Wynalazek niniejszy dotyczy bezkorbo- wej sprezarki tlokowej, .napedzanej bezpo¬ srednio bezkoirbowym silnikiem o dwóch przeciwbieznych tlokach roboczych w jed¬ nym cylindrze, polaczonych bezposrednio z tlokami sprezarki, stosowanej do czescio¬ wego zasilania silnika czynnikiem sprezo¬ nym oraz urzadlzen, pracujacych za po¬ moca tego czynnika.Znane sa sprezarki tego rodzaju, któ¬ rych silniki zasilane sa gazem palnym, sprezonym uprzednio w tych sprezarkach/ ZwlasziOza w przypadku wykorzystywania wylotowych gazów spalinowych siilnika mozna przepuszczac czynnik sprezany w* sprezarce przez cylinder silnika w celu jednoczesnego przedmuchania cylindra sil¬ nika ze spalin, przy czym czynnik ten tyl¬ ko czesciowo uzywany jest do spalania w cylindrze silnika. Wskutek tego poza wylotem silnika uzyskuje sie dzieki obec¬ nosci spalin mieszanine czynnika spreza¬ nego w sprezarce ze spalinami o: stosunko¬ wo niewysokiej temperaturze.Znane sa równiez sprezarki, napedzane silniktem, z którego cylindra podczas spre¬ zania w nim gazu palnego pewna czesc te¬ go gazu jest wypuszczana przez wylot cy¬ lindra^ tak iz tylko pozostala w cylindrze silnika czesc gazu sprezonego jest zuzyt- kowywana na pirace silnika, a tym samym na sprezanie gaizu w cylindrze sprezarki.Wskutek itegó nastepuJAoe póteln rozpre¬ zanie gazu w cylindrze silnika jest stosun¬ kowo znaczne, a tym samym cisnienie poid koniec tego rozprezania nizsze i bardziej zblizone do cisnienia podczas ssania. Dzie¬ ki temu jest umozliwione obnizenie konco¬ wej temperatury wylotowych gazów spali¬ nowych, a tym samym polepszenie spraw¬ nosci indykowanej silnika." W sprezarkach wedlug wynalazku ni¬ niejszego umozliwiona jest czesciowa zmia¬ na skoku tloka, przy czym cylindry prze¬ plukiwane isa calkowita iloscia lub pewna czescia ilosci czynnika, sprezonego w spre¬ zarce.Sprezarka wedlug wynalazku pozwala sprezac czynnik w rozmaitym stopniu w drodze regulacji mocy silnika, która moze byc uzalezniona od cisnienia sprezonego czynnika albo od ilosci tego czynnika przy stalym cisnieniu. Jednostajny ruch teij sprezarki umozliwiony jest dzieki zastoso¬ waniu przestrzeni zderzakowych, zasila¬ nych czynnikiem sprezonym ze zbiornika wyrównawczego. Cisnienie w tych prze¬ strzeniach zderzakowych jest tak wysokie, iz umozliwia wywolanie powrotnego ruchu tloków sprezarki i jednoczesne sprezanie czynnika w cylindrze silnika. Te przestrzec nie zderzakowe sa zamykane dnem tloków sprezarki pod koniec okresu sprezania w cylindrze isprezaiiiki.Ilosc czynnika sprezanego jest zmien¬ na zaleznie od zmian wielkosci skoku tlo¬ ka sprezarki. Energia, zawarta w czynniku sprezonym,.wyplywajacym z cylindra spre¬ zarki, zmienia sie wraz ze zmiana ilosci, fak tez i cisnienia czynnika sprezanego' w sprezarce. Zmiane tego cisnienia wywo¬ luje isie w jakikolwiek znany sposób prze- suwiceiem chwili wtryskiwania paliwa z je¬ dnoczesna regulacja ilosci paliwa, dopro¬ wadzanego do cylindra silnika. Dzieki od¬ powiedniemu umieszczeniu i nastawianiu specjalnego zaworu wylotu z cylindra sil¬ nika jest umozliwione skrócenie okresu sprezania czynnika w cylindrze silnika.Wskutek tego zmniejsza sie cisnienie robocze silnika, tak iz cisnienie pod koniec rozprezania obniza sie do wysokosci cis¬ nienia czynnika podczas zasilania.Sprezarka wedlug wynalazku moze sie skladac z ukladu dwóch sprezarek (fig. 6), z których kazdy zespól posiada dwa cylin¬ dry, sprezajace czynnik, polaczone z cy¬ lindrem wspólnego silnika, przy czym tlo- ki tych sprezarek sa polaczone ze soba tak, aby. suw roboczy jednego zespolu odpo¬ wiadal suiwowi jalowemu drugiego. Szcze^ liny wlotowe cylindrów obu silników i otwory wylotowe cylindrów sprezarek sa umiesizczone tak, ze lacza sie ze wspólnym zbiornikiem wyrównawczym 121, który po¬ laczony jest bezposrednio przewodem 26 z cylindrem kazdego z dwóch silników te¬ go ukladu sprezarek przez caly czas jego zasilania czynnikiem sprezonym w sprezar¬ kach.Na rysunkach uwidoczniono kilka przy¬ kladów wykonania sprezarki wedlug wyna¬ lazku.Fig. 1 przedsta^wia przekrój podluzny sprezarki wedlug wynalazku z przestrze¬ niami zderzakowymi 10; fig. 2 — indyka¬ torowy wykres pracy silnika i sprezarki; fig. 3 — odmiane wykonania sprezarki, w któnej sprezanie jest dwustopniowe, a zawór wylotowy jest nastawiany za po¬ moca dodatkowego urzadzenia; fig. 4 — dalsza odniiane wykonania sprezarki, w której cisnienia po obu stronach tloków silnika sa równowazone; fig. 5 — inna od¬ miane wykonania sprezarki z przestrzeniia- mi zderzakowymi 77, umieszczonymi po przeciwnych stronach tloków i zamykany¬ mi tymi tlokami; fig. 6 — przekrój po¬ dluzny odmiany ukladu dwóch zespolów sprezarki; fig; 7 — indykatorowy wykres pracy ukladu silników wedlug fig. 6.Przedstawiona na fig. 1 sprezarka po¬ siada dwa zespoly stopniowych tloków, - I -z fctórych kazdy sklada sie z trzech tloków 1, 2 i IV wzglednie 3, 4, 11. Tlok srodko¬ wy 2 wzglednie 4 kazdego z tych zespolów tloków jest osadzony w cylindrze 21 wzglednie 22 sprezarki. Ssanie czynnika do poszczególnych cylindrów 21, 22 sprezarki odbywa sie przez zawory ssawcze 5, a wy¬ tlaczanie do zbiornika wyrównawczego 7 ¦— przez zawory tloczne 6. Doplyw czyn- njika do cylindra 15 silnika odbywa sole. przez szczeliny wlotowe 8 tego cylindra, zas wylot gazów spalinowych z 'tegoz cy¬ lindra oraz przeplyw przez cylinder czyn¬ nika, sprezonego w sprezarce i wypieraja¬ cego spaliny z cylindra silnika, odbywa sie przeiz szczeliny 9, przy czym szczeliny 8 i 9 sa rozrzadzane przez tloki 1 i 3 silnika.W komorze 12, polaczonej otworami 13 z wineltrziem cylindra 15 silnika, jest umie¬ szczony zawór 14, umozliwiajacy polacze¬ nie miedzy cylindrem 15 a przewodem wy¬ lotowym 16 silnika. Zawór 14 jest nasta- wiilany za pomoca przesuwanego poosiowe tloczka 17, przy czym przestrzen nad gór¬ na strona tegfa tloczka jest polaczona z przestrzenia cylindra 22 sprezarki za po¬ srednictwem przewodu 23 i zaworu zwrot¬ nego 24. Poza tym przeiwód 23 i przestrzen nad tloczkiem 17 sa polaczone bezposred¬ nio za pomoca kanalu dlawiacego 60. Za¬ wór 14 jest dociskany do swego .gniazda w komorze 12 za pomoca sprezyny 18.Dzwignia 19, nastawiana recznie, umozli¬ wila dowolne otwieranie zaworu 14. Prze¬ wód 26, doprowadzajacy czynnik sprezony w sprezarce ido cylindra 15 silnika, jest po¬ laczony z posrednim zbiornikiem 20, slu¬ zacym do ochladzania tego czynnika przed jego doplywem do cylindra 15.Wykres pracy sprezarki wedlug wyna¬ lazku przedstawiany Jest na fig. 2 za po¬ moca krzywej ABCD, a wykres pracy sil¬ nika za pomoca krzywej EFGHIJ. W spre¬ zarce wedlug wynalazku (fig. 1) czynnik, wplywajacy przez zawory ssawcze 5 w obu cylindrach 21 i 22 sprezarki, jest sprezany w tych cylindrach i nastepnie wytlaczany przez zawory tloczne 6 w tych cylindrach do zbiornika wyrównawczego 7, z którego przeplywa do cylindra 15 silnika poprzez przewody 27', 27", posredni zbiornik 20 oraz szczeliny 8 w cylindrze 15, odslania¬ ne pod koniec suwu roboczego tloka 3 sil¬ nika. Czynnik, wplywajacy do cylindra 15 silnika, przedmuchuje go ze spalin, mie- szaijac sie z nimi, po czym wplywa do prze¬ wodu wylotowego 16 przez szczeliny wy¬ lotowe 9, odslaniane przez tlok 1 silnika.Mieszanina czynnika i gazów spalino¬ wych jest doprowadzana przewodem 16 do odbiornika sprezonych gazów.Przestrzenie zderzakowe 10 oddaja obu tlokom IV, 11 tym wieksza ilosc energii, im wiekszy jest suw tych tloków, nato¬ miast energia, pobrana przez czesci zde¬ rzakowe przestrzeni szkodliwych jest tym mniejsza, im suw tloków jest wiekszy, gdyz wiskultek wiekszego suwu wieksza ilosc czynnika sprezonego jest wytlaczana z cy¬ lindrów sprezarki.Na poczatku okresu sprezania w cylin¬ drze 15 silnika, gdy tloki 1 i 3 sa porusza¬ ne w kierunku do siebie, zostaja zaslonie¬ te szczeliny 8 i 9, jednak czynnik w dal¬ szym ciagu odplywa z cylindra 15 ptfzez zawór 14 do chwili, kiedy sprezyna 18 po¬ kona cisnienie pomad tloczkiem 17 i zam¬ knie zawór 14, co nastepuje po zaslonie¬ ciu szczelin 13 przez tlok /. Po zamknieciu zaworu 14 tloczek*17 pozostaje nadal pod dzialaniem cisnienia czynnika, który wply¬ nal do teij przestrzeni z cylindra 22 spre- zairki, przy czym cisnienie to bylo prawie równe cisnieniu sprezania w cylindrze 22 dzieki dzialaniu zaworu zwrotnego 24 i tyl¬ ko stopniowo wyrównywa sie do cisnieniai panujacego w cylindrze 22, wskutek dla¬ wiacego i opózniajacego dzialania kana¬ lu 60.Do czasu zasloniecia szczelin 13 przez tlok / czynnik z cylindra 15 siliruk-a jest — s —usuwany nadal dfc przewodu wylotowego 16 (odcinek E—F na wykresie fig. 2), a sprezanie {F—G) zaczyna sie po zaslo¬ nieciu szczidin 13 za pomoca tloka 1.W punkcie G wykresu (fig/ 2) nastepu¬ je wstrzyk paliwa i zaplon za pomoca ja¬ kiegokolwiek znanego mechanizmu, uzalez¬ nionego od ruchu tlokowi, wskutek czego nastepuje Wzrost cisnienia na odcinku G—H, Spalanie palliwa przy stalym cisnie¬ niu odbywa sie na przestrzenia odpowiada¬ jacej odcinkom H—/ wykresu. Nastepuja¬ ce potem nozprezanie na odcinku I—J przeciaga sie az do otwarcia otworów wy¬ lotowych 9. Ohoc w czasie suwu roboczego tlok 1 silnika odslania szczeliny 13, to jed¬ nak cisnienie spalin w cylindrze 15 silni¬ ka, wspomagane dzialaniem sprezyny 18, utrzymuje izawór 14 w polozeniu zamknie¬ tym. Zawór 14 zostaje otwarty,, kiedy cis¬ nienie ponad tloczkiem 17 pokona sprezy¬ ne 18, wspomagana przez cisnienie w cy¬ lindrze 15, co nastepuje pod koniec robo¬ czego suwu tloka, kiedy cisnienie w cylin¬ drze silnikk obnizy sie do cisnienia ssania.Odmiana wykonania sprezarki wedlug wynalazku, przedstawiona na fig. 3, posia¬ da dwa stopnie (Sprezania, z których dru¬ gi stopien posiadla wydrazony tlok 27, poi- rusizajiacy sie w cylindrze 30.Czynnik,, sprezony w cylindrze 29 pier- wszegp stopnia, jest wytlaczany do zbior¬ nic 31, w którym sie ochladza, a nastep¬ nie po wplynieciu do cylindra 30 drugiego stopnia zostaje sprezony powtórnie. Po sprezeniu w cylindrze 30 czynnik «jes't wy¬ tlaczany przewodem 32 przez szczeliny 33 do cylindra 28 silnika. Zawór 34, polaozo- ny sztywno z tloczkiem 35, jest otwierany za pomoca cylindra 36, przesuwanegjo na tym tloczku 35 i podpartego od dolu spre¬ zyna 37, oparta o plytke wrzeciona zawo¬ ru 34, a zamykany jest sprezyna 38. Cylin¬ der 36 jest przesuwany w dól za pomoca jednego konca wahacza 39, którego drugi koniec, zaopatrzony w drazek, jesit uru¬ chomiany za pomoca krzywika 40, pola¬ czonego sztywno z 'tlokiem 26<* sprezarki.Krzywik 40 jest zaopatrzony w skosne sciecie, które podczas j«uchu tloka 26° wspóldziala z- drazkiem drugiego konca wahacza '39. Zawór 34 jest okadzony w ko^ morze 41, umieszczonej posrodku cylindra silnika.Podbzas powrotnego ruchu tloków 25, 45 w cylindrze 28 silnika tloki te zblizaja sie do siebie, zaslaniajac szczeliny wloto¬ we 33 i wyllotowe/ 44% przy czym zawór 34- pozostaje otwarty do -chwili zejscia drazka wahacza 39 ze skosnego sciecia krzywi¬ ka 40. Po zamknieciu zaworu 34 zaczyna sie sprezanie czynnika w cylindrze silnika.Podczas roboczego suwu tloków 25, 45 sil¬ nika zawór 34'pozostaje zamkniety prawie do konca tego suwu, pomiilmo ustawienia wahacza 39 za pomoca krzywika 40 w po¬ lozenie otwierania zaworu 34, $xrzefc prze¬ suniecie cylindra 36 i sprezenie czynnika ponad tlokiem 35 oraz scisniecie sprezy¬ ny 37, gdyz ich dzialanie na zawór 34 po^ konywane jest przeciwnym dzialaniem cis¬ nienia spalin w cylindrze 28 silnika, dzia¬ lajacego na grzybek zaworu 34, oraz na¬ cisku isprezyny 38, wywieranego na ten za¬ wór 34.Droga odpowiedniiego doboru cisnien i sprezyn jest umozliwione przedluzenie suiwu rozprezania do chwili otwarcia szcze¬ lin wylotowych44. .Zdeirzakii na rysunku (fig, 3) zostaly opuszczone.Odmiana wykonania sprezarki wedlug wynalazku, przedstawiona na fig. 4, posia¬ da wyrównawczy zbiornik 50, polaczony stale z przestrzeniami 55, znajdujacymi sie w tyle tloków 51 i 52 silnika, które to tlo¬ ki sa polaczooei z, tlokami 2, 4 sprezarki za pomoca tloczysk 53 i 54.W przypadku tym, poniewaz cylinder 56 silnika jest zasilany czynnikiem sprezo¬ nym, cisnienie, dzialajace na przednia strone robocza tloków 51, 52 silnika, jest — 4 —wyrównane przez takie samo cisnienie, dzialajace na strone tylna tychze tloków.- Oclmiiana wykonania sprezarki wedlug wynalazku, przedstawiona ma fig. 5, posia¬ da polaczone ze soba (na rysunku nie uwi¬ docznione jest to-(polaczenie) przestrzenie zderzakowe 77 i 78 w tyle tloków 72 i 75 silnika. W zaleznosci od swego polozenia podczas cruclhu tloki te lacza przestrzenie zderzakowe 77 i 78 za pomoca szczelin wlotowych 74 z przewodem 26 czynnika sprezonego oraz z przewodem wylotowym 16 poprzez szczeliny wylotowe 73. Podczas suwu roboczego, po zaslonieciu szczelin 74 i 73 przez tloki 72 i 75, polaczenie prze¬ strzeni zderzakowych z przewodami 26 i 16 zostaje przetrwane, wskutek czego prze¬ strzenie 77 i 78 dzialaja .jako zderzaki.Podczas rozruchu sprezarki wedlug wy¬ nalazku (fig. 1, 3, 4, 5), gdy zbiorniki wy¬ równawcze 7 wzglednie 31, wzglednie 50, wizigllednie pirzewód 76 czynnika sprezone¬ go sa puste, silnik sprezarki jest zasilany, czynnikiem o cisnieniu zblizonym do cis¬ nienia atmosferycznego za pomoca znane¬ go urzadzenia rozruchowego, nie podanego w opisie.Wskutek mniejszego cisnienia czynnika sprezanego rozruch silnika jest ulatwiony, a celem utrzymania podczas rozruchu tego mnieijszego cisnienia czynnika sprezanego mozna zastosowac w zbiornikach wyrów¬ nawczych, wzglednie w przewodzie wy¬ równawczym, zawór oprózniajacy.W powyzszych przykladach wykonania sprezarek wedlug wynalazku regulacja ilo¬ sci sprezonego czynnika, przy zachowaniu stalego cisnienia tego czynnika, odbywa sie samoczynnie w jakikolwiek znany spo¬ sób za pomoca zmiany ilosci wtryskiwane¬ go paliwa. Wskutek zmiany ilosci Wtryski¬ wanego paliwa nastepujesamoczynna zmia¬ na suwu tloków sprezarek, a tym samym zniliana ilosci wytlaczanego czynnika przy jego niezmiennym cisnieniu koncowym.Dzieki zastosowaniu sprezarek sprzeg¬ nietych, umozliwiajacych równomierniejsizy przeplyw czynnika sprezonego, moze byc uzyskana lepsza sprawnosc w odbiorni¬ kach, pracujacych za pomoca tego czynni¬ ka. Zwlaszcza, gdy odbiornikiem czynnika sprezonego jest turbina gazowa, pozada¬ nym jest równomierny dopjyw tego czyn¬ nika, sluzacego do jej napedu. Zbiorniki wyrównawcze, uzywane powszechnie do wyrównywania przeplywu czynnika, maja zazwyczaj' duza pojemnosc. Przylaczenie kilku sprezarek do jednego zbiornika umoz¬ liwia zmniejszenie objetosci tego ostat¬ niego.Odmiana wykonania "Sprezarki wedlug wynalazku, przedstawiona na fig. 6,.stano¬ wi uklad dwóch polaczonych zespolów sprezarek. Kazdy z tych zespolów spreza¬ rek posiada dwa uklady stopniowych-tlo¬ ków 109, 111 wzglednie 110, 112, polaczo¬ nych odpowiednio sztywnymi tloczyskami 115 i 115' oraz jarzmem 1161 z których kaz¬ dy przesuwa sie we wspólnym cylindrze 113 wzglednie 114 przynaleznego silnika oraz w cylindrach 117, 118 wzglednie 119, 120 puzynaleznydh sprezarek. Tloki 109, 111 jednego silnika przesuwaja sie w kie¬ runku przeciwnym ido kierunku równoczes¬ nie poruszajacych sie tloków 110, 112 dru¬ giego siiilnika. Czynnik, sprezany w cylin¬ drach 117, 118, 119, 120 sprezarek, jest wy¬ tlaczany ido zbiornika wyrównawczego 121, z którego doprowadzany jest do cylindrów 113, 114 silników za posrednictwem prze¬ wodów 26 i szcizelin wlotowych 122 cylin¬ drów tych silników. Wylot z cylindrów sil¬ ników stanowia szczeliny 123, polaczone wspólnym przewodem wylotowym 124.Podczas spirezania w cylindrach silnika jest umozliwiony odplyw pewnej ilosci spreza¬ nego czynnika do przewodu wylotowego 124 przez szczeliny 125 dzieki otwarciu przy¬ naleznego zaworu 126.Wykres pracy silników, napedzajacych zespól .-sprezarek wedlug fig; 6, przedsta- — 5 -wiony jesit na fig. 7. Na 'wykresie krzywe A—B wzglednie A'—B' przedstawiaja przebiegi sprezania czynnika wlotowego w obu cylindrach 114 i 113, krzywe C—D wzglednie C^D' oznaczaja przebiegi roz- prezanila siie spalin w tych cylindrach do cisnienia czynnika w zbiorniku 50. Odcinki D—E—A wzglednie D'—E'—A' oznaczaja przebiegi wlotu czynnika i wylotu spalin z tychze cylibdróW.Zmniejszenie cisnienia rozprezania w silniku osiagane jest przez opóznienia po¬ czatku sprezania za pomoca wentyli 126.W tym celu pewna ilosc czynnika, dopro¬ wadzonego do cylindra silnika, jest wytla¬ czana do przewodu wylotowego, przy czym cisnienie podczas tego wytlaczania pozo¬ stalje równe cisnieniu czynnika doprowa¬ dzanego (odcinek D—A na wykresie fig. 7).Cisnienie stale w przewodzie wyloto¬ wym 124 mozna utrzymac, jezeli na po¬ czatku sprezania czynnika w cylindrze jedtoego silnika (punkt A na wykresie fig. 7) po zaslonieciu przez tlok szczelin 125 lub zamknieciu zaworu 126 w tym cylindrze rozpoczyna sie lub juz sie rozpoczal wy¬ lot czynnika z cylindra drugiego silnika, zanim w cylindrze pierwszego silnika szczeliny 125 zostaly zasloniete lub za¬ wór 126 zostal zamkniety. Dzieki jednako^ wym wymiarom obydwóch silników spre- zaifd, cisnienie w przewodzie wylotowym 124 moze byc utrzymane na stalym pozio¬ mie az do punktu A na wykresie pracy tego drugiego silnika (fig, 7), w którym zaczyna sie sprezanie czynnika w cylindrze drugiego silnika. Wskutek odslaniania sizczelin wylotowych w cylindrze pierwsze-, go silniika; az do punktu D na wykresie, które to odslanianie nastepuje zanim w dru¬ gim cylindrze zostanie osiagniety punkt A' poczatku sprezania, cisnienie w przewo¬ dzie wylotowym jest utrzymywane podczas pracy spreizadri na stalym poziomie. PL