Przedmiotem niniejszego wynalazku jest spo¬ sób otrzymywania produktów rozpadu czaste¬ czek skrobi na drodze suchej.Produkty mniej lub wiecej posunietego roz¬ padu skrobi do celów technicznych i spozywczych (jak maczka do budyniów, syrop ziemniaczany i cukier skrobiowy) otrzymywano dotychczas zna¬ nymi sposobami w zawiesinie wodnej. W celu wy¬ wolania rozpadu czasteczek skrobi dodawano do jej wodnej zawiesiny chemikalii, np. kwasów.Stosowanie tych metod w praktyce wymaga kosz¬ townych urzadzen, poniewaz musza one byc od¬ porne na dzialanie chemikalii. Poza tym prze¬ prowadzenie reakcji w wodnej zawiesinie jest niekiedy niepozadane, gdyz, np. przy wyrobie sy¬ ropu ziemniaczanego musi sie wieksza czesc wo¬ dy potem odparowac.Celem niniejszego wynalazku jest ominiecie tych ujemnych stron dotychczasowych metod.Stwierdzono, ze mozna wyzyskac naturalna za¬ wartosc wody w handlowo suchym krochmala dla osiagniecia tych samych wyników, co w wod¬ nej zawiesinie. Te reakcje -udzialem tylko wo¬ dy, pochodzacej z normalnej wilgotnosci kroch¬ malu, oprócz tej zalety, ze rozpad skrobi odby¬ wa sie na drodze suchej, wymagaja niewielkich ilosci chemikalii.Podczas gdy przy wyrobie maczki do budy¬ niów w wodnej zawiesinie mozna bylo stosowac temperatury tylko do 40c iC, z obawy przed roz- klajstrowaniem, przy sposobie suchym wedlug wynalazku mozna stosowac temperatury prze¬ wyzszajace znacznie punkt klajstrowania, bez obawy, ze uzyska sie produkty o smaku dekstry¬ ny. Dzieki temu czas potrzebny do przeprowa¬ dzenia reakcji moze byc krótszy niz przy dotych¬ czasowych metodach.Maczke krochmalowa na drodze suchej moz¬ na przerabiac w ogrzewanych bebnach zeliw¬ nych zamiast w zbiornikach kwasoodpornych. Na¬ czynia te moga byc otwarte lub zamkniete i pro-ces moze przebiegac przy cisnieniu atmosferycz¬ nym lub pod zwiekszonym cisnieniem.Sposób stanowiacy przedmiot wynalazku umozliwia równiez przeprowadzenie rozpadu skro¬ bi w sposób ciagly, przy czym zamiast stosowa¬ nych zwykle autoklawów z mieszadlami uzywa sie bebnów reakcyjnych w rodzaju pieców ce¬ mentowych. w Przedmiotem wynalazku jest zatem sposób otrzymywania produktów rozpadu czasteczek skrobi wszelkich stopni rozpadu do celów tech¬ nicznych i spozywczych (maczka do budyniów, syrop ziemniaczany i cukier skrobiowy), polega¬ jacy na ogrzewaniu skrobi zimpregnowanej che¬ mikaliami, powodujacymi jej rozpad, w -stanie handlowo suchym lub wilgotnym az do osiagnie¬ cia zadanego stopnia rozpadu, przy czym straty wody nalezy ograniczyc do minimum; : Wprawdzie doswiadczenia wykazaly, ze na tej drodze mozna otrzymac doskonale produkty o dotychczas prawie nieosiagalnej jednorodnos¬ ci i gatunku, jednakze w pewnych przypadkach okazalo sie, ze sposób ten wymaga dosc duzej wprawy ze strony obslugi. Mianowicie w pew¬ nym okresie przemiany skrobi, który zmienia sie zaleznie od warunków pracy, masa reagujaca czesto gestnieje, tworzac ciagliwa, ciastowata mase, której mieszanie wymaga duzego nakladu sily i która moze spowodowac powstawanie zle- pów. Wskutek tego doprowadzane z zewnatrz cieplo rozchodzi sie nierównomiernie l powoli w masie reagujacej, powodujac miejscowe przegrza¬ nia, które z kolei wplywaja ujemnie na jedno¬ rodnosc produktu. Otrzymuje sie wówczas pro¬ dukty o smaku nieczystym, tak zwanym dekstra¬ nowym.Szczególnie szkodliwa jest ta sklonnosc do gestnienia przy pracy sposobem ciaglym, ponie¬ waz wstrzymuje stale przesuwanie sie masy po¬ przez strefe reakcyjna. Wskutek tego masa po¬ zostaje w tej strefie zbyt dlugo, co lacznie z nierównomiernym rozprowadzeniem ciepla wywo¬ lac moze wspomniane ujemne objawy.Objawy te, o ile wogóle wystepuja, mozna w sposób prosty usunac lub uniknac ich, ogrzewa¬ jac dodatkowo mase reagujaca bezposrednio przez wdmuchiwanie pary, niezaleznie od ogrzewania z zewnatrz poprzez sciany naczynia.To dodatkowe ogrzewanie stosowac nalezy w chwili, gdy masa zaczyna gestniec lub na krótko przed spodziewanym gestnieniem. Mozna je jed¬ nak stosowac równiez pózniej. Wdmuchiwanie pa¬ ry zapobiega gestnieniu lub usuwa je szybko. Dla •osiagniecia tego skutku bez wprowadzania pa¬ ry nalezaloby albo mase dluzej ogrzewac z zew¬ natrz, albo podniesc znacznie temperature og¬ rzewania zewnetrznego, co mogloby spowodowac miejscowe przegrzanie ze wspomnianymi ujem¬ nymi objawami. Przy pracy z mieszadlami ge¬ stnienie masy powoduje ponadto niepozadany r nieekonomiczny wzrost zuzycia sily.Przez celowy dobór cisnienia i temperatury wdmuchiwanej pary mozna -tak ulozyc warunki pracy, ze masa nagrzeje* sie szybko i jednolicie, bez miejscowego przegrzania, dzieki czemu przej¬ dzie szybko przez faze gestnienia.Specjalnie korzystny jest ten sposób pracy przy urzadzeniach o ruchu ciaglym, poniewaz unika sie ewentualnego zastoju w strefie reakcyj¬ nej, spowodowanego gestnieniem masy i zacho¬ wuje ciaglosc procesu roboczego.Przy zastosowaniu pary mozna równiez pra¬ cowac pod cisnieniem, zwlaszcza wywierajac na mase reagujaca dodatkowe cisnienie z zewnatrz; np. przez wtlaczanie gazów.Specjalnie korzystne wyniki daje zastosowa¬ nie dodatkowego cisnienia w polaczeniu z para przy pracy systemem ciaglym. Unika sie bowiem w ten sposób strat wody w strefie reakcyjnej i równoczesnie zapobiega sie przenikaniu pary do swiezo dochodzacej ' masy, co powodowaloby niepozadany wzrost zawartosci wilgoci, i niepo- zadane rozszerzenie wlasciwej strefy reakcyjnej.Bezposrednie ogrzewanie masy reagujacej jedynie przez wdmuchiwanie pary bez doprowa¬ dzania ciepla z zewnatrz po przez sciany naczy¬ nia nie prowadziloby do pozadanych wyników, gdyz Zwiekszyloby nadmiernie zawartosc wody w tej masie, co mijaloby sie równiez z celem ni¬ niejszego wynalazku, który polega na pracy z mozliwie najmniejsza iloscia wody.Nawet w przypadku, gdy wspomniane gest¬ nienie nie zachodzi, wprowadzanie pary1 jest ko¬ rzystne, poniewaz nadaje reakcji szybszy i bar¬ dziej równomierny przebieg, co z kolei daje osz¬ czednosc na czasie, lepsze wykorzystanie apara¬ tury i jeszcze bardziej jednorodne produkty od¬ budowy.Przyklad I. 300 kg skrobi ziemniaczanej o zawartosci okolo 20o/0 wody zadaje sie 450 cm3 32%-wego kwasu solnego rozcienczonego 6 litra¬ mi wody i ogrzewa w kotle, zaopatrzonym w pod¬ wójny plaszcz i mieszadlo, do temperatury zew¬ netrznej 95^ C tak dlugo, az próbka zmieszana z woda w stosunku 1:8 i zagotowana wykaze konsystencje zblizona do smietany. Wymaga to zazwyczaj okolo 2 — 3 godzin. Otrzymana w ten sposób skrobie mozria stosowac do celów spozyw¬ czych i technicznych nawet bez przemywania, zaleznie ód stopnia czystosci materialu wyjscio¬ wego. — 2 — .Przyk,}ad II. 2000 kg skrobi handlowo su¬ chej nasyca sie 6,5 litrami 38%-wego kwasu sol¬ nego rozcienczonego 100 litrami wody, ogrzewa w autoklawie, zaopatrzonym w mieszadlo, do temperatury okolo 130°\C'i utrzymuje w tej temperaturze tak dlugo, az próbka wykaze przy pomocy reakcji z jodem pozadany stopien rozpa¬ du czasteczek skrobi.Otrzymany w ten sposób syrop ziemniaczany mozna stosowac bezposrednio do celów technicz¬ nych lub po poddaniu rafinacji znanymi sposo¬ bami — do celów spozywczych.Przyklad III. 2000 kg skrobi handlowo suchej nasyca sie 6,5 litrami 38%-wego kwasu solnego rozcienczonego 50 litrami wody i ogrze¬ wa w autoklawie z mieszadlem do temperatury 100^ C pod nadcisnieniem 2 atm. Nastepnie, nie przerywajac ogrzewania zewnetrznego, wdmuchu¬ je sie do autoklawu przegrzana pare tak dlugo, az temperatura zawartosci podniesie sie do, 130c C.Wówczas mozna doplyw pary wylaczyc. Zawar¬ tosc utrzymuje sie nadal w tej temperaturze, podgrzewajac tylko z zewnatrz, tak dlugo, az próbka wykaze przy pomocy reakcji z jodem po¬ zadany stopien# rozpadu czasteczek skrobi. PL