Wynalazek dotyczy sposobu wytwa¬ rzania szkla plaskiego o powierzchni po¬ lerowanej ogniem. Celem jego jest zasta¬ pienie sposobu znanego przez sposób za¬ sadniczo prostszy i tanszy, który nadto umozliwia wytwarzanie szkla plaskiego, polerowanego ogniem tylko z jednej stro¬ ny. Jest ta pozadane w licznych przypad¬ kach, szczególnie, gdy np. wytworzone szklo ma byc zastosowane na plyty scienne.Dotychczas szklo plaskie o polerowa¬ nej ogniem powierzchni bylo wytwarzane z reguly przez wyciaganie z masy szkla¬ nej z zastosowaniem lub bez zastosowa¬ nia dysz lub równiez przez walcowanie na stolach lub w maszynach w sposób zwy¬ kly stosowany przy uzyciu szkla lanego.Aby przy wyciaganiu v przeprowadzic polerowanie ogniem, jest rzecza wymaga¬ na, aby masa szklana nie stykala sie w plastycznym stanie z cialami stalymi. Wla¬ sciwy sposób wyciagania warunkuje, ze moze byc wytwarzane tylko szklo z po¬ wierzchnia, polerowana ogniem po obu stronach, a nastepnie, ze sklad szkla mo¬ ze wahac sie tylko w stosunkowo waskich granicach.Przy wytwarzaniu polerowanego ogniem szkla plaskiego przy pomocy walców jest wymagana bardzo wysoka temperatura walców i mozliwie duza ich szybkosc. Po-mijajac nastreczajace sie juz wskutek te¬ go trudnosci, przy praktycznym wykony¬ waniu nie osiaga sie odpowiednich wlas¬ ciwosci powierzchni szkla, zwlaszcza od¬ powiedniego stopnia polerowania, jak np. przy wyciaganym szkle na szyby. Nalezy to przypisac temu, ze przy wywalciowy- waniu na stolach odlewniczych na po¬ wierzchni polerowanej ogniem tworza sie nierównosci wskutek nierównomiernego ochladzania na stolach. Przy walcowaniu maszynowym odtransportowywanie szkla wywalcowanego napotyka na trudnosci wskutek duzych szybkosci walcowania i jeszcze bardzo duzej plastycznosci wste¬ gi wywalcowanej, gdyz przy tym moga po¬ wstawac szarpania. Nastepnie duze szyb¬ kosci walcowania daja wyrób w ilosci 10 wtele za duzej, aby uczynic rentownym ustawienie takiego urzadzenia, poniewaz ilosci takie przekraczalyby w wiekszosci przypadków wielokrotnie chlonnosc ryn¬ ku. Wynalazek unika wszystkich tych wad oraz daje mozliwosc wytwarzania szkla polerowanego ogniem nie,tylko po obu stronach, lecz równiez po jednej stro¬ nie, przy czym wydajnosc urzadzenia, slu¬ zacego doi przeprowadzania sposobu, mo¬ ze byc dostosowywana dowolnie w po¬ zadany sposób.Sposób wedlug wynalazku w swej za¬ sadniczej postaci wykonania polega na tym, ze na dolna strone masy szklanej, wychodzacej ze szczeliny, której górna granice tworzy narzad profilowy, wywie¬ ra sie dzialanie tloczace, wskutek czego szklo, zgromadzone z tylu szczeliny, jest usuwane w postaci wstegi szklanej.Tego rodzaju dzialanie tloczace osiaga skutek wedlug wynalazku dzieki temu, ze dolne lOlgraniczenie szczeliny jest utworzo¬ ne przez powierzchnie ruchoma, która za¬ biera ze soba mase szklana wskutek tar¬ cia, podczas gdy z drugiej strony odbywa sie pewnego rodzaju przyklejanie sie gór¬ nych warstw szklanych do narzadu pro¬ filowego, , który w tym celu jest utrzymy¬ wany w odpowiedniej temperaturze. Dzie¬ ki powierzchni ruchomej, która moze byc wykonana jako tasma bez konca, jako kra¬ zek itd. i moze posiadac powierzchnie gladka, chropowata lub zaopatrzona w profilowania, szklo moze byc pobierane z wnetrza masy z tylu szczeliny, z której wychodzi w postaci wstegi, przesuwanej dalej przez powierzchnie ruchoma, wzgle¬ dnie przez odpowiednie nachylenie po¬ wierzchni przy dalszym przesuwie, przy czym przez odpowiednia regulacje szyb¬ kosci tej powierzchni ruchomej wstega ta zostaje zcieniona do pozadanej grubosci wytwarzanego szkla plaskiego. Wstega szklana zostaje w dalszym przebiegu badz prowadzona przez sale az do pieca chlod¬ niczego, badz obrabiana w nagrzanej ko¬ morze przy odpowiednio obnizajacej sie temperaturze.Dalsza postac wykonania sposobu we¬ dlug wynalazku przewiduje, ze szczelina, z której s^klo wychodzi, nie jest utworzo¬ na miedzy stalym narzadem profilowym a powierzchnia ruchoma, lecz jest wyko¬ nana miedzy dwoma narzadami profilo¬ wymi oraz dzialanie tloczace na mase szklana, znajdujaca sie z tylu szczeliny, jest wywierane przez podkladke ruchoma, znajdujaca sie z przodu szczeliny.Jak widac, przy sposobie wedlug wy¬ nalazku powierzchnia szkla po opuszcze¬ niu przez szklo szczeliny miedzy rucho¬ ma powierzchnia a narzadem profilowym pozostaje wolna od jakiegokolwiek styku oraz zachowuje swój stopien polerowania ogniem równiez wówczas, gdy jest stoso¬ wana stosunkowo mala szybkosc, z jaka ciekle szklo dochodzi do wylotu szczeliny.Istotna rzecza dla przeprowadzenia sposobu wedlug wynalazku jest ustalenie odpowiedniej temperatury szkla cieklego, znajdujacego sie z tylu szczeliny, nastep¬ nie utrzymanie mozliwie stalego nacisku szkla na szczeline. Osiaga sie to dzieki — 2 —doborowi (odpowiednich sposobów zasila¬ nia i (lub) wykonania zbiornika o mozli¬ wie niezmiennym poziomie szkla, a na¬ stepnie dzieki obranemu w zaleznosci od tych czynników nachyleniu calego ukla¬ du, wzglednie narzadów transportowych z przodu szczeliny, które w zaleznosci od istniejacych warunków pracy moze prze¬ chodzic od poziomu az do okolo 45°, jak równiez dzieki wlasciwemu ustaleniu szybkosci odtransportowywania, wzgled¬ nie szybkosci ruchomej powierzchni.Jest rzecza samo przez sie zrozumia¬ la, ze szklo gotowe po osiagnieciu stanu, w którym polerowanie ogniem zostalo za¬ konczone, moze byc natychmiast obrabia¬ ne w znany sposób jeszcze walcami profi¬ lowanymi, aby jego powierzchnie ewentu¬ alnie jeszcze dodatkowo wygladzic.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie zasadnicza postac wykonania urzadze¬ nia, nadajacego sie do przeprowadzania sposobu wedlug wynalazku.Masa szklana b, wychodzaca ze zbior¬ nika zapasowego a pinzedstawionego w po¬ staci zasilanej szklem z lyzki odlewniczej, przez szczeline miedizy narzadem profilo¬ wym d z odpowiedniego materialu ognio¬ odpornego a krazkiem c, przykleja sie do narzadu profilowego, nastepnie wskutek tarcia przez powierzchnie krazka c zostaje porywana i przesuwana dalej. Utworzona wstega w dalszym pinzebiegu poprzez jeden krazek transportowy e lub kilka takich krazków przesuwana jest do paleniskowe¬ go lufo krazkowego pieca chlodniczego.Zmiana calkowitego ukladu, jaka ma miejsce, gdy dolne ograniczenie szczeliny jest wykonane przez staly'narzad profilo¬ wy, a krazki transportowe w rodzaju kraz¬ ka e przejmuja przesuwanie szkla ze szcze¬ liny, wynika bez specjalnej trudnosci z po¬ danego rysunku.Jak zaznaczono, powierzchnia krazka c lufo krazków e, stosowanych zamiast tego krazka c i jednoczesnie przejmujacych za¬ danie daisizego transportu, lub tasmy bez konca, przejmujacej na siebie to zadanie, moze byc zaopatrzona w odpowiednie pro¬ filowania, co ma znaczenie zwlaszcza wów¬ czas, gdy maja byc wytworzone sizklane plyty sciennie, dla których jest pozadane uzyskanie tylnej strony, umozliwiajacej ddbra przyczepnosc do sciany. PL