Wynalazek niniejszy dotyczy uresoro- wania sztywnych osi, a zwlaszcza w pojaz¬ dach mechanicznych, w których sztywna os moze wahac sie wzgledem ramy zarówno okolo osu podluznej, jak i osi poprzecznej pojazdu.W znanych ukladach osiowych o sztyw¬ nych osiach sa one zawieszone na ramie za pomoca resorów plaskich. Prowadzenie osi wzgledem ramy odbywa sie wylacznie przez resory plaskie. Resory narazone sa przy tym mocno na dzialanie sil poprzecz¬ nych, jak równiez na skrecanie. Jedno- znaczne prowadzenie osi jest przy tym nie¬ mozliwe. Nawet zastosowanie drazków po¬ ciagowych nie polepsza prowadzenia, gdyz równiez i w tym przypadku sily poprzecz¬ ne musza byc odbierane przez sprezyny plaskie.Poza tym znane sa prowadzenia osi, w których os sztywna, zawieszona na wprzód wzglednie w tyl skierowanych drazkach, jest prowadzona wzdluz pionowych torów tak, zeby mogla wahac sie z jednej stro¬ ny wzgledem osi podluznej, a z drugiej strony wzgledem osi poprzecznej pojazdu za pomoca przegubu, laczacego drazki po¬ ciagowe z rama. Poza tym proponowano juz zastapienie pionowego toru prowadnicze- go para wodzików, która laczy przegubo¬ wo os z rama.W przeciwienstwie do tego wynalazek polega na tym, ze sztywna os jest osadzo¬ na na dzwigarze, osadzonym wahliwie wzgledem osi podluznej pojazdu na ramielub nadwoziu tak, iz moze wahac sie okolo osi poprzecznej pojazdu. Dzieki temu os jest polaczona nie bezposrednio z rama, lecz tylko poprzez wahliwy dzwigar. Dzie¬ ki temu podzialowi ruchów wahliwych mo¬ zna uniknac prowadzenia osi w kierunku pionowym celem przejmowania iruchów po¬ przecznych, gdyz dzwigar moze byc pola¬ czony z osia za pomoca prostych przegu¬ bów czopowych, które moga jednoczesnie odbierac sily w kierunku poprzecznym.Przy tym os nie musi posiadac belek po¬ przecznych, laczacych przeciwlegle kola i uczestniczacych w pelnym lub prawie pel¬ nym ugieciu resorów. Unika sie równiez tarcia i zuzycia wystepujacego w znanych prowadzeniach osi.Dzwigar osi wahliwych dokola osi po¬ dluznej moze poza tym obejmowac caly blok napedowy wlacznie z silnikiem lub ewentualnie tylko czesc bloku napedowego, np. dyferencjal lub tez moze stanowic blok napedowy wzglednie jego czesc. Szczegól¬ nie korzystny jest taki uklad, w którym równiez i silnik jest umieszczony na samym dzwigarze i uczestniczy w jego ruchu wa- hliwym, gdyz w tym przypadku nie wyste¬ puja momenty skretne pomiedzy dzwiga¬ rem i rama, zwlaszcza gdy os momentu skretnego silnika zasadniczo pokrywa sie z osia wahan dzwigara. Gdy naped kól jest przeprowadzony od dzwigara poprzez czo¬ py lozyskowe osi, staja sie zbedne prze¬ suwne podluzne waly lub sprzegla, umo¬ zliwiajace podazanie pedni za ruchami re¬ sorów.Dalsza cecha wynalazku polega na tym, ze w celu uresorowania osi kól wzgledem osi poprzecznej pojazdu oraz wzgledem osi podluznej pojazdu, mozna stosowac osob¬ ne resory, np. gdy os kól jest uresorowana wzgledem dzwigara, który z kolei jest ure- sorowany wzgledem ramy. W tym przypad¬ ku kazdy resor pracuje tylko w jednym kieunku, tj. ugiecia, i nie podlega dodatko¬ wemu zginaniu lub skrecaniu. Mozna tez sztywna os uresorowac bezposrednio wzgle¬ dem dzwigara, a jednoczesnie zastosowac dalsze uresorowanie pomiedzy dzwigarem i rama lub osia i dzwigarem. Szczególnie polecenia godne sa tutaj resory srubowe.Wynalazek dotyczy poza tym korzyst¬ nego uksztaltowania osi, Ich osadzenia oraz umieszczenia sprezyn.Na rysunku przedstawiono dwa przy¬ klady wykonania wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia przyklad wykonania za¬ wieszenia osi tylnej w widoku perspekty¬ wicznym, fig. 2 — dalsza postac wykona¬ nia w widoku z góry (czesciowo w przekro¬ ju), równiez jako przyklad zastosowania do zespolu tylnej osi, fig. 3 — widok z bo¬ ku, czesciowo w przekroju wzdluz linii B—B na fig. 2, i fig. 4 — widok zespolu z przodu, czesciowo w przekroju wzdluz li¬ nii A—A na fig. 2.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 na ramie a sa umieszczone lozyska skret¬ ne b i c dzwigara d, przy czym os obroto¬ wa dzwigara wyznaczona przez lozyska b i c przebiega w srodkowej plaszczyznie po¬ dluznej pojazdu na przedluzeniu walu kar- danowego. Dzwigar sklada sie zasadniczo z oslony, która zawiera dyferencjal / i ru¬ re poprzeczna g dla osadzenia czopowej poprzeczki h osi tylnej. Os, która podtrzy¬ muje na czopach i i / kola tylne sklada sie z wymienionej czopowej poprzeczki h i dwóch korb bocznych k. Naped kól odby¬ wa sie od silnika poprzez wal kardanowy e, dyferencjal / i dwa poprzeczne walki przegubowe /. Uresorowanie stanowia re¬ sory srubowe, plaskie, skretne, gumowe itd., przy czym os moze opierac sie z jednej strony na ramie a, a z drugiej strony na dzwigarze d lub tez poprzeczka moze rów¬ niez opierac sie na ramie.Dzialanie opisanego urzadzenia jest na¬ stepujace: W przypadku uderzen, które podnosza jednoczesnie obydwa kola, wychyla sie os k—h—k okolo osi poprzecznej A—A cze- — 2 —sci czopowej h. Przy niejednakowych wy¬ chyleniach kól, odbywa sie jednoczesnie ruch obrotowy calego zespolu osiowego, a wiec zarówno wlasciwej osi k—h—k jak i dzwigara d wokolo srodkowej osi podluz¬ nej B—B pojazdu. Poniewaz wal kardano- wy e lezy na tej osi, przeto ten ruch wahli- wy nie oddzialywa na naped osi.W przykladzie wykonania wedlug fig. 2—4 dzwigar sklada sie zasadniczo z silni¬ ka m lacznie z kolem zamachowym, sprze¬ gla przekladni n i dyferencjalu o. Caly blok jest tak samo osadzony na czopach 6. c, to znaczy na ramie a wahliwie okolo srodkowej osi podluznej B—B pojazdu.Oslona dyferencjalu o posiada boczne ru¬ rowe nasadki p, pomiedzy którymi i rama sa umieszczone nie prowadzone resory sru¬ bowe r, które opieraja sie na nasadkach p od dolu, w przyblizeniu Wzdluz luków wa¬ hania bloku oslony. Na czopowych koncach nasada p jest osadzona poza tym w lozy¬ skach s sztywna os t, wygieta lukowo, któ¬ ra dzieki temu moze wahac sie wzgledem dzwigara dokola osi A—A. Lukowa czesc osi, która na swych tylnych czopowych kon¬ cach u podtrzymuje kola tylne, jest wy¬ gieta ku przodowi ponad lozyskami s do¬ kola dyferencjalu o, gdzie jest podparta w srodkowej plaszczyznie podluznej pojazdu za pomoca wolnej sprezyny srubowej v spoczywajacej w wykroju w dzwigara, za¬ opatrzonego na przedluzeniu w czop c.Jak wynika z fig. 3, os / jest nachylona od miejsc lozyskowych s do czopów kolo¬ wych u w tyl i ku dolowi, dzieki czemu moga byc odbierane zarówno pionowe, jak i skierowane w tyl uderzenia drogi na kola.Poniewaz caly zespól napedowy jest polaczony z rama wahliwie wzgledem osi podluznej B—B, przeto sily momentu skret¬ nego silnika sa tlumione. Jak widac na fig. 3 os x walu korbowego jest nieco na¬ chylona wzgledem osi wahan B—B. Naped kól tylnych odbywa sie np. poprzez prze¬ kladnie slimakowa y w oslonie dyferencja¬ lu o, a stamtad przez waly poprzeczne z, które przechodza przez rurowe nasadki p i czopy lozyskowe s osi. Od konców wa¬ lów naped na kola, osadzone na czopach u przenosi sie za posrednictwem pedni lan¬ cuchowej lub innej. PL