Wynalazek niniejszy dotyczy prostej lub lukowej slizgi weglowej z tak zwana oprawa zewnetrzna, która otacza stope slizgi weglowej, wykonywana zwykle w po¬ staci jaskólczego ogona. Takie slizgi sa znane i w praktyce stosuje sie caly szereg lóznych wykonan, w których dazy sie do mozliwie jak najscislejszego polaczenia sli¬ zgi i oprawy. W jednym z przykladów wy¬ konania slizga weglowa ze stopa w ksztal¬ cie jaskólczego ogona jest umieszczona szczelnie w oprawie metalowej, a prze¬ strzen miedzy oprawa i slizga jest wylana metalem, np. cyna lub olowiem. Poniewaz przy takim wyrobie powstaja trudnosci w doprowadzeniu cieklego metalu we wszystkie najmniejsze szczeliny, co jest ko¬ nieczne do osiagniecia scislego polaczenia, próbowano odlewac oprawe sama na sliz- dze weglowej. Takie palaki weglowe sa takze znane. Maja one jednak wade szko¬ dliwa dla ruchu pojazdu. Poniewaz metal podlega z natury rzeczy skurczowi przy krzepnieciu, powstaja wskutek tego napre¬ zenia tak w metalu, jak równiez w weglu, co powoduje, ze nie rzadko czesci wegla, np. glowica slizgi, odrywaja sie na pewnej przestrzeni lub calkowicie. To odrywanie sie czesci slizgi weglowej jest niedopusz¬ czalne ze wzgledu na beznagannosc jazdy, gdyz przy duzych szybkosciach warunkiem *) Wlascicielka patentu oswiadczyla, ze wynalazca jest Friedrich Leuchs w Norymberdze,jest niezawodnie dzialajacy odbierak pradu.Szereg doswiadczen wykazal, ze przy stopie w ksztalcie jaskólczego ogona skur¬ czenie sie metalu powoduje czesciowe uszkodzenie w postaci powstawania pek¬ niec stopy slizgi weglowej, Oprócz tego skurcz powoduje czesciowo odstawanie oprawy od wegla, zwlaszcza w srodku dna i przy górnym koncu jaskólczego ogona.Nie osiaga sie wiec zamierzonego celu, mianowicie scislego bezszczelinowego po¬ laczenia miedzy slizga i oprawa.Znane jest 'takze wykonanie, wedlug którego w celu unikniecia uszkodzenia we¬ gla oprawe odlewa sie w postaci oddzielo¬ nych od siebie czesci, umieszczonych po¬ przecznie do profilu i polaczonych razem przy pomocy oprawy blaszanej. Przy takim wykonaniu wytrzymaloisc oprawy jest mniejsza, poniewaz odlewana oprawa ma gorsze polaczenie z weglem.Próbowano uniknac uszkodzenia we¬ glowej slizgi przy nakladaniu oprawy przez natryskiwanie metalu na stopie slizgi weglowej. Natryskiwane oprawy nie sa jed¬ nak tak wytrzymale i scisle i nie zawsze wytrzymuja zadane naprezenia. Poza tym warstwa metalowa, utworzona z drobnych czastek metalowych, odstaje latwo od wegla.Wynalazek niniejszy usuwa te niedo¬ godnosci. Poniewaz wegiel slizgi przy ru¬ chu pojazdów elektrycznych musi byc uwolniony 'calkowicie od wewnetrznych naprezen, miedzy slizga weglowa i oprawa zewnetrzna zaklada sie wedlug wynalazku elastyczna podkladke metalowa. Ta pod¬ kladka jest wykonana np. z tkaniny mie¬ dzianej lub aluminiowej albo z miedzi lub z aluminium gabczastego i ma taka gru¬ bosc, która jest dostosowana do wielkosci skurczu oidlewanej oprawy. Gdy oprawa jest gruba i szeroka stosuje sie grubsza tka¬ nine niz w oprawie lzejszej. Grubosc musi byc w kazdym przypadku 'dobrana tak, aby po skurczeniu sie metalu tkanina metalo¬ wa byla dobrze scisnieta. Pod naciskiem spowodowanym przez skurcz otaczajacej oprawy tkanina metalowa przylega scisle we wszystkich miejscach, a metal odlewa¬ ny przenika ja przy odlewaniu. Wszystkie naciski o|prawy wywierane na wegiel pod¬ czas i po skurczu sa odbierane przez pod¬ kladke z tkaniny metalowej, a miedzy slizga weglowa i oprawa osiaga sie zupel¬ nie scisle polaczenie. Tkanina metalowa dostosowuje sie pod naciskiem do przyle¬ gajacych powierzchni, a miedzy górna cze¬ scia slizgi weglowej i stopa w ksztalcie jaskólczego ogona nie powstaja napreze¬ nia.Na fig. 1 rysunku uwidoczniono jak od¬ lewana oprawa a przylega zwykle do slizgi we^lowelj b. W miejscach c, c wskutek znacznych naprezen przy skurczu tworza sie pekniecia w stopie slizgi weglowej, a prócz teigo powstaje czesciowe odstawa¬ nie oprawy od dolnej powierzchni slizgi weglowej w miejscach d. Nadto pod dzia¬ laniem skurczu w kierunku podluznym slizga zostaje wygieta w dól, wskutek cze¬ go górna czesc profilu slizgi weglowej od- lamuje sie, jak to uwidoczniono na fig. 2 w miejjscu oznaczonym litera c\ Na fig. 3 i 4 uwidocznione sa odbieraki ze slizga we¬ glowa b z zalozona podkladka metalowa p i oprawa a przed skurczem (fig. 3) i po skurczu (fig. 4). Skurcz oprawy a sciska podkladke p do pewneij ulamkowej warto¬ sci jej pierwotnej grubosci, przy czym sliz¬ ga weglowa nie jest narazona na taki na¬ cisk, który móglby spowodowac uszko¬ dzenie.Na fig. 5 i 6 uwidoczniony jest odbie¬ rak pradu w przekroju podluznym ze sliz¬ ga weglowa b przed skurczem oprawy a (fig. 5) i po skurczu (fig. 6). Ponie¬ waz grubosc elastycznej podkladki me¬ talowej p jest w tym przypadku tak¬ ze dostosowana do wielkosci skurczu, przeto na wegiel dziala tylko taki nacisk. — 2 —iz we wszystkich miejscach zapewnione jest scisle przyleganie, natomiast slizga nie zostaje wygieta i jej glowica nie odry¬ wa sie. PL