychczas nawijana na szpulke umieszczona na wrzecionie. Wrzeciono 15 ma postac krótkiej rurki zawieszonej na dwóch lozyskach, zaopa¬ trzonej z zewnatrz u dolu oczkiem. Przechodza¬ ca przez to oczko nitka ulega w czasie obrotu wrzeciona skreceniu, poniewaz oczko jest odchy¬ lone nieco od osi obrotu. Sila odsrodkowa odrzu- w 2 — rówce 16, znajdujacej sie pod wrzecionem. Wi¬ rówki umieszczone sa na stole przedzalniczym i po napelnieniu ich przedza moga byc zdejmowa¬ ne. Zdjete pelne wirówki naklada sie po kilka na dziurkowane rury, scisle dopasowane do ich otworu, nie wyjmujac przedzy, i suszy w su¬ szarni, przedmuchujac gorace powietrze przez dziurkowane rury. Ze wzgledu na swój ksztalt i skupienie calej masy w bezposrednim sasiedz¬ twie osi obrotowej wrzeciono moze miec dwa do. trzech razy szybsze obroty niz wrzeciono skrzy¬ delkowe, a wiec równiez i odpowiednio wieksza produkcje z wrzeciona.Fakt zas zupelnego usuniecia szpulki, która nitka w czasie przedzenia * musialaby ciagnac, pozwala przasc prawie bez zrywów, przez co otrzymuje sie przedze o duzej wartosci dla tkalni. Przasnica wirówkowa (fig. 17) zastepu¬ je w dotychczasowym sposobie obróbki wrzecion- nice, przasnice skrzydelkowa i motak (fig. '9, io/h).Wyzej opisany sposób przeróbki lnu zmniej¬ sza' ilosc. maszyn potrzebnych do wyprodukowa¬ nia przedzy czesanej z trzynastu, do siedmiu. Na skutek tego ilosc personelu obslugi znacznie sie zmniejszy. Z powodu wiekszych obrotów wrze¬ cion i prostej' konstrukcji maszyn,, zwiekszy sie odpowiednio ich wydajnosc.Ulepszenie i skrócenie procesu czesania zwiek¬ szy wydajnosc wlókna pierwszego gatunku, tQ jest wlókna czesanego.Wreszcie na skutek wyeliminowania proce¬ su roszenia lub moczenia przez chemiczne odkle- janie oraz zmniejszenie ilosci maszyn opisanego sposobu obróbki nastapi znaczne skrócenie cza¬ su tej przeróbki.Opisany wyzej sposób przeróbki lnu pozwa¬ la na duza swobode w dobieraniu i zestawieniu ze soba poszczególnych faz przeróbki dotychcza¬ sowego i nowego sposobu, w zaleznosci od potrzeT by oraz posiadanego parku maszynowego i su¬ rowca.Koncowa czesc opisanego sposobu przeróbki lnu nadaje sie równiez do przeróbki innych wló¬ kien lykowych, po wprowadzeniu pewnych nie¬ istotnych zmian konstrukcyjnych w maszynach, uwarunkowanych róznymi dlugosciami poszcze¬ gólnych wlókien lykowych.Nowy sposób samego przedzenia, polegajacy na przedzeniu nitki przez bezskrzydelkowe wi¬ szace-wrzeciono i na odbieraniu utworzonej prze¬ dzy przez wirówke, a nie jak dotychczas przez nawijanie na szpulki, posiada znaczenie dla ca¬ lego przemyslu wfókienniczego, poniewaz moze miec zastosowanie równiez do przedzenia wszel¬ kiego rodzaju wlókien, których nic sklada sie z poszczególnych skreconych wlókienek pochodze¬ nia naturalnego lub sztucznego, np. dla przedzy bawelnianej, welnianej oraz wlókien sztucznych. PL