W zlaczu wedlug wynalazku zastoso¬ wano sprezyste uszczelki mankietowe.Po docisnieciu uszczelki te sa unieru¬ chomione, zachowuja jednak pewna po¬ datnosc, która 'zapobiega ich rozerwaniu sie wskutek np. wytarcia sie metalowych czesci zlacza pod wiplyweim ciaglych drgan i uderzen.Uszczelki mankietowe przywieraja mo¬ cno do laczonych rur pod wplywem scis¬ niecia ich przy zestawianiu zlacza, które we wszelkich okolicznosciach pozostaje niezmienne.Uszczelka wedlug wynalazku posiada powierzchnie wewnetrzna, dostosowujaca sie do ksztaltu laczonych powierzchni znamienna zas jest tym, ze z przodu za' konczona jest wystepem, z tylu zas zgru¬ bieniem, polaczonym z wystepem czescia stozkowa o nachyleniu mniejszym niz przeznaczone dla niej gniazdo w zlaczu.Podczas dociskania uszczelka wchodzi do gniazda, slizgajac sie po laczonej czesci, dopóki przedni jej wystep nie utworzy — przez zgniecenie lub sprezyste scisniecie — zupelnie szczelnego polaczenia, uzupel¬ nionego od tylu naciskiem zgrubienia na laczona czesc.Do dociskania uszczelki mankietowej i zabezpieczenia jej w gniezdzie, nawet w przypadku obluzowania sie nakretki dociskowej, sluzy pierscien dociskowy, zwlaszcza cylindryczno-stozkowy, umiesz¬ czony z tylu uszczelki mankietowej w tensposób, iz nakrywa jej zgrubienie, przy czym stozkowy koniec pierscienia przy¬ tlacza sie do laczonej czesci podczas do¬ ciskania, odksztalcajac sie przez splasz¬ czenie w Ikierumku osi zlacza. Dzieki pier¬ scieniowi nacisk uszczelki mankietowej na zlaczona czesc i zlacze pozostaje mimo drgan niezmienny, sprezysitosc zas uszczel¬ ki zapewnia podatnosc zlacza. Samoroz- laczenie jest niemozliwe, gdyz sila, któ¬ ra iby do tego zmierzala, powodowalaby jeszcze mocniejsze przytlaczanie sie kra¬ wedzi pierscienia do laczonej czesci, kra¬ wedz ta bowiem znajduje sie z tylu usz¬ czelki mankietowej i gdyby laczona czesc pociagnela ja za soba, pierscien zmierzal¬ by do podniesienia sie, zaciskajac sie je¬ szcze mocniej.W przypadku zastosowania uszczelki mankietowej z miekkiego metalu, moze ona byc zakonczona z tylu czescia stoz¬ kowa, która, zetknawszy sie ze stozkowa czescia pierscienia docinkowego, dostoso¬ walaby sie podczas dociskania do jego ksztaltu, przytlaczajac sie jednoczesnie do laczonej czesci, dzieki czemu zapewnione jest sprezyste umocowanie pierscienia i dodatkowe uszczelnienie.Mozna równiez zastosowac za uszczel¬ ka mankietowa odrebna masywna uszczel¬ ke pierscieniowa. W tym przypadku stoz¬ kowa czesc pierscienia dociskowego mie¬ sci sie pomiedzy obydwiema uszczelkami, a je|go czesc cylindryczna nakrywa masyw¬ na uszczelke, dociskajac ja podczas zaci¬ skania d© laczonej czesci i tworzac w ten sposób dodatkowe uszczelnienie miedzy pierscieniem a laczona czescia. W przy¬ padku itym wskazana uszczelka dziala ja¬ ko pochlaniacz wstrzasów.Mozna zreszta zastosowac rowki prze¬ ciwslizgowe, jednakze w kazdym przy¬ padku dbluznienie sie zlacza na skutek wytarcia sie metalowych czesci zlacza pod wplywem drgan jest niemozliwe, row¬ ki bowiem znajduja sie w strefie, w któ¬ rej drgania sa pochloniete.Przez zastosowanie sprezystej uszczel¬ ki mankietowej zapobiega sie przedwczes¬ nemu dbluzowaniu zlacza, w razie zas po¬ trzeby zwiekszenia wytrzymalosci zlacza mozna zastosowac podwójny uklad piers¬ cieni dociskowych.Mozna równiez zastosowac uszczelki metalowe, które umieszcza sie pomiedzy tylnym mankietem uszczelki a jej zgrubie¬ niem w celu wzmocnienia uszczelnienia.Gdy chodzi o przewody gietkie, które musza byc wytrzymale na rozerwanie pod wplywem wysokich cisnien, wskazane jest zastosowanie w zlaczu pierscienia, osa¬ dzonego wewnatrz. W tym przypadku za¬ opatruje sie przednia czesc uszczelki man¬ kietowej, posiadajaca wystep, w podluzne szczeliny, umozliwiajace mocniejsze doci¬ skanie wystepu do zlacza, z tylu zas uszczelki mankietowej powieksza sie szczelnosc przy pomocy uszczelki metalo¬ wej, nalozonej na gietki przewód, a to w celu unikniecia przeciekania z tylu, al¬ bowiem przy przewodach gietkich uszczel¬ ka mankietowa nie zapewnia juz calkowi¬ tej szczelnosci, lecz przede wszystkim wspólosiowe zacisniecie.Zlacze wedlug wynalazku jest przedsta¬ wione w kilku przykladach wykonania na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny zlacza dla dwóch ruf, przy czym lewa strona figury przedstawia zlacze przed docisnieciem, prawa zas po docisnieciu; fig. 2 — odmia¬ ne zlacza o uszczelce mankietowej (pra¬ wa strona figury) lub o dwóch uszczel¬ kach (lewa strona figury), przy czym gór¬ na czesc figury przedstawia zlacze przed docisnieciem, dolina zas po docisnieciu; fig. 3 — widok perspektywiczny pierscie¬ nia dociskowego; fig. 4, 5 i 6 — zlacze we¬ dlug fig. 1 zaopatrzone w uszczelki me¬ talowe, a fig. 7 — przekrój podluzny zla¬ cza do przewodów gietkich. — 2 —Ma laczone rury i, 2 nalozona jest tu¬ leja, nasuwkowa 3, zaopatrzona na kon¬ cach 4, 5N w zewnetrzne gwinty oraz w wewnetrzne wyciecia 'Stozkowe 6, 7, slu¬ zace jako gniazda uszczelek mankieto¬ wych. Na konce nagwintowane 4, 5 na- srubowywane sa nakretki dociskajace 8, 9.Uszczelka mankietowa 10 posiada z przodu wystep 11, z tylu zas zgrubienie 12, polaczone z wystepem czescia stozko¬ wa 13 o nachyleniu mniejszym w stosun¬ ku do linii poziomej niz nachylenie stoz¬ ka wyciec 6, 7.Pierscien dociskowy 14 sklada sie z czesci cylindrycznej 15 oraz czesci stoz¬ kowej 16 z nacieciami 17, umozliwiajacy¬ mi jego odksztalcanie podczas zaciskania.Na fig. 1 uszczelka mankietowa 10 po¬ siada z tylu wspólsrodkowy mankiet 75, pochylony w kierunku przeciwnym do nachylenia czesci stozkowej 16 pierscie¬ nia; w lewej zas czesci fig. 2 za uszczelka mankietowa 10 miesci sie masywna uszczelka pierscieniowa, i miedzy tymi uszczelkami umieszczony jest pierscien dociskowy 14.Gladkie rury 1, 2, dosuniete do siebie w zlaczu 3, wciskaja wystepy 11 uszcze¬ lek 10 do wyciec 6, 7, powodujac jedno¬ czesnie nasuniecie na zgrubienia 12 cze¬ sci cylindrycznych 15 pierscieni docinko¬ wych 14. Nakretki 8, 9 nasrubowuje sie na nagwintowane konce 4, 5 zlacza 3- Wystepy 11 wprowadza sie przez doci¬ skanie do wyciec stozkowych 6, 7; stano¬ wia one pierwsze uszczelnienie. Drugie zas uszczelnienie stanowia docisniete zgru • ibienia 12. Pod koniec dociskania czesci stozkowe 16 pierscienia 14 wciskaja sie w tworzywo rury. To umocowanie uzu¬ pelnione jest wedlug fig. 1 mankietem 18, sciskajacym sie i zwezajacym pod dziala¬ niem nakretki. Wedlug fig. 2 osobna uszczelka 12 tworzy dodatkowe uszczel¬ nienie, zacisniete miedzy pierscieniem 14 a rura, umoziiwiaijac umieszczenie stozko* wej czesci pierscienia w jednym lub dru¬ gim kierunku allbo zastosowanie podwój¬ nych pierscieni, zwróconych w przeciw¬ nych kierunkach, bez obawy rozerwania.Nagwintowana tuleja 19, wsrubowana w nakretke 8, zapewnia przy pomocy tarczy 20 wraz ze skladajjaca isie z dwóch czesci uszczelka mankietowa zakleszczenie usz¬ czelki i pierscienia.W zlaczu wedlug fig. 4 miedzy mankie¬ tem 18 a zgrubieniem 12 umieszczony jest wydrazony dodatkowy pierscien uszczel¬ niajacy 22, przyjmujacy ksztalt owalny podczas dociskania pierscieniem docisko¬ wym 21 w postaci stozkowej tarczy.W zlaczu wedlug fig. 5 zamiast wy¬ drazonego pierscienia 22 zastosowano pierscien pólowalny 23, którego krawe¬ dzie 34, 35 wciskaja sie podczas dociska¬ nia w rure 1, uniemozliwiajac w ten spo¬ sób wszelkie ruchy rury w obydwu kie¬ runkach.W zlaczu wedlug fig. 6 zastosowano sprezyste tarcze uszczelniajace 24, które wciskaja sie podczas dociskania w two¬ rzywo rury 1 i przeciwstawiaja sie ruchom rury w kierunku przeciwnym do zabez¬ pieczonego przy pomocy tarczy 21.Nalezy zaznaczyc, ze na fig. 4, 5 i 6, dotyczacych szczególnie rur sztywnych, kulisty ksztalt wystepu 11 zapewnia szczelnosc nawet wtedy, gdy rura 1 jest lekko nachylona w stosunku do zlacza 3* W przewodach gietkich (fig. 7) umie¬ szcza sie wewnatrz rury 1 tuleje 30, szczelnie osadzona w zlaczu 3 koncem 31.Tuleja ta moze byc umocowana w rurze 1 przez wsrubowanie.Wedlug fig, 7 uszczelka 10 posiada od strony zgrubienia 11 szczeliny podluzne 33, brak jej zas marikietu 18. Na tej fi¬ gurze (z lewej strony) tylna czesc uszczel¬ ki 10 posiada gniazdo 25', do którego wchodzi plastyczna uszczelka 26, sciska¬ na przy pomocy pierscienia 27 podczas - 3 —dociskania. Z prawej strony gniazdo dla uszczelki 26 utworzone jest przez prze¬ dluzenie 28 pierscienia 27, tylna zas czesc uszczelki 10 posiada wystep 29, sluzacy podczas dociskania za oparcie dla prze¬ dluzenia 28, Urzadzenie wedlug fig. 7 moze byc zastosowane do sztywnych rur poddanych drganiom. W tym przypadku zgrubienie // zapewnia szczelnosc polaczenia, zas usz¬ czelka 26 stanowi pochlaniacz wstrzasów. PL