Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu gdy metal o wyzszej temperaturze topnle- wytwarzania wewnetrznej warstwy cylin- nia doprowadza sie do cylindra jednora- dra silnlika spalinowego, tworzacej jego zowo w calej ilosci wedlug znanego spo- powierzchnie biezna, oraiz urzadzenia do sobu. Metal cylindra nie moze dosc szyb- wykonyWania tego sposobu. ko odprowadzic ciepla doprowadzanego Przy zaopatrywaniu cylindra z metalu metalu i wskutek tego doprowadzany me- lekkiego w wewnetrzna warstwe biezna tal tworzy z metalem podloza niepozada- z metalu o wyzszej temperaturze topnie- ny gleboko siegajacy stbp, który w miej- nia sposobem odlewania odsrodkowego scu dloiprowadzania metalu tworzy naj- napotyka sie zlnaczne trudnosci, polegaja- grubsza warstwe. ce na tym, ^e jeist prawie niemozliwe na- Okaizalo sie, ze cienka warstwa meta- kladanie w postaci ciaglej i równomiernej lu twardszego, np. wytwarzana postepo- warstwy roztopionego metalu o wyzszej wo w linii srubowej na powierzchni we- temperaturtze topnienia na podlozu z me- wnetrzinej cylindra z metialu lekkiego, talu o nizszej temperaturze topnienia, ^p. tworzy tónlziej równomierna warstwemetalowa, poniewaz chlodzenie doprowa¬ dzanego metalu nastepuje szybciej. Im cdlensizym strumieniem doprowadzany jest odlewany metal, tym równomiierniejisza jest grubosc wytwarzanej wairstwy, zwlal&zcza wtedy, gdy jest omia pod dziala¬ niem sily odsrodkowej dociskana do po¬ wierzchni wewnetrznej cylindra i na niej rozdzielana Sposób wedlug wynalazku umozliwia wytwarzanie takiej warstwy na powierzch¬ ni wewnetrznej cylindra przez nakladanie cienkiego strumienia metalu w postaci blisko siebie ukladanych strumieni meta¬ lowych, które przy wzajemnym polacze¬ niu ich Jw&J£z.a jednolita warstwe scisle przylegajaca do scianek cylindra. W tym celu roztopiony ntetal doprowadza sie do cylindra za pomoca szybko obracajacego sie leju, przy czym koniec dolny leju jest zaopatrzony w maly otwór wylewowy.Poza tym lej jest przesuwany z odpowied¬ nia szybkoscia wzdluz osi cylindra za po¬ moca zdanego urzadzenia mechanicznego* Metal wyplywa z leju pod dzialaniem wlasnego ciezaru w postaci cienkiego strumienia i jest doprowadzany i naklada¬ ny na wewnetrzna powierzchnie cylindra.Metal moze byc doprowadzany równiez pod cisnieniem za pomoca odpowiednie¬ go czynnika tloczacego. Doprowadzanie sitrttmilenia metalu w postaci linii1 srubo¬ wej jest mozliwo przy osiowym przesuwie i szybkim obrocie stosowanego leju, przy czym dzialanie sily odsrodkowej zape¬ wnia dobre przyleganie doprowadzanego metalu do sciany cylindra. Zamiast obra¬ cania leju mozna równiez stosowac lej staly, natomiast szybko obracac cylinder, jednoczesnie przesuwajac go wzdluz jego osi, pirzy czym i w tym przypadku sila od- srodkowia, dzialajaca na doprowadzany metal, powoduje jego dobre rozdzielenie sie i wygladzenie w postaci warstwy.Mozna równiez stosowac urzadzenie do jednoczesnego- obracania leju' i cylindra, a w ogóle mozna dowolnie rozdzielac wzgledne ruchy obrotowe i przesuwowe nai Itej i cylinder.Rysunek przedstawia, tytulem przykla¬ du, przekrój pionowy urzadzenia do wyko¬ nywania warstwy wewnetrznej cylindra silnikowego^ z metalu lekkiego. Cylinder 18 zaopatrywany w wewnetrzna warstwe jest osadzony sztywno na podstawie 3 o ksztal¬ cie tarczy, osadzonej na górnym koncu ustawionego pionowo wrzeciona wydrazo¬ nego 4, osadzonego obrotowo w lozyskach 5.Za pomoca zaklinowanego na tym wrze¬ cionie kola pasowego 6 i pasa 7 albo po¬ dobnego urzadzenia napedowego wprawia sie wrzeciono1 w ruch obrotowy. Wewnatrz wrzeciona 4 osadzony jest obrotowo wal 8, zaopatrzony na koncu górnym w lej wle¬ wowy 9, posiadajacy ukosnie wykonany otwór 10. Na koncu dolnym walu 8 znaj¬ duje sie tarcza 12 obracana za pomoca pa¬ sa 13. Wrzeciono 4 od dolu jest podnoszo¬ ne lub opuszczane za pomoca dzwigni 15 lub podatnego narzadu zahaczajacego o pierscien slizgowy lub widelki 14 w celu podnoszenia lub opuszczania wrzeciona 4.Podstawa 3 moze byc zaopatrzona w otwo¬ ry 16, sluzace do usuwania nadmiaru me¬ talu z cylindra 18 i zbierania go w zbior¬ niku 17.Sposób dzialania urzadzenia jest naste¬ pujacy. Roztopiony metal do wykonywa¬ nia warstwy wewnetrznej cylindra 18 jest doprowadzany z leju 9 na wewnetrzna po¬ wierzchnie cylindra przez otwór 10, przy czym cylinder Wprawia sie w ruch obroto¬ wy. Jednoczesnie lej 9 jest stopniowo opuszczany za pomoca dzwigni 15, wsku¬ tek czego doprowadzany metal jest na we¬ wnetrzna powierzchnie cylindra nakladany wzdluz linii srubowej w postaci cienkich strumieni o przylegajacych do siebie zwo¬ jach. Wskutek szybkiego obrotu cylin¬ dra 18 nakladany metal twardszy jest do¬ ciskany do scianek cylindra i powoduje czesciowe stopienie sie wytwarzanej war- — 2 —istwy z metalem cylindra o nizszej tempe¬ raturze topnienia, przy czym powstaje scisle polaczenie warstw, dobrze przewo¬ dzace cieplo. Pod dzialaniem sily odsrod¬ kowej cienkie strumienie doprowadzanego metalu sa nakladane srubowo i laczone -w równomierna jednolita warstwe o w przy* l)lizeniu jednakowej grubosci. W ten spo¬ sób mozna wytworzyc stosunkowo cienka warstwe na powierzchni wewnetrznej cy¬ lindra, która z tworzywem cylindra tworzy przez czesciowe stopienie mocne polacze¬ nie, lecz utworzona warstwa tak szybko sie ochladza, ze po wykonaniu jej cylinder sklada sie ze wspólsrodkowych warstw róznego metalu lub stopu o róznej twar¬ dosci.Wzgledne ruchy obrotowy i osiowy cy¬ lindra 18 i leju 9 moga byc dowolnie regu¬ lowane zaleznie od warunków pracy. Za¬ miast przesuwania leju 9 w kierunku osi cylindra moze byc przesuwany w tym kie¬ runku cylinder 18, a lej 9 moze byc nieru¬ chomy. Mozna równiez wprawiac lej 9 i cy¬ linder 18 w ruch obrotowy jednoczesnie, przy czym powstaje dzialanie róznicowe, a strumien doprowadzanego metalu rozto¬ pionego uderza pod dzialaniem sily od¬ srodkowej z wieksza sila o scianke cylin¬ dra 18. Lej 9 moze byc napelniany rozto¬ pionym metalem okresowo lub tez w spo¬ sób ciagly, przy czym zawartosc leju mozna poddawac dzialaniu czynnika tloczacego.W celu regulowania temperatury roboczej podczas wytwarzania warstwy wewnetrznej przy wykonywaniu sposobu tego mozna stosowac zadane doprowadzanie lub odpro- ^wadzainie ciepla.Mozna równiez wytwarzac warstwe ^wewnetrzna przy ustawieniu cylindra 18 w polozeniu nachylonym lub poziomym, stosujac odpowiednio wykonany lej 9.Mozna równiez wytwarzac kilka warstw jedna na drugiej stosujac kilka lejów.Jako tworzywo do wytwarzania po¬ wierzchni bieznej dla tloka cylindra z me¬ talu lekkiego mozna stosowac trudno top- liwy stop metalu lekkiego o wiekszej twar¬ dosci lub metal twardy, np. zeliwo lub stal.Jesli warstwe wewnetrzna wytwarza sie z zeliwa lub stali, to w celu zapobiezenia spalaniu aluminium mozna przeprowadzac sposób w atmosferze gazu obojetnego, np. w atmosferze dwutlenku wegla, przy czym atmosfera dwutlenku wegla moze jedno¬ czesnie sluzyc jako czynnik chlodzacy.- PL