Jak wiadomo, stopy magnezowe o prze¬ wazajacej zawartosci magnezu, stosowane w technice i przeznaczone do obróbki przez ugniatanie, sa podzielone na dwie grupy.Stopy jednej z tych grup posiadaja znacz¬ na zawartosc skladników stopowych, zwla¬ szcza znaczna zawartosc aluminium (6— 10%) i ewentualnie cynku (0,5—1%), wo¬ bec czego po ugniataniu posiadaja znaczna wytrzymalosc na rozciaganie (28—37 kg/mm2) i wysoka granice sprezystosci (30—28 kg mm2) przy dobrym wydluzeniu (7—16%) (porównac Werkstofihandbuch Nichteisenmetalle, 1936, arkusz K 4, stopy AZM, AZ 855 i VI). Wada stopów tej gru¬ py polega jednak na stosunkowo duzej tru¬ dnosci obróbki ich przez ugniatanie tak¬ ze i na goraco. Stopy magnezowe drugiej grupy posiadaja niewielka tylko zawartosc skladników stopowych i grupa ta sklada sie prawie wylacznie ze stopów zawierajacych obok magnezu tylko mangan w ilosciach do okolo 2,5%, najkorzystniej okolo 2,0% (w podanym powyzej dziele stop AM 503).Grupa ta wyróznia sie znaczna odpornoscia na nadzeranie, mozliwoscia bardzo dobre¬ go spawania oraz zdolnoscia latwego ksztal¬ towania za pomoca obróbki przez ugniata¬ nie na goraco, ze wzgledu jednak na brak skladników stopowych, utwardzaj acych magnez, to jest aluminium i cynku, posiada ona te wade, ze stopy tej grupy posiadaja stosunkowo mala wytrzymalosc na rozcia¬ ganie (19—23 kg/mm2), niska .granice spre-zyistosci (14—17 kg mm2) i male wydluze¬ nie (1,5—5%).Na skutek dazenia do polaczenia zalet obydwóch tych grup stopów, a mianowicie duzych wartosci wytrzymalosci, granicy sprezystosci i wydluzenia z jednej strony, z drugiej zas strony — znacznej odporno¬ sci na nadzeranie, mozliwosci spawania i latwego poddawania sie obróbce przez ugniatanie, stwierdzono obecnie, ze stopy tej drugiej grupy, które jako skladnik sto¬ powy zawieraja glównie tylko mangan w ilosci do okolo 2,5%, nabieraja wlasciwo¬ sci odpowiadajacych tym wymaganiom w razie wprowadzenia nieznacznego dodatku ceru lub metali innych ziem rzadkich w ilo¬ sci do okolo 1%. Za pomoca takiego dodat¬ ku bowiem w ugniatanych stopach magne¬ zu z manganem wytrzymalosc na rozciaga¬ nie, granica sprezystosci i wydluzenia zo¬ staja zwiekszone tak, ze co najmniej do- równywuja one wartosciom grupy wymie¬ nionej na wstepie, mozliwosc zas spawania, odpornosc na nadzeranie i mozliwosc za¬ stosowania obróbki przez ugniatanie nie doznaja zadnego uszczerbku w porównaniu z dwuskladnikowymi stopami magnezu i manganu. Mozliwosc obróbki na zimno zo¬ staje jeszcze nawet zwiekszona w stosunku do stopów ostatnio wymienionej grupy, dzieki czemu mozna obrabiac na zimno bez trudu blachy wykonane z tych nowych sto¬ pów.To korzystne dzialanie ceru okazuje sie takze przy zastosowaniu go do czystego magnezu, to jest niezawierajacego manga¬ nu, co powoduje znaczne zwiekszenie wy¬ dluzenia. Stopy magnezu i ceru sa juz co prawda znane i zalecano je do wytwarza¬ nia czesci maszyn, gdy chodzi o znaczna wytrzymalosc na dzialanie ciepla, zwlasz¬ cza do tloków do silników spalinowych, które, jak wiadomo, wykonywa sie najcze¬ sciej jako odlewy. Aby jednak te znaczna wytrzymalosc na dzialanie ciepla uzyskac, konieczne jest dodawanie do czystego ma¬ gnezu znacznej ilosci (okolo 20%) ceru.W przeciwienstwie do tego w przypadku niniejszym chodzi o stopy magnezu i ceru zawierajace cer w ilosci tylko do 1%, któ¬ re za pomoca obróbki przez ugniatanie ma¬ ja byc przerabiane na wyroby dowolnego rodzaju, wykazujace juz w temperaturze zwyklej znakomite wlasciwosci wytrzyma¬ losciowe.W razie dodania aluminium i (lub) cyn¬ ku w ogólnej ilosci mniej wiecej do 1% otrzymuje sie bez uszczerbku dla korzyst¬ nego dzialania ceru polepszenie mechanicz¬ nych wlasciwosci stopów, które zwlaszcza w przypadku stosowania dodatku cynku nie jest nieznaczne. Nieznaczna zawartosc alu¬ minium (okolo 0,1—0,5%) powieksza mo¬ zliwosc ugniatania stopów i dzieki temu umozliwia wytwarzanie cienkich przekro¬ jów przy stosowaniu temperatur nizszych, przy czym przy nieznacznym zmniejszeniu wydluzenia podwyzszona zostaje zwlaszcza granica sprezystosci i — w nieznacznym wprawdzie stopniu — wytrzymalosc na roz¬ ciaganie produktu koncowego.Zamiast ceru do wytwarzania stopu mo¬ zna tez w znany sposób stosowac tak zwa¬ na mieszanine metali cerowych.Przyklady porównawcze. 1. Material tloczony w postaci pretów (w360°C). — 2 —Nr Stop Wartosc wytrzymalosci Wytrzyma- t Granica losc na roz- Wydluzenie sprezystosci ciaganie Kz " a 0,2 kg/mm2 % kg/mm2 22.0 28 7 26.5 2.0 8.4 11.0 15.0 24.8 22.1 1 magnez czysty 17.0 8.0 10.0 2 magnez czysty z dodatkiem 1,0 Ce . . . 19.8 23.2 10.7 3 magnez czysty z dodatkiem 2% Mn . . . 4 magnez czysty z dodatkiem 2% Afn i 0.4%Ce 5 magnez czysty z dodatkiem 2% Afni 0.7%Ce 6 magnez czysty z dodatkiem 2% Afn, 0.4%Ce i 0,6%Zn 31.9 7.0 29.3 2) Material walcowany w postaci blach o grubosci 1 mm (w 460—420° C) 7 magnez czysty z dodatkiem 2%Mn ... 19.0 5.0 8.0 8 magnez czysty z dodatkiem 2% Mn i 0,4%Ce 26-28 16—25 19—24 PL