Znana jest irzecza, ze w dwu- i wielo- biegunowych magnetoelektryczwych maszy¬ nach zaplonowych zmiany strlunienia ma¬ gnetycznego obwodu maszyny, nie wyko¬ rzystane do wzbudzenia pradu zaplonowe¬ go, zuzywa sie do wzbudzenia pradu oswie¬ tleniowego, i w tym celu wlacza sie pier¬ wotne uzwojenie twornika zaplonowego do obwodupradu oswietleniowego na tak dlu¬ go, dopóki, nie jest ono potrzebne dp wzbu¬ dzenia iskier zaplonowych, 1-pib stosuje sie specjalne uzwojenie oswietleniowe, w któ¬ rym wzbudza sie prad do oswietlania.Przedmiotem wynalazku jest maszyna, posiadajaca co najmniej dwa obwody ma¬ gnetyczne, z których w jednym znajduje sie oddzielny twornik, wzbudzajacy prad do oswietlaniasi do zaplonu, a w drugim — oddzielny twornik, wzbudzajacy prad tyl¬ ko do oswietlania, przy czym pierwotne uzwojenia tworników zaplonowych podczas zmian strumienia, nie wykorzystanych do wzbudzenia iskier zaplonowych, zostaja równolegle polaczone albo pomiedzy soba albo ze specjalnymi uzwojeniami do os¬ wietlania.Na fig. 1—4 zalaczonego rysunku po¬ kazano kilka przykladów wykonania przedmiotu wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia maszyne magnetoelektryczna o dwóch niezaleznych od siebie obwodach magnetycznych, z których kazdy posiada jeden twornik zaplonowy. W dbwód pra¬ du pierwotnego uzwojenia twornika zaplo-nowego sa wlaczone równolegle ze sioba polaczone przerywacze, rozrzadzajace zmianami pradu, wzbudzonymi w uzwoje¬ niu pierwotnym.Na fig. 2 przedstawiono urzadzenie za¬ plonowe z jednym tylko przerywaczem, rozrzadzajacym imjptdsy pradu, dajace sie zastosowac w polaczeniu z systemem ma¬ gnetycznym na fig. 1, na fig. zas 3 i 4 — uklady polaczen urzadzen do zaplonu i oswietlania, które prócz jednego tworni- ka zaplonowego posiadaja jeszcze specjal¬ ne uzwojenie do oswietlania i które moga byc równiez! zastosowane w polaczeniu z urzadzeniem wedlug fig. 1.Wedlug fig. 1 jatfzamo magnetyczne a posiada Cztery wytloczone biegtmy 6, dwa stale magnesy c, lacznik e linii sil, obraca¬ jacy sie dookola osi d, i dwa rdzenie / tworników, z których na rysunku jest przedstawiony tylko jfeden, jarzmo z jed¬ nej strony jest przedstawione jako przer¬ wane. Dlatego tez z dwóch zupelnie N sy¬ metrycznych uzwojen rdzeni / twomi- ka i odpowiadajacych im urzadzen wy¬ laczajacych pokazano na rysunku tylko jeden uklad. Oba uizw»ojenia .posiadaja kazde jedno uzwojenie pierwotnie gA jed¬ no uzwojenie wtórne ht polaczone ze swie¬ ca zaplonowa z. O ile pokazana na rysun¬ ku maszyne zastosuje sie np. jako urzadze¬ nie zaplonowe do dwucylindrowego silnika o cylindrach, przestawionych wzgledem siebie o 9d°, to w tym przypadku z dwuna¬ stu zmian strumienia magnetycznego, wy¬ wolywanych jedrnym obrotem lacznika e linii sil, do wzbudzenia iskry zaplonowej w kazdym obwodzie magnetycznym jest potrzebna tylko jedna zmiana strumienia.Pozostale zmiany strumienia moga byc za¬ tem wyzyskane do wzbudzenia pradu oswietlajacego przy uzyciu obydwóch pier¬ wotnych uzwojen g. Zastosowane w tym ce¬ lu elektryczne urzadzenie wylaczajace sklada 6ie z przerywacza i z równolegle wlaczonym kondensatorem k, który to przerywacz przerywa prad, plynacy w uz¬ wojeniu pierwotnym g, w celu wzbudzenia iskry zaplonowej, oraz z przerywacza /, wlaczonego równolegle do przerywacza i uzwojenia pierwotnego g — i polaczonego szeregowo z. zarówka m. Kciuki i i t prze: rywaczy sa tak uksztaltowane, ze przery¬ wacz i dalje krótki czas, a przerywacz / — dlugi czas zwarcia. Przerywacze i i / sa tak rozrzadzane, ze pomijajac niezmiernie krótki czas, gdy dba przerywacze sa zwar¬ te, zawsze tylko jeden z nich jest zamknie¬ ty. Otwieranie i zamykanie styków odby¬ wa sie kolejno na przemian, tak iz, gdy z poczatku oba przerywacze sa otwarte, najpierw zamyka sie przerywacz / i pozo¬ staje zamkniety podczas wiekszej czesci jednego obrotu lacznika e linii sil. W tym czasie zmiana strumienia w obwodzie ma¬ gnetycznym jest wyzyskana jedynie do wzbudzania pradu do oswietlania. Z chwila gdy przerywacz i zostaje zamkniety, bez¬ posrednio po tym otwiera sie przerywacz / i pozostaje otwarty tak dlugo, az przy zamknietym przerywaczu i w tworniku dla procesu zaplonu powstaje pole magnetycz¬ ne, by przy otwarciu przerywacza i mogla utworzyc sie iskra zaiplonowa w swiecy z.Nastepnie caly bieg powtarza sie w opi¬ sanej kolejnosci. Wskutek tego, ze przery¬ wacz / otwiera sie dopiero wtedy, gdy przerywacz i jest juz zamkniety, unika sie powstawania w swiecach z tak zwanych iskier falszywych.W przedstawionym przykladzie wyko¬ nania przedmiotu wynalazku zastosowano razem dwa obwody pradu zaplonowego i dwa obwody pradu do oswietlania. 0 ile w pewnym" szczególnym przypadku po¬ trzebne sa dwa obwody pradu do zapala¬ nia, a jeden tylko obwód pradu do oswiet¬ lania, to obwód ten moze byc z korzyscia zasilany z obydwóch obwodów magnetycz¬ nych przez równolegle polaczenie pierwot¬ nych uzwojen g w czasie, gdy zmiana stru¬ mienia nie jest wykorzystywana do zaplo- — 2 —nu. Daje to wyjatkowa dobre warunki do oswietlania. Do wylaczania zarówki m slu¬ zy wylacznik o.Uklad zaplonowo-oswietlajacy, pokaza¬ ny'na fig. 2 dla jednego tylko obwodu ma¬ gnetycznego, jest uproszczony w stosunku do ukladu, przedstawionego na fig. 1, przez to, ze posiada tylko jeden przerywacz p, który otwiera sie tylko w chwili zaplonu, a poza tym jest stal? zamkniety. Pierwot¬ ne uzwojenie g, przerywacz pi zarówka m sa polaczone ze soba szeregowo, a wiec prad pierwotnego uzwojenia przeplywa przez zarówke m zawsze wtedy, gdy wy¬ lacznik a jest otwarty. Wada tego ukladu w stosunku do ukladu wedlug fig. 1 po¬ lega na tym, ze dzialanie zaplonu jest oslabione wskutek wlaczania w ten sam obwód pradu zarówki, rh.W ukladach zaplonowych wedlug fig. 1 i 2 do wytworzenia pradu zaplonowego i pradu do oswietlania uzyte sa dwa Ob¬ wody magnetyczne. O ile w przeciwienst¬ wie do tego do wytworzenia pradu zaplo¬ nowego potrzebny jest tylko jeden obwód magnetyczny, to drugi obwód moze byc zastosowany tylko do wytwarzania pradu do oswietlania. Uklady tego rodzaju urza¬ dzen zaplonowo-oswietlaijacych, w których podczas zmiany struimienia, nie wyzyska¬ nej do zaplonu, pierwotne uzwojenie twor- nika zaplonowego zostaje polaczone rów¬ nolegle z oddzielnym uzwojeniem do oswietlania, sa pokazane na fig. 3 i 4.Maszyna do zaiplonu i oswietlania wed¬ lug fig* 3 posiada tez twornik zaplonowy z pierwotnym uzwojeniem g i wtórnym uzwojeniem h, umieszczonymi np. w obwo¬ dzie magnetycznym ukladu magnetyczne¬ go, pokazanego na fig. Ir Do przerywania pradu pierwotnego sluzy przy tym prze¬ rywacz r. W drugim ukladzie magnetycz¬ nym miesbi sie tylko twornik q do oswiet¬ lania, który laczy sie z zarówka m, zwie¬ rana za pomoca wylacznika o. Przy otwar¬ tym wylaczniku o zarówke m zasila stgde prad z uzwojenia q. Aby nie yrykorzystane do wzbudzenia iskier zaplonowych zmiany pradu w pierwotnym uzwojeniu/ g tworni- ka zaplonowego mozna bylo uzyc do po¬ lepszenia mocy oswietlajacej, stosuje sie drugi przerywafcz s, który wlacza pierwot¬ ne uzwojenie g twomika zaplonowego ró¬ wnolegle z uzwojeniem oswietleniowym q, w czasie zmian istrumienia, nie wykorzy¬ stanych do wytworzenia iskier zaplono¬ wych, wskutek czego polepsza sie wydaj¬ nosc swiatla maszyny, posiadajacej tylko jeden obwód pradu oswietleniowego. Tak jak pokazano w przykladzie wykonania wedlug fig. 1, równiez i tu kciuki r i s przerywaczy majja taki ksztalt, ze czas zwarcia przerywacza 5 jest bardzo dlugi, a przerywacza r — bardzo krótki. W celu unikniecia powstawania iskier falszywych kdjejnosc dzialania przerywaczy r i s jest i tu tak ddbrana, ze przerywacz s otwiera sie wtedy, gdy przerywacz r zostaje zam¬ kniety.Maszyna zapionowo-oswietleniowa opi¬ sanej konstrukcji pozwala równiez na za- ^tosowainie w niej tylko jednego przerywa¬ cza. Na fig. 4 przerywacz, rozrzadzany kciukiem /', oznaczono litera /.Dzialanie przerywacza latwe jest do zrozumienia na zasadzie fig. 4, a polega na tym, ze pierwotne uzwojenie g tworni- ka zaplonowego podczas zmian strumienia w obwodzie magnetycznym twornika, nie wykorzystanych do wytworzenia iskier za¬ plonowych, zostaje polaczone równolegle z uzwojeniem oswietleniowym q. W obwo¬ dzie Oswietleniowym uzwojenie q i zarów¬ ka m sa polaczone szeregowo, tak ze przy otwartym wylaczniku o prad przeplywa stale przez zarówke m. PL