PL33381B1 - Sposób wytwarzania dwuoleiin droga katalitycznego odlaczania wody od glikoli, alkoholi etylenowych lub ich mieszanin - Google Patents

Description

Wszystkie znane dotychczas sposoby wy¬ twarzania dwuolefin z odpowiednich glikoli droga odwadniania, w szczególnosci wy¬ twarzania butadienu z 1, 3- butylenoglikolu opieraja sie na przepuszczaniu glikolu w odpowiedniej temperaturze przez piec, za¬ opatrzony w katalizator staly.Jako katalizatory polecano materialy najrózniejsze, np. fosforany wapnia, alun potasowy lub glinke, ale wszystkie te kata¬ lizatory maja te wade, ze posiadaja krótki okres dzialania, a w szczególnosci, ze sie szybko zanieczyszczaja i daja dwuolefiny o coraz mniejszej czystosci.Wykryto obecnie, ze mozna uniknac tych niedogodnosci uzywajac jako katalizatorów substancji lotnych, które dodaje sie w ma¬ lych ilosciach do glikolu, idacego do prze¬ róbki.Wedlug wynalazku stosuje sie najlepiej takie zwiazki organiczne lub nieorganiczne, których czasteczka zawiera fosfor, w szcze¬ gólnosci estry fosforowe i tlenochlorek fos¬ foru.Sposród estrów fosforowych fosforan trój etylowy nadaje sie szczególnie dobrze do wykonywania sposobu wedlug wyna¬ lazku, ale i estry fosforowe innych alko¬ holi, nasyconych lub nienasyconych, oraz estry innych kwasów fosforowych sa obje¬ te wynalazkiem.Poza wymienionymi wyzej substancjami mozna takze zastosowac z korzyscia do tego celu trójchlorek i pieciochlorek fosforu, cho-ciaz osiaga sie wówczas nieco mniejsza wy¬ dajnosc.Potrzebne ilosci katalizatora sa zmienne, zaleznie od jego natury oraz warunków pracy. Na ogól, w celu otrzymania pozada¬ nego wyniku, wystarczy dodatek kataliza¬ tora mniejszy niz 2% w stosunku do ilosci glikolu przerabianego.Przyklad I. Przez pusty piec z kwarcu lub stali specjalnej, ustawiony pio¬ nowo i ogrzewany na swej powierzchni oraz zaopatrzony w swej górnej czesci w kule porcelanowe, ulatwiajace parowanie, prze¬ puszcza sie w temperaturze 300—350° C i, 3-butylenoglikol z dodatkiem 0,5% fosfo¬ ranu trójetylowego. W ten sposób 90% przerabianego glikolu zamienia sie na bu¬ tadien, którego czystosc wynosi od razu 90%.* Przyklad II. Postepuje sie jak w przykladzie I, uzywajac jednak jako kata¬ lizatora tlenochlorku fosforu w ilosci 0,2% przy calkowitym wypelnieniu pieca mate¬ rialem obojetnym, jak pumeksem lub we¬ glem drzewnym, umozliwiajacym lepsze rozprowadzenie ciepla. Wydajnosc butadie¬ nu wynosi 85%, czystosc 90%.Wykryto równiez, ze gdy reakcja jest juz zapoczatkowana, to wystarczy dla jej pod¬ trzymania bardzo mala ilosc katalizatora, przynajmniej na pewien okres czasu, za¬ lezny od rodzaju obranego katalizatora i warunków pracy.A wiec zamiast ciagle zasilac piec gliko¬ lem zawierajacym 0,5% fosforanu trójety¬ lowego, jak w przykladzie I, mozna naj¬ pierw zapoczatkowac reakcje za pomoca 1,5% katalizatora w ciagu kilku minut, a pózniej podtrzymywac ja, dodajac tylko 0,1% fosforanu trójetylowego. Gdy po pew¬ nym czasie reakcja traci na aktywnosci, wtedy wystarczy na pewien czas zwiekszyc ilosc dodawanego katalizatora, aby przy¬ wrócic reakcji pierwotna aktywnosc.Wedlug wynalazku mozna takze uzywac innego katalizatora do zapoczatkowania re¬ akcji, a innego do podtrzymywania jej, np. tlenochlorku fosforu, gdy katalizatorem za¬ poczatkowujacym reakcje byl fosforan trój- etylowy.W dwu opisanych przykladach podczas odwadniania tworzy sie obok butadienu ma¬ la ilosc alkoholi etylenowych (krotonowego, winylowego i allylowego), które po rekty¬ fikacji zawraca sie do pieca, aby je w dal¬ szym ciagu razem z doprowadzanym gliko¬ lem przerobic na butadien. Wykryto bo¬ wiem, ze katalizatory, których zastosowanie jest przedmiotem wynalazku, umozliwiaja z najwieksza latwoscia przemiane alkoholi etylenowych na dwuolefiny, w szczególnosci alkoholu krotonowego, którego odwadnia¬ nie przy pomocy dotychczas uzywanych ka¬ talizatorów stalych przedstawialo w prak¬ tyce pewne trudnosci.Przyklad III. Do tego samego pie¬ ca, jak w obu przykladach poprzednich, do¬ prowadza sie alkohol krotonowy, wytwarza¬ ny np. przez ostrozne uwodornianie alde¬ hydu krotonowego, wraz z dodatkiem 0,5% trójchlorku fosforu. Wydajnosc otrzymane¬ go butadienu wynosi po jednym przepusz¬ czeniu 50%, czystosc wynosi od razu 85%.Po rektyfikacji nie przetworzony alkohol krotonowy zawraca sie z powrotem do pieca.Sposób wedlug wynalazku^ nadaje sie równiez do przeróbki alkoholi etylenowych lub glikoli o wiecej niz czterech atomach wegla w czasteczce. A wiec przez odwad¬ nianie z metylobutylenoglikolu za pomoca lotnych katalizatorów wedlug wynalazku otrzymuje sie z dobra wydajnoscia izopren.Chociaz przy uzyciu katalizatorów lot¬ nych mozna przeprowadzac zabieg odlacza¬ nia wody pod cisnieniem atmosferycznym, to jednak wedlug wynalazku mozna równiez w pewnych przypadkach zastosowac z ko¬ rzyscia inne cisnienie. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania dwuolefin droga katalitycznego odlaczania wody od gli-koli, alkoholi etylenowych lub ich mie¬ szanin, znamienny tym, ze stosuje sie katalizatory lotne, które dodaje sie bez¬ posrednio do przerabianego surowca.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako katalizatory lotne stosuje sie zwiazki organiczne lub nieorganiczne, których czasteczka zawiera fosfor, w szczególnosci estry fosforowe, tlenochlo¬ rek fosforu i trójchlorek fosforu. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 lub 2, znamien¬ ny tym, ze alkohole etylenowe, wytwo¬ rzone ubocznie w przypadku stosowania glikoli jako surowca, oddziela sie i wprowadza z powrotem do obiegu razem z doprowadzanym glikolem, w celu dalszej przemiany ich na odpo¬ wiednie dwuolefiny. Sposób wedlug zastrz. 1, 2 lub 3, zna¬ mienny tym, ze reakcje zapoczatkowuje sie stosujac stosunkowo duzy dodatek katalizatora (np. 1 do 2%), a nastepnie podtrzymuje sie ja za pomoca 1&—20 razy mniejszego dodatku katalizatora. Les Usines de Melle Zastepca: inz. W. Suchowiak rzecznik patentowy 4. PWZG Warszawa. Tamka
3. 3. 150 Zam. 245 B-60298 PL